دبیر کل انجمن کشتیرانی در گفت‌وگو با آفتاب نیوز:
چندین کارشناس درباره نوع روابط یک‌سویه بین ایران و روسیه، ابراز تردید کرده‌اند. در آخرین دور از تحریم‌ها، اتحادیه اروپا و بریتانیا با صدور بیانیه‌ای رسمی، اقدام به تحریم شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی و همچنین چند کشتی و بندر ایرانی به خاطر آنچه «مشارکت در انتقال موشک به روسیه» خوانده شده، کردند. محمدرضا خیابانی، مدیرعامل شرکت کشتیرانی نیز به فهرست تحریم‌شدگان اضافه گردید. همچنین، کلیه پروازهای شرکت ایران ایر به مقصد بریتانیا نیز متوقف شد.
تمام ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا نیز به توافق رسیدند که «هرگونه معاملاتی با کشتی‌ها یا بنادری که به منظور انتقال پهپاد، موشک، فناوری و تجهیزات ساخت ایران به روسیه به‌کار می‌روند، ممنوع است.»
۳ بندر از ۴۵ بندر
در گذشته، کشتی‌های ایرانی در بنادر مختلفی از آمستردام تا ساوت کارولینا لنگر می‌انداختند، اما در حال حاضر، تجارت دریایی ایران بیشتر به کشورهایی نظیر چین، روسیه، هند و امارات محدود شده است.
چینی‌ها دارای ۴۵ بندر کلیدی هستند که در میان آنها، کشتی‌های ایرانی تنها در ۳ بندر اجازه پهلوگیری دارند. در حالی که مسعود پل مه، دبیر کل انجمن کشتیرانی ایران، در گفت‌وگو با آفتاب‌نیوز علت این محدودیت‌ها را مسائل فنی عنوان می‌کند، او در پاسخ به سؤالی در مورد تأثیر تحریم‌های اخیر اتحادیه اروپا گفت: «صنعت کشتیرانی ما حدود ۲۰ سال است که تحت فشار تحریم قرار دارد و از این رو، هیچ‌گاه در بنادر اروپایی پهلوگیری نداشته‌ایم؛ بنابراین، این تحریم‌های اخیر بیشتر جنبه نمایشی برای حمایت از رژیم صهیونیستی دارند.»
در همین حال، مسعود دانشمند، عضو هیأت مدیره کانون مؤسسات حمل‌ونقل ایران، مطرح می‌کند که به دلیل استفاده کشتی‌های ایرانی از مازوت و سوخت با گوگرد بالا و مشکلات ناشی از تحریم‌ها، چینی‌ها نیز محدودیت‌هایی برای پهلوگیری کشتی‌های ایرانی وضع کرده‌اند.
مدیرعامل شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی در دولت روحانی خاطرنشان می‌کند: «در حال حاضر، دسترسی به بنادر مهم چین برای ما ممکن نیست.» این محدودیت‌ها به دنبال فشارهای فزاینده ترامپ اعمال شده و برخی تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌کنند اگر وی دوباره به ریاست‌جمهوری بازگردد، این فشارها برای تمام صنایع از جمله صنعت کشتیرانی دوباره تشدید خواهد شد.
روسیه نیز مانع از فروش کشتی به جمهوری اسلامی و انتقال آن به دریای خزر از مسیر رود ولگا-دن می‌شود و به گفته فعالان این حوزه، قیمت‌گذاری حمل و نقل دریایی کالا در دریای خزر تحت کنترل روس‌ها است.
در حال حاضر، ایران در دریای خزر تنها دو کشتی “رو رو” در اختیار دارد که تنها یکی از آنها فعال می‌باشد.
سوخت و بیمه
اخیراً چهار کشتی ایرانی شامل «دلربا، گنج، باوند و ترمه» که اوره به برزیل حمل می‌کردند و در نظر داشتند از آنجا ذرت بارگیری کنند، به مدت چند ماه در آب‌های برزیل بلاتکلیف ماندند، چرا که شرکت دولتی برزیلی پتروبراس به دلیل تحریم‌ها حاضر به سوخت‌گیری این کشتی‌ها نبود.
