بوی بدن شما پس از ۲۵ سالگی ممکن است شدت بیشتری پیدا کند؛ و این ویژگی فقط به گرمای تابستان مربوط نمی‌شود. عوامل هورمونی، باکتری‌های موجود بر روی پوست و سبک زندگی نیز در این مسأله تأثیرگذارند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ آیا تا به حال متوجه شده‌اید که بوی بدن‌تان اکنون با دوران جوانی شما تفاوت دارد؟ به عنوان مثال، آیا پس از قرارگیری در هوای گرم تابستان، بوی بدن‌تان بیشتر به مشام می‌رسد یا نیاز بیشتری به تجدید استفاده از دئودورانت دارید؟ ممکن است سن شما در این تغییر مؤثر باشد.
اگرچه عرق کردن یک واکنش طبیعی به افزایش دما است، اما با بالا رفتن سن، ممکن است بوی بدن قوی‌تر و آزاردهنده‌تر گردد؛ به‌ویژه پس از ۲۵ سالگی. این موضوع حتی ممکن است باعث شود که با وجود رعایت بهداشت فردی، احساس طراوت کمتری داشته باشید. برای بررسی دقیق‌تر این موضوع، گفت‌وگویی با دکتر سای لاهاری راچومالو، متخصص پوست داشتیم.
چرا خداوند عرق می‌کند؟
تعریق یک عملکرد کاملاً طبیعی و ضروری برای بدن به شمار می‌آید. این سیستم تهویه داخلی بدن شماست که دمای درونی را تنظیم کرده و از گرمازدگی پیشگیری می‌کند. عرق در هنگام ترشح از غدد عرق، بدون بو است.
دکتر راچومالو توضیح می‌دهد:
«بوی ناخوشایند ناشی از واکنش میان عرق و باکتری‌های طبیعی پوست است. این باکتری‌ها ترکیبات عرق را تجزیه کرده و در این فرآیند، مواد شیمیایی فرّار و بوی بد را آزاد می‌کنند.»
دو نوع غده عرق: عملکردهای متفاوت
برای درک بهتر موضوع بوی بدن، لازم است با دو نوع اصلی غدد عرق آشنا شوید:
• غدد اکرین (Eccrine): این غدد در سرتاسر بدن وجود دارند و عرقی رقیق و شور تولید می‌کنند. وظیفه اصلی آن‌ها خنک‌کردن بدن است و به طور کلی بی‌بو محسوب می‌شوند.
• غدد آپوکرین (Apocrine): این غدد در نواحی خاصی مانند زیر بغل، کشاله ران و پوست سر متمرکز شده‌اند. این غدد در زمان‌های استرس، تحریکات عاطفی یا تغییرات هورمونی فعال می‌شوند. عرق تولیدی توسط آن‌ها غلیظ‌تر و چرب‌تر است و دارای پروتئین و چربی بیشتری می‌باشد؛ که باکتری‌ها تمایل بسیار بالایی برای تجزیه آن دارند. نتیجه این تجزیه، تولید بوی بدن است.
چه تغییراتی پس از ۲۵ سالگی اتفاق می‌افتد؟
ترکیب عرق و بوی بدن شما در سال‌های مختلف زندگی ثابت نمی‌ماند. در حوالی سن ۲۵ سالگی، تغییرات خاصی در بدن به وجود می‌آید که ممکن است به بوی بدن شدت بیشتری ببخشد.
تغییرات هورمونی
با گذشت زمان، نوسانات هورمونی—حتی اگر اندک باشند—رخ می‌دهند. این تغییرات اثراتی بر روی فعالیت غدد آپوکرین دارند و حساسیت آن‌ها را به محرک‌های عاطفی و شرایط فیزیکی افزایش می‌دهند. به عبارتی، استرس یا اضطراب می‌تواند منجر به افزایش تعریق و بوی شدیدتر شود.
تغییر در باکتری‌های پوستی
دکتر راچومالو اشاره می‌کند که پس از ۲۵ سالگی، به طور معمول جمعیت باکتری‌های Corynebacterium روی پوست افزایش می‌یابد—این نوع باکتری‌ها توانایی بالایی در تجزیه عرق آپوکرین و تولید ترکیبات بو‌دار دارند.
سبک زندگی و نوع پوشش
پوشیدن لباس‌های تنگ و از الیاف مصنوعی، تهویه نامناسب و تغذیه غیرمناسب می‌توانند منجر به انباشت عرق و تغذیه باکتری‌ها شوند. همچنین، بزرگسالان به دلیل فشارهای روانی، مسئولیت‌های شغلی و والدینی و تعاملات اجتماعی، بیشتر عرق می‌کنند.
چطور می‌توان بوی بدن را به‌طور مؤثر کنترل کرد؟
رعایت بهداشت شخصی
• روزانه دو بار دوش بگیرید و از صابون‌های آنتی‌باکتریال یا با pH متعادل استفاده کنید.
• توجه ویژه‌ای به نواحی مستعد تعریق مانند زیر بغل، کشاله ران و پاها داشته باشید.
اصلاح یا کوتاه کردن موهای زیر بغل
کمتر بودن موها به معنای کاهش سطحی است که باکتری‌ها به آن می‌چسبند و رشد می‌کنند.
استفاده از دئودورانت‌های قوی و پزشکی
محصولاتی را برگزینید که حاوی نمک‌های آلومینیوم هستند؛ به این دلیل که این مواد هم تعریق را کاهش می‌دهند و هم به از بین بردن باکتری‌ها کمک می‌کنند.
انتخاب لباس مناسب
از لباس‌های گشاد، نخی یا با قابلیت جذب رطوبت استفاده کنید تا از انباشت عرق بر روی پوست جلوگیری شود و امکان تنفس فراهم گردد.
رژیم غذایی‌تان را اصلاح کنید
غذاهای غنی از گوگرد (مانند سیر، پیاز و کلم)، خوراکی‌های فراوری‌شده و الکل می‌توانند بر بوی بدن تأثیر بگذارند. به جای آن، میوه‌های تازه، سبزیجات برگ‌دار و نوشیدن آب به میزان کافی را مدنظر داشته باشید.
مدیریت استرس
چون احساسات هم باعث فعالیت بیشتر غدد آپوکرین می‌شوند، کنترل استرس اهمیت بالایی دارد. مدیتیشن، ورزش منظم و خواب کافی می‌تواند به کاهش تعریق و بوی بدن کمک نماید.
چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کرد؟
دکتر راچومالو در پایان بیان می‌کند:
«چنانچه تمامی موارد بهداشتی را رعایت کرده‌اید اما هنوز بوی بدن‌تان شدید یا غیرعادی است، ممکن است نشانه‌ای از یک مشکل جدی‌تر باشد. بیماری‌هایی مانند بروم‌هیدروزیس (بوی بدن بسیار شدید) ممکن است به درمان پزشکی نیاز داشته باشند. این درمان‌ها می‌تواند شامل دئودورانت‌های نسخه‌ای، تزریق بوتاکس یا حتی انجام جراحی برای حذف غدد تعریق باشد.»
نکته پایانی:
این مقاله صرفاً به‌عنوان منبع اطلاع‌رسانی است و شامل نظرات یک متخصص می‌باشد. در صورت بروز هرگونه مشکل سلامتی، توصیه می‌شود حتماً با پزشک متخصص مشورت نمایید تا از عواقب احتمالی پیشگیری شود.