نفوذ پنهانی قطر – ایسنا

بر اساس گزارش ایسنا و به نقل از مدیا لاین، پس از برگزاری جام جهانی ۲۰۲۲، قطر به طرز قابل توجهی در صنعت گردشگری خود پیشرفت کرده است و دلایل زیادی برای این افتخار وجود دارد، از جمله برگزاری جشنواره‌های متنوع، معرفی جاذبه‌های تازه و بهبود روابط بین‌المللی در منطقه خلیج فارس.

از زمانی که این کشور به عنوان میزبان جام جهانی در پایان سال ۲۰۲۲ شناخته شد، شاهد افزایش گردشگران در قطر هستیم.

اکثریت گردشگران ورودی به قطر از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (GCC) می‌آیند، شامل بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی. برخی از آن‌ها شهروند کشورهای این شورا هستند و برخی دیگر کارگران مقیم در یکی از این کشورها.

رشد قابل توجه ورود گردشگران به قطر نشان‌دهنده این است که دوحه، پایتخت این کشور در خاورمیانه، به تدریج در حال رقابت با مقاصد گردشگری کلاسیک نظیر دبی و منامه، پایتخت‌های امارات متحده عربی و بحرین، و همچنین ریاض در عربستان سعودی است. منابع رسمی نیز پیش‌بینی کرده‌اند که تعداد گردشگران قطر در سال ۲۰۲۳ نسبت به سال ۲۰۲۲ به میزان ۳۴۷ درصد افزایش خواهد داشت.

این افزایش تا حد زیادی نتیجه برگزاری جشنواره‌های نوین و تحولات گردشگری، شامل ایجاد سرزمین عجایب زمستانی در شهر جدید لوسیل است که تقریباً ۱۰ کیلومتر شمال دوحه واقع شده است.

توسعه روابط دیپلماتیک بین قطر و همسایگانش نقش موثری در رونق گردشگری ایفا کرده است. در سال ۲۰۱۷، بحرین، عربستان سعودی و امارات متحده عربی روابط خود را با قطر قطع کردند و به بهانه حمایت حاکمان آن از تروریسم، ارتباطات و حمل و نقل با این کشور را مسدود کردند.

این بن‌بست دیپلماتیک در اوایل سال ۲۰۲۱ به پایان رسید و به واسطه میانجی‌گری کویت و ایالات متحده، شرایط نرمال‌سازی روابط بین قطر و عربستان سعودی، بحرین، امارات متحده عربی و کشورهای دیگری نظیر مصر و اردن فراهم شد.

«رشید خالد»، یک شهروند بحرینی، اذعان دارد که از سال ۲۰۱۷ تا ژانویه ۲۰۲۳ به دوحه سفر نکرده بود، اما از آن زمان تا کنون شش بار به دوحه سفر کرده است، شهری که تنها چهار ساعت یا تقریباً ۴۵۰ کیلومتر با بحرین فاصله دارد. او از جاذبه‌های گردشگری دوحه ابراز رضایت کرده و افزود: «این مکان‌ها تغییرات زیادی نسبت به گذشته کرده‌اند. دوحه به نوعی طراحی شده که برای مسافران کشورهای شورای همکاری خلیج فارس مناسب باشد و با سلیقه و فرهنگ خلیج فارس و شرایط آب و هوایی گرم آن همخوانی داشته باشد.»

با وجود مشکلات دیپلماتیک بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ و بسته شدن مرزهای قطر با عربستان سعودی که تنها مرز زمینی این کشور است، طی سال‌های اخیر، قطر به طور جدی روی توسعه زیرساخت‌های خود کار کرده است.

قطر پروژه‌های گردشگری عظیمی نظیر شهر جدید لوسیل را راه‌اندازی کرده که شامل جزایر، بلوارها و فعالیت‌های توریستی متنوع است. پروژه بزرگ «مُشیرب» نیز واقع در مرکز دوحه، شامل امکانات خرید، مجموعه‌های فرهنگی و تجاری با تهویه مطبوع در فضای باز و مسیرهای پیاده‌روی می‌باشد.

توسعه‌دهندگان همچنین برای جذب گردشگران بر اساس علایق خاصی نظیر فرهنگ، تاریخ، حیات دریایی، محیط‌ زیست و ورزش، مناطق دیگری طراحی کرده‌اند. حمل و نقل عمومی نیز به خوبی سازمان‌دهی شده است. دوحه اکنون تحت پوشش یک مترو جدید قرار دارد که در سال ۲۰۱۹ به بهره‌برداری رسید و همچنین شبکه‌ای گسترده از اتوبوس‌های عمومی خدمات‌رسانی می‌کند.

ورزش بخش مهمی از برنامه گردشگری این کشور را تشکیل می‌دهد. جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ به عنوان یک نقطه عطف شناخته می‌شود و اکنون دوحه در تلاش برای برگزاری رویدادهای بین‌المللی دیگری است و در این راستا میزبان جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۳ خواهد بود که ۲۴ تیم فوتبال در آن شرکت خواهند داشت و قطر به عنوان قهرمان دفاعی به رقابت خواهد پرداخت. همچنین، مسابقه جایزه بزرگ فرمول یک که از سال ۲۰۲۱ آغاز شده، در یکی از پیشرفته‌ترین پیست‌های اتومبیلرانی در منطقه خلیج فارس برگزار می‌شود.

