چه شرایطی باعث قطع بیمه بیکاری می‌شود؟

به‌گزارش ایسنا، بیمه بیکاری به عنوان یکی از اشکال حمایت اجتماعی، توسط سازمان تأمین اجتماعی به کارگران مشمول قانون بیمه اختصاص یافته و این سازمان موظف است با دریافت حق بیمه مناسب، برای کارگرانی که به‌طور ناخواسته بیکار شده‌اند و از سوی ادارات مربوطه به ثبت رسیده‌اند، مقرری بیمه بیکاری پرداخت کند.

کارگران بیمه‌شد‌ه‌ای که به دلایل حوادث قهریه و غیرمترقبه مانند سیل، زلزله، جنگ و آتش‌سوزی متضرر و بیکار می‌شوند، می‌توانند از مقرری بیمه بیکاری بهره‌مند شوند. علاوه بر این، اگر بیمه‌شدگانی به دلیل تغییرات ساختاری در واحد کاری خود به تشخیص وزارت مربوطه و با تأیید شورای عالی کار بیکار موقت باشند، واجد شرایط دریافت بیمه بیکاری خواهند بود.

بیمه بیکاری به کارگران مشمول قانون کار و تابع قانون تأمین اجتماعی تعلق می‌گیرد و بر اساس آن کارفرما موظف است ۳ درصد از حقوق کارگر را به صندوق بیمه بیکاری واریز کند. بیمه بیکاری به کارگران مشمول قانون کار و تابع قانون تأمین اجتماعی تعلق دارد و در این راستا بر کارفرما الزامی است که ۳ درصد از حقوق کارگر را به صندوق بیمه بیکاری پرداخت کند.

در قالب یک تفاهم‌نامه سه‌جانبه میان وزارت کار، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای و سازمان تأمین اجتماعی، مقرری‌بگیران بیمه بیکاری ملزم به شرکت در دوره‌های مهارتی هستند. استان‌ها موظف به طبقه‌بندی این افراد بر اساس جنسیت، سن، رشته تحصیلی، نوع مهارت و شغل قبلی و سپس معرفی آن‌ها به سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای برای گذراندن آموزش‌های مهارتی متناسب با نیاز بازار کار هستند.

مقرری بیمه بیکاری مبلغی است که به‌صورت ماهیانه به افراد مقرری‌بگیر پرداخت می‌شود و میزان و مدت آن براساس سابقه پرداخت حق بیمه بیکاری و متوسط حقوق، درآمد یا کارمزد روزانه فرد تعیین می‌شود.

بر اساس ماده ۷ قانون بیمه بیکاری، مدت پرداخت مقرری به میزان سابقه پرداخت حق بیمه و وضعیت تاهل یا تکفل بیمه‌شده بستگی دارد. به این ترتیب، حداکثر مدت پرداخت مقرری برای افراد مجرد ۳۶ ماه و برای متاهلین یا متکفلین ۵۰ ماه تعیین شده است. همچنین، مقرری بیمه بیکاری افرادی که شرایط لازم را دارند از اولین روز بیکاری قابل پرداخت بوده و این مدت جزو سوابق پرداخت حق بیمه محسوب می‌شود.

برای بهره‌مندی از بیمه بیکاری، ابتدا فرد باید بیکاری و آمادگی خود را به اداره کار اطلاع داده و پس از تأیید سازمان تأمین اجتماعی، مستمری بیمه بیکاری به او پرداخت می‌شود. مبلغ مقرری بیمه بیکاری از روز اول بیکاری فرد محاسبه خواهد شد.

شرایط لازم برای دریافت مقرری بیمه بیکاری

بیمه‌شدگان بیکار باید شرایط زیر را احراز کنند: “مشمول قانون کار و تأمین اجتماعی باشند”، “تبعه کشورهای خارجی نباشند”، “از مستمری‌بگیران بازنشسته یا از کارافتاده کلی نباشند”، “حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند” و “جزو صاحبان مشاغل آزاد و بیمه‌شدگان اختیاری نباشند” تا بتوانند مقرری بیمه بیکاری را دریافت کنند.

فردانی که به دلیل حوادث غیرمترقبه مانند سیل، جنگ، زلزله و آتش‌سوزی از کار بیکار می‌شوند، نیازی به داشتن سابقه طولانی در پرداخت حق بیمه ندارند و حتی اگر در روز اول کار خود به‌دلیل این حوادث بیکار شوند، در صورت رعایت سایر شرایط لازم می‌توانند بیمه بیکاری دریافت کنند.

بیمه‌شدگان ملزم به شرکت در دوره‌های آموزشی و سوادآموزی هستند که از سوی ادارات کار و نهضت سوادآموزی برگزار می‌شود و باید هر دو ماه یک‌بار مجوز لازم را به شعب تأمین اجتماعی ارائه دهند.

اگر فرد بیکار به‌طور مجدد مشغول به کار شود و کارفرما حق بیمه‌اش را پرداخت کند، بیمه بیکاری به‌طور خودکار قطع خواهد شد.

