به نقل از ایلنا و با اشاره به روابط عمومی خانه هنرمندان ایران، این اثر داستانی عاشقانه و انسانی از دکتر اکبر ملکپور و همسرش دکتر شکوه یوسفی را به تصویر میکشد؛ زوجی که علیرغم چالشهای ناباروری و مهاجرت، عشق و همدلی را محور زندگی خود قرار دادهاند.
پس از اکران فیلم، نشستی برای نقد و بررسی با حضور کارگردان اثر و محمد جعفری (فیلمساز و منتقد سینما) برگزار شد. سامان بیات وظیفه اجرای این برنامه را بر عهده داشت.
این مستند ۶۰ دقیقهای داستان زندگی زوجی را روایت میکند که به منظور درمان ناباروری به ایالات متحده مهاجرت مینمایند. اما زمانی که امید به فرزندآوری از میان میرود، آنها به مسیر علمی، پژوهشی و فعالیتهای پرثمر مشغول میشوند. این فیلم به واسطه عشق، به زندگی مشترک این زوج ۹۴ ساله میپردازد و با استفاده از عکسها، نامهها و گفتوگوهای دلنشین، روایتی شخصی و شاعرانه از تعهد و همزیستی را خلق میکند.
محمد جعفری، این مستند را «رمانتیک و عاشقانه» توصیف کرد و بیان داشت: اگر عشق و عاطفه عمیق در خانم دکتر یوسفی وجود نداشت، شاید این زندگی ۸۹ ساله به این شکل ادامه نمییافت. در عصر حاضر که با دروغ، اضطراب و بیثباتی روبهرو هستیم، دیدن فیلمی ساده که بر پایه عواطف استوار است، اتفاقی نادر محسوب میشود.
وی «به شکوه نگاه میکنم» را اثری ساده اما شجاعانه دانست که با تدوینی هوشمند و صداگذاری هنرمندانه، لحظاتی حیرتآور را به نمایش میگذارد. این مستند، بیشتر بر گفتگو استوار است و به شکل مونولوگ پیش میرود، اما با افکتهای مختلف در تدوین، بیننده را شگفتزده میکند. صحنههایی همچون بازخوانی نامهای عاشقانه از دیماه ۱۳۳۲ و تصویر یک جوان ۲۰ ساله که به یک دختر ۱۴ ساله علاقهمند است، همچنین نگاهی مدرن به عشق در بحبوحه یک دوره سنتی، از ویژگیهای بارز فیلم به شمار میروند.
جعفری تصریح کرد: در آن دوران پرآشوب سیاسی، پسر جوانی که به جای شعارهای سیاسی به عشق پناه میبرد و از نخستین بوسهاش مینویسد، نگاهی عمیق به تاریخ اجتماعی ارائه میدهد.
وی همچنین از شجاعت دکتر ملکپور در پذیرش واقعیت ناباروری و سازگاری با آن، به همراه انتخاب مسیری متفاوت برای باروری آینده (از طریق نیکوکاری و تربیت علمی) تمجید کرد.
پیام میرتبریزیان در ادامه این جلسه، به انگیزه خود برای ساخت این فیلم اشاره کرد و گفت: آقای دکتر ملکپور، عموی مادری من هستند. از کودکی با ایشان ارتباط نزدیکی داشتم و همواره به آنها به عنوان زوجی جذاب نگاه میکردم. پس از بازنشستگی، بازگشتشان به ایران و بیماری آلزایمر خانم دکتر، باعث شد از سال ۱۳۹۶ به فیلمبرداری بپردازم. متأسفانه در پایان سال یادشده، وضعیت ایشان رو به وخامت گذاشت و در سال ۱۳۹۹ فوت کردند. پس از گذشت چند سال، با دکتر ملکپور صحبت کردم و با موافقت ایشان، فیلم را ادامه دادم.
میرتبریزیان افزود: در خلال پروژه به نامهها، عکسها و آرشیوی بالغ بر ۳۰۰۰ تصویر دسترسی یافتم. به تدریج این ایده به وجود آمد که داستان را در بستر عشق بازگو کنم. هرچند این زوج از نظر علمی قابل مقایسه با دیگران هستند، اما چیزی که آنها را متمایز میکند، عشق عمیقشان است.
وی همچنین بیان کرد که در خانه آنها، عروسکها به عنوان یادگاری از فرزند محجور، بازیگر اصلی بودند و خانم دکتر همچنان با وجود بیماری آلزایمر، نسبت به آنها احساسی عمیق داشت.
در بخش دیگری از این نشست، حاضرین در سالن به ویژه محمد جعفری، به نبود صدای متقابل دکتر یوسفی (به دلیل بیماری) اشاره کردند و آن را «سکوتی سهمگین» برشمردند که سبب شده فیلم بیشتر به روایت عشقی یکطرفه از سوی دکتر ملکپور تبدیل شود: ما باید عشق شکوه را از طریق عکسها، نامهها و خاطراتی که دکتر نقل میکند، در ذهن خود بسازیم. این امر به نوعی به کشف عمیق شخصیت شکوه کمک میکند.
جعفری با تأکید بر ساختار غیرخطی فیلم و نحوه شکستن زمان در روایت، گفت: تدوین و تنظیم زمانی در این مستند از نقاط قوت آن محسوب میشود. به عنوان مثال، تا نیمه فیلم متوجه نمیشویم که دکتر یوسفی درگذشته است و این اثر موجب حفظ تعلیق میگردد.
او همچنین سکانس پایانی را ستود و گفت: در سکانس تولد، با بازگشت مجدد شکوه روبرو میشویم؛ به گونهای که مرگ پایان همهچیز نمیباشد. این نوع چیدمان، مخاطب را به خود جلب کرده و اجازه نمیدهد از آن فاصله بگیرد. همچنین بر اهمیت ثبت خط زیبا و شاعرانه دکتر ملکپور تأکید شد که نشاندهنده روحیهای رمانتیک در کنار ذهن علمیاش است. او پزشکی است که در زمانهای خشن و خاکستری، به «شاعر عشق» بدل گردیده است.
مستند «به شکوه نگاه میکنم»، نخستین تجربه نیمهبلند پیام میرتبریزیان، به عنوان یک داستان انسانی، شاعرانه و ضدفراموشی شناخته میشود. این فیلم از طریق عکسها، نامهها و سکوتها، داستانی از تعهد، فقدان، گذشت و باروری معنوی را روایت میکند؛ داستان زوجی که به جای پر کردن جای خالی فرزند، به تربیت دیگران و ثبت یک عشق عمیق در تاریخ شفاهیمان اقدام کردند.
/