وزارت گردشگری قطر پیش‌بینی کرده است که سالانه بین ۶ تا ۷ میلیون بازدیدکننده به این کشور سفر کنند که نسبت به ۲.۶ میلیون گردشگر ورودی در سال ۲۰۲۲، افزایش چشمگیری را نشان می‌دهد.

در حال حاضر، رکورد بیشترین تعداد گردشگر بین‌المللی به قطر به سال ۲۰۱۵ بازمی‌گردد که ۲.۹ میلیون بازدیدکننده به این کشور سفر کردند، در حالی که به دلیل محدودیت‌های ناشی از کووید و محاصره عربستان سعودی، در سال ۲۰۲۰ کمترین تعداد با ثبت ۵۶۰ هزار نفر مشاهده شد.

با وجود پیش‌بینی‌های مثبت برای گردشگری قطر، این کشور هنوز در مقایسه با دیگر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس آمار کمتری دارد. به عنوان مثال، در سال ۲۰۲۲، عربستان سعودی ۱۶.۵ میلیون گردشگر بین‌المللی را پذیرا بود که چند میلیون نفر از آن‌ها در مراسم حج و عمره شرکت کردند. امارات متحده عربی نیز با ۱۴.۳ میلیون بازدیدکننده بین‌المللی مواجه بود و بحرین ۹.۹ میلیون نفر را میزبانی کرده است.

اما جایگاه اقتصادی گردشگری در قطر بسیار حائز اهمیت است. در سال ۲۰۲۱، سهم سفر و گردشگری از تولید ناخالص داخلی این کشور تقریباً ۱۰ درصد بود که از میانگین ۶.۶ درصد در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بیشتر بود. «توریسم قطر»، یک نهاد دولتی، ابراز امیدواری کرده است که این رقم تا سال ۲۰۳۰ به ۱۲ درصد برسد.

دکتر «عمر الحاوی»، رئیس امور دانشجویان دانشگاه صنعتی بحرین که پس از جام جهانی ۲۰۲۲ چندین بار به دوحه سفر کرده، اظهار داشته است که دسترسی به شهر به سادگی امکان‌پذیر است و مقامات مرزی با دریافت تنها ۱۰۰ ریال قطر یا حدود ۲۷ دلار، ویزا صادر می‌کنند. او همچنین از کتابخانه‌ها، مراکز پژوهش و فرهنگی دوحه تمجید کرده و گفته است که هر بار که از اینجا دیدن می‌کند، مناطق جدیدی را کشف می‌کند.»

«بسام عبدالله»، وبلاگ‌نویس گردشگری اهل عربستان سعودی، درباره گردشگری در قطر اظهار داشت: «به همه توصیه می‌کنم که از قطر دیدن کنند. این کشور یکی از زیباترین و تمیزترین جاهایی است که تا به حال دیده‌ام و قیمت‌ها نیز مناسب هستند. دولت مالیاتی بر ارزش افزوده از مصرف‌کنندگان نمی‌گیرد. دوحه زیباتر از ۵۵ پایتختی است که من به آن‌ها سفر کرده‌ام. اگرچه سایر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نیز در تلاش برای جذب گردشگران و برگزاری رویدادها و فعالیت‌های خاص هستند، اما قطر به طور خاص در طراحی تهویه مطبوع در خیابان‌ها متمایز است.»

«احمد البلوشی»، مدیر منطقه‌ای سابق عمان‌ایر، نیز اشاره کرده است: «من چندین بار به قطر سفر کرده‌ام و از زمان جام جهانی، تغییرات زیادی مشاهده کرده‌ام. دوحه به طور مداوم در حال توسعه است و سفر با خودرو از عمان به دوحه بسیار ساده است و جاده‌ها هموار و سرعتی هستند.»

«احمد عبدالله»، کارشناس گردشگری و دارنده دفاتر مسافرتی و گردشگری در عربستان سعودی نیز به خبرگزاری میدیا لاین از افزایش تعداد گردشگرانی که به دوحه سفر می‌کنند، خبر داده و گفت: این کشور خلیج فارس در کنار عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین به دنبال تقویت درآمدهای گردشگری است.

وی افزود: توافقنامه جدید همکاری گردشگری بین عربستان سعودی و بحرین این فرصت را فراهم می‌آورد که این دو کشور به یک مقصد واحد برای گردشگران تبدیل شوند و در آینده، ممکن است قطر و امارات نیز به این توافق بپیوندند.

این کارشناس گردشگری پیش‌بینی کرده است که ممکن است در آینده «شنگن شورای همکاری خلیج فارس» به وجود آید؛ یک منطقه جغرافیایی مشترک که بازدیدکنندگان می‌توانند به عنوان یک موجودیت واحد از آن استفاده کنند و این امر گردشگری را در منطقه خلیج فارس به شکل قابل توجهی گسترش خواهد داد.