تغییرات اقلیمی تأثیرات گوناگونی بر زندگی انسان دارد. این تغییرات در محیطهای شهری بر سلامت، معیشت و زیرساختهای اساسی اثر میگذارد و همچنین به حوزههای کشاورزی، جنگلداری، شیلات، انرژی و گردشگری مرتبط است.
تغییر اقلیم پدیدهای است که از افزایش دمای زمین یا به عبارتی گرمایش جهانی ناشی میشود. خود گرمایش جهانی نتیجه صنعتی شدن کشورها و افزایش غلظت گازهای گلخانهای، به ویژه دیاکسیدکربن در جو است. شاید اکنون بهتر از هر زمان دیگری بتوان پیامدهای ناشی از گرمایش جهانی و تغییر اقلیم بر محیط زیست را درک کرد. بشر امروزی به دلیل بارشهای سیلآسا، خشکسالیهای متعدد، آتشسوزیهای وسیع جنگلی، تغییرات ناگهانی دما و کاهش برف، بیش از پیش طعم تلخ این تغییرات را تجربه کرده است.
تغییر اقلیم نمایانگر بینظمیهای ناشی از تغییرات در جو زمین و اثرات آن در بخشهای مختلف کره خاکی است. در شهرها، این تغییرات اقلیمی تأثیرات قابل توجهی بر روی سلامت افراد، معیشت و زیرساختهای اصلی ایجاد کرده است. خطرات متعدد اقلیمی و غیراقیلی بر شهرها، سکونتگاهها و ساختارهای زیرساختی تأثیر میگذارند و بعضاً بهصورت همزمان موجب افزایش خسارتها میشوند. امواج گرما در زمینه آلودگی هوا تشدید میشوند و همین امر باعث محدودیت در عملکرد زیرساختهای کلیدی میشود. اثرات حاکم بر ساکنان مناطق شهری، بهویژه کسانی که از لحاظ اقتصادی و اجتماعی در حاشیه قرار دارند، مانند سکونتگاههای غیررسمی، قابل توجه است. زیرساختهایی نظیر سیستمهای حمل و نقل، آب، فاضلاب و انرژی بهواسطه رویدادهای شدید در معرض خطر قرار داشته و این امر میتواند منجر به خسارتهای اقتصادی، اختلال در خدمات و تأثیرات رفاهی شود.
تمامی اثرات اقتصادی منفی ناشی از تغییرات اقلیمی شامل رویدادهای اقلیمی با شروع آرام و شدید، بهطور فزایندهای قابل شناسایی هستند. همچنین برخی از اثرات مثبت اقتصادی در مناطقی با تقاضای انرژی کمتر و مزیتهای نسبی در بازارهای کشاورزی و گردشگری نیز شناسایی شدهاند. آسیبهای اقتصادی ناشی از تغییر اقلیم در بخشهای مستعد تغییرات اقلیمی، با اثرات منطقهای بر کشاورزی، جنگلداری، شیلات، انرژی و گردشگری و از طریق بهرهوری نیروی کار در فضاهای باز تعریف میشود. برخی از حوادث شدید اقلیمی، مانند طوفانهای استوایی رشد اقتصادی، در کوتاهمدت موجب کاهش اثرات منفی شدهاند.
عوامل غیراقیلی از جمله الگوهای سکونتی و مکانیابی تأسیسات، به شکلگیری داراییهای بیشتری در معرض خطرات شدید اقلیمی کمک کردهاند که این امر میتواند به افزایش تلفات منجر شود. معیشت مردم تحت تأثیر تغییرات در بهرهوری کشاورزی، اثرات بر سلامت و امنیت غذایی، تخریب منزلها و زیرساختها و از دست رفتن دارایی و درآمد، همچنین تأثیرات منفی بر برابری جنسیتی و اجتماعی، قرار دارد.
طبق گزارش سازمان هواشناسی کشور، تغییرات شدید اقلیمی بهطور فزایندهای موجب مهاجرت در تمامی مناطق میشوند. ناامنی غذایی شدید بهدلیل سیل و خشکسالی و سوء تغذیه در قارههای آفریقا و آمریکای مرکزی و جنوبی در حال افزایش است. تغییرات اقلیمی از طریق جابجایی و مهاجرتهای غیرارادی ناشی از رویدادهای شدید اقلیمی، آسیبپذیری را به وجود آورده و آن را ادامه میدهد.
بیشتر بخوانید:
اژدهای چندسر تغییرات اقلیمی/ چه باید کرد؟
برای مقابله با تغییرات اقلیمی چه کنیم؟
ایران از کشورهای تحت تاثیرات جدی پیامدهای تغییر اقلیم در سال ۲۰۲۲
