تحقیقات اخیر حاکی از آن است که استفاده بیش از حد از وسایل دیجیتال ممکن است نشانه‌ای از ابتلا به اختلالاتی همچون اوتیسم و نقص توجه (بیش فعالی) باشد.
بر اساس اطلاعاتی که از مدیکال به دست آمده، در مورد رابطه ممکن میان زمان صرف شده در تماشای صفحه نمایش و افزایش خطر ابتلا به اختلالات عصبی رشدی نظیر اختلال طیف اوتیسم (ASD) و اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) در میان کودکان بحث و بررسی‌هایی صورت گرفته است. یافته‌های جدید نشان می‌دهد که تماشا کردن بیش از حد صفحه نمایش می‌تواند به عنوان علامتی اولیه برای این نوع اختلالات توسعه‌ای تلقی شود.
اختلال نقص توجه/بیش فعالی بر توانایی‌های زبانی، رفتار و قابلیت فرد در یادگیری و تعاملات اجتماعی اثر می‌گذارد، در حالی که اختلال طیف اوتیسم در درجه اول بر روی تمرکز، توانایی حفظ ثبات و کنترل رفتارهای تکانشی افراد تاثیرگذار است. بسیاری از علائم این دو اختلال با یکدیگر همپوشانی دارند و امکان دارد فرد به هر دو نوع اختلال دچار شود.
اگرچه دلایل دقیق این اختلالات عصبی رشد مشخص نیست، ولی گمان می‌رود که تأثیرات آن یک ترکیب از عوامل ژنتیکی و شرایط متعددی نظیر مصرف الکل و تنباکو توسط والدین، زایمان زودرس، وزن پایین هنگام تولد و خطرات زیست‌محیطی مانند مواجهه با سرب باشد.
دکتر ناگاهیده تاکاهاشی، که رهبری گروه تحقیق را بر عهده دارد، اشاره می‌کند: «در حالی که مدت زمان طولانی تماشای صفحه نمایش در دوران کودکی ممکن است به عنوان یکی از دلایل ایجاد این دو اختلال معرفی شود، نتایج پژوهش ما نشان می‌دهد که ممکن است برخی افراد با تمایل ژنتیکی به تماشای صفحه نمایش به دلیل ابتلا به اوتیسم، مواجه باشند.»
این مطالعه نشان می‌دهد که کودکان با زمینه ژنتیکی برای ابتلا به اختلال طیف اوتیسم، معمولاً زمان بیشتری را در مقابل صفحه نمایش سپری می‌کنند، که این میزان گذران زمان بیش از سه تا چهار ساعت از سنین اولیه را شامل می‌شود. همچنین، کودکانی که به اختلال نقص توجه/بیش فعالی مبتلا هستند، به احتمال زیاد با افزایش سن، مدت زمان استفاده از صفحه نمایش را بیشتر می‌کنند، حتی اگر ابتدا مدت زمان استفاده آنان محدود باشد.
برای ارزیابی حساسیت ژنتیکی نسبت به اختلال طیف اوتیسم و اختلال نقص توجه/بیش فعالی، محققان ۶.۵ میلیون پلی‌مورفیسم را در ۴۳۷ کودک مورد بررسی قرار دادند. پلی‌مورفیسم‌ها تغییراتی در توالی DNA هستند که امکان دارد در میان افراد یا جمعیت‌های مختلف به شکل‌های گوناگونی وجود داشته باشند.
محققان با اندازه‌گیری تعداد و ابعاد این تغییرات ژنتیکی، امتیاز خطر چند ژنی مرتبط با اختلال طیف اوتیسم و اختلال نقص توجه/بیش فعالی را محاسبه کرده و آن را با میزان زمان صرف شده در تماشای صفحه نمایش در گروهی از کودکان ۱۸، ۳۲ و ۴۰ ماهه مقایسه کردند.
به‌طور کلی، افرادی که در معرض ریسک ژنتیکی اوتیسم قرار دارند، ۱.۵ برابر بیشتر از گروهی که حدود سه ساعت در روز از صفحه نمایش استفاده می‌کنند در معرض خطر هستند و ۲.۱ برابر بیشتر در معرض خطر افرادی قرار می‌گیرند که زمان استفاده آنان از صفحه نمایش بیش از چهار ساعت است.
تاکاهاشی تصریح می‌کند: یافته‌های ما گویای این است که کودکان با خطر ابتلا به بیش فعالی در معرض زمان تماشای غیرضروری صفحه نمایش قرار دارند، به خصوص با توجه به اینکه اعتیاد به بازی‌ها در میان آنان شایع است. از آن‌جایی که زمان صرف شده در تماشای صفحه نمایش برای کودکانی که به اختلال نقص توجه/بیش فعالی دچارند، بیشتر است، والدین و مراقبان می‌بایست دقت بیشتری داشته باشند و پیش از آنکه این موضوع به مسئله‌ای حاد تبدیل شود، به بررسی آن بپردازند.