“`html
روزیاتو گزارش میدهد: هواگرد V – ۲۲ Osprey که به شکل فعال در نیروی دریایی، نیروی هوایی و تفنگداران ویژه دریایی ایالات متحده به کار گرفته میشود، به عنوان یکی از برجستهترین و توانمندترین هواپیماهای با قابلیت برخاست و فرود عمودی در سطح جهانی شناخته میشود. اما این قابلیتهای برجسته با هزینههای زیادی همراه است؛ به طوری که این هواگرد نرخ حوادثی به مراتب بالاتر از مدل سنتی و کمعملکردش یعنی UH – ۶۰ Blackhawk دارد.
به گزارش فرماندهی عملیات ویژه نیروی هوایی ایالات متحده (AFSOC) در تاریخ ۶ دسامبر، پس از حادثهای دلخراش که در ۲۹ نوامبر در کرانه کاگوشیما در جنوب ژاپن به وقوع پیوست و به جان باختن تمام هشت خدمه آن انجامید، عملیات پرواز V – ۲۲ توسط نیروی هوایی و نیروی دریایی به حالت تعلیق درآمد. در تاریخ ۷ دسامبر، فرماندهی سیستمهای هوایی نیروی دریایی اعلام کرد که به دلیل “هشدارهای متعدد”، تمامی انواع V – ۲۲ Osprey متوقف خواهند شد.
یک شاهد محلی از وقوع سانحه ۲۹ نوامبر به خبرگزاری NHK ژاپن گزارشی ارائه کرده است که در آن ادعا کرده این هواگرد در لحظه پرواز وارونه به آتشسوزی در بال چپ آن دچار شده است. در پی این حادثه، انفجاری رخ داد که منجر به سقوط هواپیما به سمت دریا بدون پیشروی به جلو شد. بر اساس گزارشهای بعدی NHK، این هواپیما در حال پرواز از پایگاه هوایی ایواکونی نیروی دریایی آمریکا به سمت پایگاه هوایی کادنا در جزیره اوکیناوا بوده و به قصد فرود در فرودگاه یاکوشیما تغییر مسیر داده که نتیجه آن، سقوط آن در مسیر پروازی بوده است.
از میان هشت خدمه جان باخته، تمامی آنها از پرسنل نیروی هوایی آمریکا بودند که به دسته سی و نهم عملیات ویژه مستقر در پایگاه هوایی یوکوتا تعلق داشتند و بقایای هر یک از آنها پیدا شده است.
نیروی هوایی ایالات متحده این پرواز را به عنوان “ماموریتی آموزشی عادی” توصیف کرد. بر اساس اطلاعات نیروی هوایی، تحقیقات اولیه نشان میدهد که “نقص بالقوهای در اجزای هواپیما به این فاجعه منجر شد، اما در حال حاضر دلیل مشخصی برای این نقص وجود ندارد”.
هواگرد V – ۲۲ Osprey که در سال ۱۹۸۹ به عنوان نخستین پرنده نظامی تیلت روتور در دنیا مورد معرفی قرار گرفت، دوره توسعهای تقریباً ۱۸ ساله را پشت سر گذاشت و در سال ۲۰۰۷ خدمت خود را در نیروی دریایی ایالات متحده آغاز کرد. مدل MV – ۲۲ این هواگرد به عنوان جایگزین هلیکوپترهای CH-۴۶ Sea Knight از دوران جنگ ویتنام برای نیروی تفنگداران دریایی در نظر گرفته شده است و در حال حاضر نزدیک به ۲۹۸ دستگاه از ناوگان برنامهریزی شده ۳۶۰ دستگاهی به خدمت گرفته شدهاند. نیروی هوایی همچنین ۵۲ فروند CV – ۲۲ B Osprey را به عنوان یک سیستم حمل و نقل دوربرد عملیات ویژه بهرهبرداری میکند. نیروی دریایی ایالات متحده نیز در پی خرید ۴۸ فروند نوع CMV – ۲۲ B به منظور بهبود حمل و نقل بر روی عرشه ناوهای هواپیمابر است که وظیفه جابجایی تدارکات را بین ناوهای هواپیمابر میسر خواهد ساخت.
