بسیاری از افراد به اشکال مختلفی از ترسهای روانی و بیمارگونه دچار هستند که در برخی مواقع، تاثیرات منفی بر روی زندگی روزمره و تعاملات اجتماعی آنها میگذارد.
این نوع ترسها یا به اصطلاح فوبیا (Phobia) معمولاً از منطقی اغماض میکنند اما فرد مبتلا قادر به کنترل این احساسات نیست. تقریباً هفتاد و پنج درصد افرادی که از ترسهای روانی رنج میبرند، فقط به یک نوع محدود نمیشوند. برخی از این ترسها شامل هراس از سفر با هواپیما، پسورد آسانسور، جمعها و مکانهای شلوغ، فضای بسته و ترس از بیماریها هستند.
اما برخی از این ترسها از سایرین بیشتر دیده میشوند. در ادامه به شناختهشدهترین هراسهای بیمارگونه در سرتاسر جهان اشاره میشود.
هراس اجتماعی یا جمعهراسی
<pبراساس تحقیقاتی که در بریتانیا صورت گرفته، هراس اجتماعی بهعنوان شایعترین نوع ترس روانی در این کشور شناخته شده است.
این اختلال که با عنوان «اختلال اضطراب اجتماعی» نیز معرفی میشود، به احساس ترس فرد از قرارگیری در موقعیتهای اجتماعی مرتبط میگردد.
افراد مبتلا به این نوع هراس عموماً از صحبت کردن در جمع هراس دارند. آنها نگران این هستند که مورد قضاوت قرار بگیرند یا هدف تمسخر دیگران شوند.
آگورافوبیا یا هراس از فضاهای باز
آگورافوبیا به احساس هراس از مکانهای شلوغ و باز اشاره دارد که فرد بهسرعت نمیتواند آنجا را ترک کند. این مکانها شامل سینماها، مراکز خرید و وسایل نقلیه عمومی میشوند.
با این حال، افرادی که به آگورافوبیا مبتلا هستند، تنها از فضاهای شلوغ و باز نمیترسند و ممکن است در محیطهایی نظیر آسانسور یا هواپیما نیز دچار ترس شوند.
استفراغهراسی
یکی از ترسهای روانی رایج، هراس از استفراغ یا دیدن فرد دیگری که استفراغ میکند، به شمار میرود.
افراد مبتلا به این نوع هراس ممکن است به دلیل ترس از استفراغ، از خوردن غذای کافی پرهیز کنند که این امر میتواند منجر به سوءتغذیه و کاهش وزن شود.
برخی از زنان مبتلا به استفراغهراسی نگرانی دارند که باردار شوند چرا که میترسند در دوران حاملگی دچار حالت تهوع گردند.
ترس از سرخی صورت
ترس از سرخشدن چهره که اغلب نتیجه شرم و خجالت است، یکی از انواع رایج و اجتماعی این ترسها به شمار میرود.
افراد مبتلا به این نوع هراس بهطور غیرمنطقی از اینکه صورتشان در جمع سرخ شود، میترسند. آنها که معمولاً خجالتیاند، سعی دارند از موقعیتهایی که ممکن است باعث خجالت آنان شود، دوری کنند.
برای بسیاری از این افراد، سرخشدن صورت در جمع بهعنوان نشانهای از ضعف تلقی میشود. آنها از اینکه در مواجهه با چنین شرایطی بدنشان بهطور غیرقابل کنترلی واکنش نشان دهد، خجالتزده میشوند و این روند در نهایت منجر به ایجاد یک چرخه معیوب میشود؛ هرچه بیشتر سرخ شوند، بیشتر خجالت میکشند و این امر باعث میشود که دوباره چهرهشان سرخ شود. این وضعیت بدون تردید برای آنها بسیار آزاردهنده است.
هراس از رانندگی
یکی دیگر از ترسهای شایع در بین مردم، هراس از رانندگی است. کسانی که به این نوع ترس مبتلا هستند، معمولاً از نشستن پشت فرمان خودرو میترسند. ممکن است این افراد در حین رانندگی یا حتی قبل از آن، از لرزش، سرگیجه یا تپش قلب رنج ببرند.
