فرزانه فراهانی: موضوع سوءاستفاده پیمانکاران شهرداری از تهران با به‌کارگیری کودکان کم سن و سال اتباع افغانستانی، از مسائلی است که علی‌رغم چالش‌های فراوان و توجه گروهی رسانه‌ها به اخبار مربوط به طرد مهاجران غیرقانونی، معمولاً نادیده گرفته می‌شود.
توکلی‌زاده، معاون امور اجتماعی شهرداری تهران، در تاریخ ۱۷ آبان سال گذشته در مصاحبه‌ای اعلام کرده بود که «تصمیمات لازم در شورای معاونین به تصویب رسیده و به تمام معاونت‌ها ابلاغ شده که بر اساس طرح جدید در زمینه پسماند، تمام کودکان از دایره کار خدمات شهری خارج شوند و اجازه ادامه تخلف در به‌کارگیری این کودکان را نخواهیم داد» اما متأسفانه این وعده تا به امروز عملی نشده است.
یکی از اعضای شورای اسلامی شهر تهران در این باره می‌گوید: عدم نظارت کافی شهرداری بر پیمانکاران باعث شده تا آنها از اتباع بیگانه و به‌ویژه کودکان زیر سن قانونی، به‌صورت غیرمجاز استفاده کنند و در بازدیدهایی که داشتم متوجه شدم پیمانکاران خطا کرده و از کودکان حتی ۱۳ یا ۱۴ ساله کار می‌کشند.
در ادامه، گفت‌وگوی خبرنگار شهری گروه جامعه خبرآنلاین با ناصر امانی، عضو شورای اسلامی شهر تهران، را مطالعه کنید:
طرح رد مرز اتباع خارجی که به‌طور غیرقانونی وارد کشور شده‌اند، در حال فعالیت است اما برخی معتقدند شهرداری که بسیاری از نیروی خود را در بخش خدمات شهری از اتباع تأمین می‌کند، تمایلی به اجرای این طرح ندارد، نظر شما چیست؟
طبق قراردادی که با پیمانکاران شهرداری منعقد شده، استخدام اتباع بیگانه ممنوع است و در یک بند ذکر شده که به هیچ عنوان نباید از این افراد به‌عنوان کارگر بهره‌برداری شود، اما برخی پیمانکاران به این موضوع توجهی ندارند.
معتقدم نظارت شهرداری بر قراردادهای پیمانکاران ناکافی است و به‌ویژه پیمانکاران از کودکان اتباع بیگانه نیز بهره‌برداری می‌کنند. در بازدیدهای اجتماعی‌ام شاهد بودم که متأسفانه پیمانکاران قوانین را نادیده گرفته و کودکانی با سن پایین را به کار گرفته‌اند.
آیا از این مسئله که پیمانکاران به‌دلیل پرداخت دستمزدهای پایین‌تر به کودکان اتباع، آنها را استخدام می‌کنند، مطلع هستید؟
بله، زیرا این کودکان به علت عدم داشتن کارت بانکی و عدم برخورداری از مدارک شناسایی، نمی‌توانند از پیمانکار به‌دلیل عدم پرداخت مناسب حق و حقوق خود شکایت کنند، که این موضوع به‌خودی‌خود ناعادلانه است. علاوه بر این، حقوق آنها عموماً به‌موقع پرداخت نمی‌شود و معمولاً با چندین ماه تأخیر عرضه می‌گردد. این وضعیت به مشکلات قابل توجهی برای این کودکان منجر شده و ما به شهرداری بارها در این زمینه تذکر داده‌ایم. کارگران ایرانی هم به دلایلی از همکاری با پیمانکاران شهرداری چندان استقبال نمی‌کنند.
آیا تأیید می‌کنید که عدم پرداخت مستمر حقوق و نبود بیمه باعث شده که کارگران ایرانی از همکاری با پیمانکاران شهرداری چشم‌پوشی کنند؟
بله، عواملی چون عدم پرداخت کافی و عدم به‌موقع بودن این پرداخت‌ها و مسأله بیمه نشدن کارگران ایرانی، بر انگیزه آنها برای کار با پیمانکاران شهرداری تأثیر منفی گذاشته است و با برطرف شدن این مشکلات، بسیاری از موانع در این زمینه کاهش خواهد یافت.
مدیران شهرداری در حال حاضر ادعا می‌کنند که به کارگران خدمات شهری، ۱۲ تا ۱۳ میلیون تومان حقوق پرداخت می‌شود، اما ما برخی از حقوق‌های پرداختی را بررسی کردیم و متوجه شدیم که این ادعا نادرست است و واقعاً برخی از کارگران، به‌ویژه کودکان، تنها ۴ تا ۶ و در بهترین حالت ۷ میلیون تومان دریافت می‌کنند.
اتباع خارجی که به طور غیرقانونی وارد ایران شده‌اند، در برخی جرایم و همچنین در موارد متعدد، عامل گسترش آسیب‌های اجتماعی به‌شمار می‌روند. به نظر شما شهرداری در اجرای طرح رد مرز این دسته از اتباع و ساماندهی آنها چگونه می‌تواند مؤثر باشد؟
در حال حاضر، شهرداری در زمینه آسیب‌های اجتماعی فعالیت می‌کند و بسیاری از مدیران شهرداری در این حوزه تلاش می‌کنند. در هر بازدیدی که از مناطق مختلف تهران داریم، موضوع آسیب‌های اجتماعی به‌همراه حضور اتباع بیگانه در معرض بررسی قرار می‌گیرد و قطعاً یکی از عواملی که موجب تشدید آسیب‌های اجتماعی در تهران می‌شود، وجود اتباع بیگانه است که نیاز به تدابیر اساسی دارد.
چه پیشنهاداتی برای کاهش آسیب‌های اجتماعی که بعضاً کودکان اتباع نیز در مشاغل خدمات شهری گرفتار آن می‌شوند، دارید؟
در سه سال گذشته، ما بارها در مورد موضوع به‌کارگیری کودکان اتباع تذکر داده‌ایم و دو بار هم از طرف مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، با وزیر کشور در زمینه وضعیت اتباع بیگانه، به ویژه در مناطق کم‌برخوردار مکاتبه کرده‌ایم. وزارت کشور باید نسبت به تعیین تکلیف وضعیت اتباع به‌ویژه در نقاط پایین شهر که محل تجمع این دسته است، اقدام کند.
پیامدهای ناشی از حضور غیرقانونی اتباع بیگانه و موضوع حیاتی به‌کارگیری و سوءاستفاده از کودکان در مشاغل گوناگون خدمات شهری، مسئله‌ای است که اگر نهادهای مربوطه به سرعت به حل آن نپردازند، به بحرانی جدی و غیرقابل حل تبدیل خواهد شد.
بیشتر بخوانید:
پذیرش افغانستانی‌ها در ایران احساسی بود/ ازدواج‌شان شرعی است اما ثبت قانونی نمی‌شود/ نیروی کار افغانستانی ارتش ذخیره کار در ایران هستند
چه شد که مساله اتباع افغانستانی به انتخابات کشیده شد؟/ «در دورترین نقطه ایران هم اتباع افغانستانی هستند»
۴۷۲۳۲