بیماریهای مربوط به زنان، مانند دیگر بیماریها، میتوانند به صورت خوشخیم یا بدخیم بروز کنند. در این مقاله، به فراوانترین انواع آنها پرداخته خواهد شد.
عفونتهای واژینال: میتوان گفت تقریباً هیچ زنی نیست که در طول زندگی خود حداقل یک بار با عفونت واژینال روبرو نشده باشد. این عفونتها به انواع مختلفی تقسیم میشوند و بیشتر در زنانی که شریک جنسی دارند، مشاهده میشوند.
عفونت کاندیدیا نوعی عفونت قارچی است که با علائم خارش شدید و التهاب در ناحیه واژن نمایان میشود. نوع بعدی، عفونت تریکوموناس واژینالیس است که شکلی آبکی و بویی مشابه ماهی دارد. همچنین، عفونت گاردنرلا که لایهای خاکستری رنگ بر روی مخاط واژن ایجاد میکند، از دیگر انواع عفونتها به شمار میرود. درمان این عفونتها شامل داروها و کرمهای مناسب با نوع عفونت است. اهمیت دارد که درمان به طور کامل دنبال شود؛ در غیر این صورت، عفونت مجدداً باز خواهد گشت. همچنین، رعایت بهداشت شخصی و استفاده از لباس زیر نخی و گشاد برای خانمها ضروری است.
خونریزیهای غیرطبیعی رحمی: موضوع خونریزی رحمی بسیار وسیع و گسترده است. اختلالات خونریزی رحمی میتوانند از لکهبینیهای خفیف تا خونریزیهای شدید و نامنظم متفاوت باشند که هرکدام به دلیل خاصی ایجاد میشوند و به درمان مربوط به خود نیاز دارند.
خونریزی میتواند در سنین مختلف، از قبل از بلوغ تا دوران یائسگی، رخ دهد. اما شایعترین علل خونریزیهای غیرطبیعی رحمی شامل مسائل هورمونی، مصرف قرصهای ضدبارداری، بیماریهای رحمی، حاملگی و سقط جنین، و نیز یائسگی میباشد. خونریزیهای غیرطبیعی ممکن است به صورت لکهبینی در فاصلههای بین دورههای قاعدگی بروز کند و یا به فواصل کمتر از ۲۱ روز یا بیشتر از ۳۵ روز رخ دهند. همچنین، در برخی موارد، این خونریزی ممکن است شدید باشد و فرد دچار دفع لختههای خون شود. لازم است که علت خونریزی شناسایی گردد.
خونریزیهای زیاد حتی میتواند منجر به کاهش تعداد گلبولهای قرمز خون و ایجاد ضعف و خستگی در بیمار شود. برای تشخیص علت خونریزی ممکن است نیاز به سونوگرافی، آزمایشهای هورمونی، آزمایش حاملگی، پاپ اسمیر یا بیوپسی از رحم باشد. (در مواقعی که به بدخیمی دیواره رحم یا دهانه رحم مشکوک هستیم، بیوپسی انجام میشود.) درمان خونریزیهای غیرطبیعی رحمی از تجویز قرص شروع میشود و در صورت لزوم ممکن است به جراحی بکشد و در موارد جدیتر خارج کردن رحم ضروری باشد.
کیست تخمدان: بیماری تخمدان پلیکیستیک یکی از رایجترین اختلالات تخمدانها است. در این بیماری، تخمدانها به وسیله کیستهای ریز و متعددی احاطه شدهاند. بیماران معمولاً از تأخیر در قاعدگی، پرمویی، نازایی و سایر موارد مشابه شکایت میکنند.
درمان قطعی برای کیست تخمدان وجود ندارد، اما میتوان با استفاده از دارو و کاهش وزن، علائم را به میزان قابل توجهی کنترل کرد. کیستهای تخمدان خود موضوعی گسترده هستند و انواع مختلفی دارند که اکثر آنها خوشخیم هستند و به طور طبیعی و بدون درمان زمان برطرف میشوند. برخی از انواع کیستها شامل کیست فولیکولار، کیست جسم زرد، کیست درموئید، کیست آدنوما و کیست اندومتریوما میباشد.
کیستها معمولاً علائم خاصی ندارند، اما ممکن است باعث عوارض زیر شوند: نفخ شکم، تورم و احساس وجود توده در شکم، درد در ناحیه لگن، مقاربت دردناک، درد در ناحیه زیر شکم و کمر، و همچنین تهوع و استفراغ. اگر کیست دچار پارگی یا پیچخوردگی شود، ممکن است درد شدیدی ایجاد کند. تشخیص کیست تخمدان اغلب با استفاده از سونوگرافی امکانپذیر است. بعضی از کیستها ممکن است بدخیم باشند که در این صورت نمونهبرداری و در صورت تأیید بدخیمی، خارج کردن کیست همراه با تخمدان یا بخشی از آن ضروری خواهد بود.
توده پستان: تودههای پستانی معمولاً نگرانی و اضطراب زیادی را در زنان ایجاد میکنند. این تودهها انواع گوناگونی دارند، از جمله فیبروآدنوما، کیستها، تودههای فیبروکیستیک و تودههای بدخیم. یکی از رایجترین انواع تودهها در پستان زنان، تودههای فیبروکیستیک است. این شرایط به خودی خود یک بیماری محسوب نمیشود و به عنوان بخشی از بافت طبیعی پستان شناخته میشود، اما بسیاری از زنان با این تودهها در سینه خود مواجه هستند. در برخی موارد، رشد کیستها به قدری زیاد میشود که باعث نگرانی آنها میشود.
این تودهها به درمان خاصی نیاز ندارند، اما تودههای بزرگتر باید توسط جراح و با استفاده از روشی به نام اف. ان. آ تخلیه شوند. در صورتی که مایع خارج شده از نظر جراح مشکوک باشد، ممکن است بیوپسی نیز ضروری باشد. فیبروآدنوما نیز در زنان جوان شایع است و این تومورها خوشخیم هستند و معمولاً قبل از ۲۵ سالگی نمایان میشوند و نیاز به جراحی ندارند. در برخی موارد، تعداد این تودهها ممکن است به چندین عدد برسد.
اگر توده دردناک یا با رشد سریع باشد، ممکن است نیاز به جراحی وجود داشته باشد. اما نکته کلیدی، تشخیص زودهنگام تودههای بدخیم پستانی است. تودههای بدخیم معمولاً درد ندارند و به صورت تصادفی شناسایی میشوند. آنها معمولاً گرد نیستند و خاصیت چسبندگی در بافت سینه دارند.
تشخیص تودهها با انجام معاینات ماهانه توسط خانمها ممکن است. همچنین، زنان باید به معاینات دورهای و نیز انجام سونوگرافی و ماموگرافی توجه ویژهای داشته باشند و با پزشک خود در این زمینه مشورت کنند. اگر تودههای بدخیم به سرعت تشخیص داده شوند، به راحتی قابل درمان خواهند بود. در غیر این صورت، اگر این تودهها دیر شناسایی شوند، ممکن است به مناطق دیگر سرایت کنند و در این صورت نیاز به جراحیهای وسیع، شیمیدرمانی و رادیوتراپی خواهد بود.
