بیش از ۶۰ درصد از بناهای موجود در کشورمان در برابر حوادثی نظیر زلزله، آتش‌سوزی، سیل و فرونشست زمین امنیت لازم را ندارند.
ساختمان‌های ناایمن همچنان به عنوان یک تهدید جدی در کشور به شمار می‌روند و به نظر می‌رسد که پرونده این بناهای خطرناک همچنان باز است و همچنان ممکن است حوادثی مشابه فاجعه «پلاسکو» تهران و «متروپل» آبادان جان عزیزان بیشتری را بگیرد.
براساس گفته مسئولان، در حال حاضر ۱۳۴ هزار ساختمان ناایمن در کشور شناسایی شده است و تهران با دارا بودن ۳۳ هزار واحد، بیشترین تعداد ساختمان‌های خطرناک را دارد. همچنین بیش از ۷۰ ساختمان از این تعداد در وضعیت بحرانی قرار دارند، مشابه بناهای پلاسکو و متروپل.
اگرچه وجود این ساختمان‌ها در مناطق مختلف کشور یک تهدید محسوب می‌شود، اما شهر اصفهان در این رابطه خطرات بیشتری را به همراه دارد؛ چرا که این منطقه با مشکل فرونشست زمین روبرو بوده و به گفته کارشناسان، این مسئله خطر زلزله را دو چندان کرده است.
حوادث به صورت ناگهانی رخ می‌دهند و همیشه امکان بروز آن‌ها وجود دارد؛ بخصوص در کشوری که با خطرات طبیعی متعددی مواجه است. ایمن‌سازی ساختمان‌ها در برابر این حوادث می‌تواند از جان بسیاری از شهروندان حفاظت کند. بنابراین، مسئولان باید بیشتر به دنبال روش‌های کارآمد برای پیشگیری از مشکلات ناشی از فرونشست زمین و تخریب بناهای ناایمن باشند.
مدیر مدیریت بحران و پدافند غیرعامل شهرداری اصفهان به خبرنگار ما می‌گوید: پس از حادثه پلاسکو و از سال ۱۳۹۶، شهرداری اصفهان به شناسایی ساختمان‌های ناایمن پرداخته و در این مدت، ۴۳۰ واحد از این بناها را شناسایی کرده است.
احمدرضا کیانی می‌افزاید: طبق بند ض ماده ۱۴ قانون مدیریت بحران کشور مصوب سال ۱۳۹۸، وزارت راه و شهرسازی موظف است با همکاری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، ساختمان‌های مهم و بلندمرتبه، خصوصاً در کلانشهرها، را از نظر ایمنی در برابر حوادث آتش‌سوزی، زلزله، فرونشست و ریزش زمین ارزیابی کند. در این خصوص، از اواسط سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲، ۷۸ ساختمان پرخطر به این مرکز معرفی شد تا ایمنی یا ناایمنی آن‌ها مشخص شود، اما هنوز نظر نهایی اعلام نشده و لیست آن‌ها برای ایمن‌سازی به مالکان و متصرفان ارسال نشده است.
ارزیابی ۲۲ هزار ساختمان ناایمن در کشور
علی بیت اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه و شهرسازی، با اعلام این که ساختمان‌های دولتی، عمومی و بلندمرتبه به ویژه در کلانشهرها در اولویت ارزیابی ایمنی قرار دارند، می‌گوید: تا به امروز نزدیک به ۲۲ هزار ساختمان در کشور از این مرکز ارزیابی شده‌اند.
او ادامه می‌دهد: هدف از ارزیابی ساختمان‌های ناایمن این است که نقاط ضعف سازه‌ای و غیرسازه‌ای آن‌ها به مسئولان و متولیان یادآوری شود تا نسبت به رفع این نقاط اقدام نمایند؛ در غیر این صورت، این بناها به عنوان ساختمان‌های ناایمن معرفی می‌شوند.
او اضافه می‌کند: بیش از ۹۵ درصد از ساختمان‌های موجود در کشور مسکونی هستند و ارزیابی ایمنی آن‌ها در مراحل بعدی در نظر گرفته شده است.
رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه و شهرسازی تصریح می‌کند: بسیاری از ساختمان‌های ناایمن با اقدامات ساده و کم‌هزینه می‌توانند در برابر حوادث ایمن شوند؛ برای مثال، اگر در طبقات ساختمان پلاسکو تهران کپسول‌های آتش‌نشانی شارژ شده وجود داشت، احتمالاً آن حادثه تلخ هرگز روی نمی‌داد. با این حال، برخی از بناها به دلیل عمر زیاد و حجم بالای مراجعین دارای خطر جدی هستند و نیاز به نوسازی دارند.
بیت اللهی اظهار می‌دارد که فرونشست زمین در اصفهان به افزایش ناامنی در بناهای این شهر دامن زده است و علی‌رغم اینکه اصفهان از نظر زلزله‌پذیری در یک منطقه متوسط واقع شده است، این معضل کیفیت ساختمان‌ها را به شکل قابل ملاحظه‌ای کاهش داده و خطر زلزله را به شدت افزایش داده است.
وی با تأکید بر اینکه فرونشست زمین یک پدیده‌ای است که ناشی از فعالیت‌های انسانی می‌باشد و می‌توان آن را کنترل کرد، می‌گوید: فرونشست زمین در اصفهان به شدت بر ناامنی بناهای آن تأثیر گذاشته و این شهر اکنون به عنوان پرخطرترین شهر ایران به لحاظ فرونشست زمین شناخته می‌شود.
بیت اللهی همچنین اشاره می‌کند که در کشور حدود ۲۳ میلیون واحد مسکونی وجود دارد که تقریباً ۹ میلیون از آن‌ها فاقد اسکلت کافی برای ایمنی در برابر زلزله هستند و بیشتر این واحدها در روستاها و بافت‌های فرسوده شهرها و کلانشهرها واقع شده‌اند.
او در پایان تأکید می‌کند که بیش از ۶۰ درصد از ساختمان‌های کشورمان در برابر حوادثی از قبیل زلزله، آتش‌سوزی، سیل و فرونشست زمین ایمن نیستند. هرچند برخی از این ساختمان‌ها از لحاظ سازه‌ای ایمن به شمار می‌روند، لیکن استفاده از مصالح شیمیایی و مواد آتش‌زا در ساخت آن‌ها موجب گردیده تا به ساختمان‌های ناایمن تبدیل شوند.