یکی از شرایطی که موجب قطع مقرری بیمه بیکاری کارگر می‌شود، اشتغال مجدد بیمه‌شده است. در این حالت، فرد دریافت‌کننده مقرری بیمه بیکاری در صورت پیدا کردن شغل جدید، مکلف است حداکثر ظرف ۱۵ روز از تاریخ اشتغال، مراتب را به واحد کار و امور اجتماعی و همچنین شعبه تأمین اجتماعی که مستمری خود را از آن می‌گیرد، به طور کتبی اعلام کند.

در این راستا علی صادقی‌زاده – کارشناس حقوقی در یک برنامه تلویزیونی به توضیح در مورد دلایل قطع بیمه بیکاری پرداخت و گفت: بیمه بیکاری در شرایطی قطع می‌شود که فرد مجدداً شغل پیدا کند و فرصتی برای شغل مناسب برای او فراهم شود.

او ادامه می‌دهد: اگر اداره کار و امور اجتماعی به فرد بیکار بگوید شغلی مرتبط با تخصص او یافته و باید به کار بازگردد، اگر او همکاری کند، مسئله‌ای نخواهد بود، اما در صورت عدم تمکین، بیمه بیکاری او قطع می‌شود. همچنین در صورت استفاده از مستمری‌های دیگر مانند مستمری بازنشستگی یا از کارافتادگی، بیمه بیکاری او نیز قطع خواهد شد.

این کارشناس تأکید کرد که در صورتی که فرد وارد چرخه اشتغال شود و کارفرما حق بیمه‌اش را پرداخت کند، بیمه بیکاری به‌طور خودکار قطع شده و دیگر نمی‌توان از آن بهره‌مند بود.

اشتغال مجدد به معنای آن است که به موجب بند الف و تبصره ۲ ماده ۸ قانون بیمه بیکاری و ماده ۱۷ آیین‌نامه اجرایی، اگر اشتغال مجدد بیمه‌شده شناسایی شود، پرداخت مقرری بیمه بیکاری از طرف سازمان تأمین اجتماعی متوقف خواهد شد. اشتغال باید در مشاغلی باشد که به‌طور عمومی به عنوان مشاغل معتبر و شناخته‌شده در بازار کار تلقی شود و بنابراین مشاغل غیررسمی، مانند دست‌فروشی، به عنوان اشتغال مجدد محسوب نمی‌شود و مستلزم قطع دریافت مقرری بیمه بیکاری نیست.

سایر موارد قطع مقرری بیمه بیکاری

۱ـ بیمه‌شده بیکار بدون دلیل موجه از شرکت در دوره‌های آموزشی یا سوادآموزی خودداری کند.

۲ـ بیمه‌شده بیکار، از پذیرش شغل تخصصی خود یا شغل مشابه خودداری کند.

اگر پس از پرداخت مقرری بیمه بیکاری، مشخص شود که بیکاری بیمه‌شده ناشی از خواست و اراده او بوده است، کارگر موظف است وجوه دریافتی را به سازمان تأمین اجتماعی بازگرداند.

۳ـ در حین دریافت مقرری بیمه بیکاری، بیمه‌شده شامل دریافت مستمری بازنشستگی یا از کارافتادگی کلی شود.

۴ـ بیمه‌شده بیکار، با دریافت حقوق ایام بلاتکلیفی به کار خود بازگردد.

بر اساس تبصره یک ماده ۸ قانون بیمه بیکاری، اگر بعد از پرداخت مقرری مشخص شود که بیکاری بیمه‌شده به اراده او بوده است، او موظف به بازپرداخت وجوه دریافتی به سازمان تأمین اجتماعی است. طبق ماده ۱۹ آیین‌نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری، اگر بیمه‌شده به هر دلیلی مبالغی را به‌طور نامشروع از صندوق بیمه بیکاری دریافت کرده باشد، موظف به بازپرداخت آن‌ها خواهد بود و سازمان تأمین اجتماعی با استفاده از اختیارات قانونی خود نسبت به وصول این مبالغ اقدام خواهد کرد.

پیش‌تر، احمد غریوی – مدیرکل روابط کار و جبران خدمت وزارت کار موضوع کاهش مدت زمان استفاده از بیمه بیکاری و مشارکت کارگران در پرداخت حق بیمه بیکاری را در لایحه اصلاح قانون بیمه بیکاری مطرح کرده بود.

طبق بند ب ماده ۷ قانون بیمه بیکاری، میزان مقرری روزانه برای بیمه‌شده بیکار معادل ۵۵ درصد متوسط مزد، حقوق و یا کارمزد روزانه آن فرد است؛ همچنین به مقرری افراد متاهل یا متکفل به ازای حداکثر چهار نفر از افرادی که تحت تکفل آن‌ها هستند، به ازای هر یک ۱۰ درصد حداقل دستمزد افزوده خواهد شد. در هر صورت، مجموع دریافتی مقرری‌بگیر نباید کمتر از حداقل دستمزد و بیشتر از ۸۰ درصد متوسط مزد یا حقوق وی باشد.

به‌گزارش ایسنا، در حال حاضر، مدت زمان دریافت مقرری بیمه بیکاری به حساب سوابق پرداخت حق بیمه فرد بیمه‌شده محسوب می‌شود. افرادی که به‌طور ناخواسته از کار بیکار شده‌اند، موظفند وضعیت بیکاری خود را از طریق ثبت درخواست در سامانه جامع روابط کار به نشانی  https://prkar.mcls.gov.ir  اطلاع دهند.