افرادی که از رانندگی هراس دارند، بهدلیل این ترس تلاش میکنند از قرار گرفتن در شرایط رانندگی دوری کنند و به همین دلیل به وسایل نقلیه عمومی تمایل بیشتری نشان میدهند و خودرو را بهعنوان وسیلهای خطرناک ارزیابی میکنند.
خودبیمارانگاری
خودبیمارانگاری بهعنوان یکی دیگر از ترسهای روانی رایج شناخته میشود. افراد مبتلا به این اختلال به شکل غیرمنطقی از بیمار شدن وحشت دارند. به همین دلیل، آنها هر علامت و نشانهای از بیماری را بهطور وسواسگونه و جدی میگیرند و به پزشک و مراکز درمانی مراجعه میکنند.
بسیاری از این افراد باور دارند که به یک بیماری خطرناک مبتلا شدهاند. نوعی از خودبیمارانگاری میتواند در شکل هراس از ابتلا به بیماریهای خاص یا بیماریهای خاصی خود را نشان دهد. ترس از ابتلا به اچ آی وی (ویروس نقص ایمنی) و سایر بیماریهای خطرناک نظیر انواع سرطان، از جمله این موارد هستند.
هواهراسی
هواهراسی به معنای ترس شدید از هوای تازه و وزش باد است. افرادی که به هواهراسی دچارند، معمولاً از سفر با هواپیما یا هر وسیله پروازی دیگری هراس دارند. آنها بهطور معمول نگران هستند که در هنگام پرواز به دلیل نقص فنی جان خود را از دست دهند.
این افراد معمولاً به چندین نوع ترس روانی دیگر نیز دچار هستند، از جمله ترس از ارتفاع و فضای بسته.
عنکبوتهراسی
افراد مبتلا به عنکبوتهراسی اغلب با دیدن این موجودات ترس بر آنها مستولی میشود. برای آنها فرقی ندارد که اندازه عنکبوت کوچک باشد یا بزرگ. کافیست که عنکبوتی را ببینند تا دچار تپش قلب، تعریق شدید، سرگیجه و حالت تهوع شوند و حتی نتوانند واکنش مناسبی از خود بروز دهند.
بسیاری مرتکب تفکرات غیرمنطقی نیز میشوند و مثلاً تصور میکنند که عنکبوت به سمت آنها میپرد یا به موهایشان میرود.
ترس از رعد و برق
ترس از رعد و برق نیز یکی دیگر از هراسهای روانی متداول است. برخی افراد به شدت از رعد و برق میترسند و بهطور وسواسگونه پیشبینیهای آبوهوایی را پیگیری میکنند.
هراس از رعد و برق معمولاً با سایر ترسهای روانی از جمله ترس از صداهای بلند و باران همراه است.
آیا روانگردانها راهحلی برای ارتقاء سلامت روان هستند؟
ترس از فضاهای تنگ
هراس از فضای بسته یکی از ترسهای شایع در میان انسانها به شمار میرود. افراد مبتلا به این نوع ترس ممکن است در مواقعی که در محیطهای بستهای مانند آسانسور، مترو، هواپیما و اتاقهای کوچک گرفتار میشوند، دچار علائمی چون تپش قلب شدید، تعریق و اضطراب شوند.
افرادی که از این نوع هراس رنج میبرند، به شدت از گرفتار شدن در محیطهای بسته و عدم توانایی برای فرار از آنها، میترسند.
ترس از ارتفاع
ترس از ارتفاع نیز یکی دیگر از هراسهای روانی رایج میان افراد است. تخمین زده میشود که حدود سه تا شش درصد از جمعیت به این نوع ترس مبتلا هستند.
افراد مبتلا به ترس از ارتفاع به مانند دیگران از جنبه غیرمنطقی ترس خود آگاه هستند اما کنترلی بر آن ندارند. آنها ممکن است در ارتفاعات «ترسناک» ناچار شوند خزیده، نشسته، زانو بزنند و یا واکنشهای مشابهی از خود بهنمایش بگذارند.
فیلم «سرگیجه» اثر آلفرد هیچکاک که بهعنوان یکی از شاهکارهای تاریخ سینما برشمرده میشود، به موضوع ترس از ارتفاع میپردازد.
منبع: یورونیوز