این پرنده کج روتور در زمان معرفی خود تا اوایل دهه ۲۰۱۰ دارای نرخ ایمنی نسبتاً مناسبی بود و تنها هفت حادثه بزرگ را به ثبت رساند، اما اخیراً تعداد حوادث مرگبار به طور چشمگیری افزایش یافته است. در ماه مارس ۲۰۲۲، چهار تفنگدار دریایی در نروژ به دلیل یک خطای خلبان جان باختند و در ماه ژوئن ۲۰۲۲ نیز پنج تفنگدار دیگر در کالیفرنیا به دلیل نقص کلاچ هواپیما جان خود را از دست دادند. همچنین در آگوست ۲۰۲۳، سه نفر در یک حادثه در استرالیا جان باختند که علت آن هنوز در حال بررسی است.
طبق اعلام نیروی دریایی در ژوئیه ۲۰۲۲، Osprey نرخ تصادف “کلاس A” معادل ۳.۶۱ در هر ۱۰۰،۰۰۰ ساعت پرواز داشته است و این آمار قبل از دو سانحه آخر در استرالیا و ژاپن به ثبت رسیده بود. پنتاگون حوادث کلاس A را به این صورت تعریف میکند: “حادثهای که در مجموع هزینهای بالغ بر ۲،۵۰۰،۰۰۰ دلار یا بیشتر به دنبال داشته و یا منجر به مرگ، ناتوانی دائمی یا تخریب هواپیمای وزارت دفاع گردد”.
از سوی دیگر، نرخ سانحه هلیکوپتر تهاجمی UH – ۶۰ Black Hawk در سال ۲۰۲۱ به میزان ۰.۸۷ بوده است. لازم به ذکر است که این مقایسه بدلیل تفاوت قیمت و شرایط مالی، تا حدودی نادرست است؛ زیرا هر Osprey تقریباً ۸۴ میلیون دلار هزینه دارد، در حالی که قیمت Black Hawk به حدود ۱۹ میلیون دلار میرسد. به طور کلی، هواپیماهای با بهای بالاتر، معمولاً خسارت بیشتری را متحمل میشوند و حادثهای که برای Osprey به عنوان کلاس A محسوب میشود، میتواند برای Black Hawk به عنوان کلاس B یا حتی C در نظر گرفته شود. با این حال، بدون تردید میزان حوادث کلاس A هواگرد Osprey تقریباً چهار برابر نسبت به UH – ۶۰ است.
از زمان جنگ جهانی دوم، اکثر هواپیماهای عمود پرواز و فرود، هلیکوپتر بودند تا اینکه نیروی دریایی آمریکا در سال ۱۹۸۹ با خرید MV – ۲۲ Osprey به این مسئله خاتمه داد. طراحی تیلت روتور که شامل دو موتور توربوشفت با دو پروانه بزرگ است، به این پرنده اجازه میدهد تا به صورت عمودی و مانند هلیکوپتر پرواز کند و سپس پروانهها را به حالت ۹۰ درجه چرخانده تا مانند یک هواپیمای معمولی پرواز کند. Osprey نخستین هواپیمای عملیاتی است که این قابلیتها را به صورت همزمان داراست.
قابلیت چندمنظوره Osprey این امکان را به آن میدهد که بهترین ویژگیهای هر دو سیستم را برای نیروهای نظامی فراهم کند. این هواگرد قادر است از کشتیهای تهاجمی آبی خاکی و همچنین از سطوح زمینی بلند شود و فرود بیاید و در حالت عادی با سرعت ۲۶۰ گره (برابر با ۱۵۲ گره برای UH – ۶۰ M Black Hawk) پرواز کروز داشته و تا ۲،۱۰۰ مایل دریایی (نسبت به ۱،۰۷۱ مایل برای Black Hawk) را طی کند. Osprey همچنین امکان پرواز سریعتر و با فاصله بیشتر از هلیکوپترهای عادی را فراهم میسازد که انعطافپذیری بیشتری در ماموریتها ایجاد کرده و شانس غافلگیری دشمن را افزایش میدهد.
واقعیت تلخ سانحه مرگبار ماه نوامبر Osprey، دلایل مستند و شواهدی از چهار سانحه دیگر در کمتر از دو سال گذشته را به ما نشان میدهد. در حالی که یکی از این حوادث به دلیل خطای خلبان توصیف شده، حداقل یکی دیگر به نقص مکانیکی مرتبط بوده است. این هواگرد Osprey ممکن است قابلیتهای جالب و زیادی را برای نیروهای نظامی آمریکا به همراه داشته باشد، اما در عین حال میتوان گفت که به نوعی خطرات بیشتری را نیز به دنبال دارد.
“`