یک منبع صنعتی کشتیرانی در این خصوص به رویترز گفت: «دولت ایران در این زمینه کاملاً ریسکی کرده است… تمامی کشتی‌ها را بدون این‌که از امکان سوخت‌گیری مجدد و بازگشت آنها مطمئن باشند، به این نقطه فرستاده است.»
تبدیل بنادر به پارکینگ
یک عضو هیئت‌مدیره کانون موسسات حمل و نقل اخیراً با اشاره به تحریم‌های کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران عنوان کرده است که همه بنادر برای پذیرش کشتی‌های ایرانی باید از اوفک آمریکا مجوز بگیرند. او تصریح کرده است: وضعیت کشتی‌های ایرانی در تمامی بنادر جهان تقریباً مشابه است. واقعیت این است که عمده کشتی‌های کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر پارک شده، غیرفعال و متوقف هستند؛ هرچند برخی کشورها مانند هند، آفریقای جنوبی و چند کشور دیگر اجازه‌هایی برای پذیرش کشتی‌های ایرانی گرفته‌اند و در این مسیرها ترددهایی صورت می‌گیرد، اما در هند نیز امکان تردد در تمامی بنادر را نداریم، زیرا همه بنادر این کشور برای ورود کشتی‌های ایرانی مجوز دریافت نکرده‌اند.
مسعود پل مه دبیر کل انجمن کشتیرانی با این وجود در گفت‌وگو با آفتاب‌نیوز مدعی شده است: «باید در مورد تحریم‌ها به صورت نادرست قضاوت نشود و ما با توانمندی، صادرات ایران را به طور مؤثر حمل می‌نماییم.»
به دلیل ترس شرکت‌های بین‌المللی از انتقال کالا به ایران، بنادر فجیره و جبل علی رونق چشمگیری یافته‌اند و کالاهای ایرانی در این بنادر تخلیه و سپس مجدداً به کشور منتقل می‌شوند.
بندر فجیره امارات با ارائه سالانه بیش از ۱۶ میلیون تن سوخت به کشتی‌ها، رتبه دوم را در سطح جهانی در زمینه بانکرینگ از آن خود کرده است.
مسعود پل مه، دبیر کل انجمن کشتیرانی، در پاسخ به پرسش آفتاب‌نیوز تصریح کرده است: «ما نمی‌گوییم که تحریم‌ها کم‌اهمیت است و واقعیت این است که مشکلات زیادی برای ما به وجود آورده، به‌طوری‌که هزینه حمل و نقل دریایی کشورمان در برخی مواقع تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.»
کلر جونگمن، رئیس ستاد گروه لابی ایالات متحده متحد علیه ایران هسته‌ای، که جریان نفت ایران را ردیابی می‌کند، اظهار داشت: «تحریم ها می‌توانند کشتی‌های ایرانی را با محدود کردن دسترسی آنها به بنادر، بیمه و خدمات کشتیرانی بین‌المللی به‌طور مؤثر تحت فشار قرار دهند و میزان مشارکت آنها در تجارت جهانی را کاهش دهند.»
سمیر مدنی، یکی از بنیان‌گذاران Tanker Trackers.com نیز در این زمینه خاطرنشان کرد: خریداران چینی که مشتاق به یافتن راه‌هایی برای دور زدن تحریم‌ها هستند، به حفظ فعالیت نفتکش‌های ایرانی در حال تحریم کمک می‌کنند، هرچند خود آنها نیز گاهی از خطر همکاری با کشتی‌های تحریم شده پرهیز می‌کنند.
طبق داده‌های پایگاه اطلاعاتی مؤسسه لوید، ایالات متحده تا ۱۸ ژوئیه سال جاری ۴۸ کشتی از جمله ۴۳ تانکر، چهار کشتی حمل گاز مایع و یک یدک‌کش ایرانی را تحت تحریم قرار داده است.