تأثیرات عمیق تغییرات اقلیمی بر زراعت و کارایی کشاورزان

مثلث جهانی تولید مواد غذایی از سه قسمت اصلی تشکیل شده است: “محصولات کشاورزی”، “دام” و “انسان” که از طرفی مدیریت این سیستم را بر عهده دارند. در حالی که معمولاً مباحث مربوط به تأثیرات تغییرات آب و هوایی بر روی مواد غذایی بیشتر به دو بخش اول متمرکز است، بسیاری از افراد به جنبه سوم پرداخته نمی‌شود. این موضوع به طور جدی در یک مطالعه بین‌المللی که به رهبری دانشگاه لافبورو در انگلستان و با همکاری دانشگاه‌های استرالیا به بررسی گذاشته شده است، مورد توجه قرار گرفته است.

این تحقیق که در مجله Global Change Biology منتشر شده، به این نکته اشاره دارد که تغییرات آب و هوایی می‌تواند منجر به کاهش توانایی فیزیکی کشاورزان شود، به طوری که تا پایان قرن، رویدادهای شدید جوی ممکن است منجر به کاهش 40 درصدی بهره‌وری نیروی کار در مناطق عمده تولید مواد غذایی مثل پاکستان و هند گردد. این کاهش در سایر مناطق مهم کشت محصولات کشاورزی در جنوب و جنوب شرقی آسیا، غرب و مرکز آفریقا و شمال آمریکای جنوبی حتی به 70 درصد نیز می‌تواند برسد.

پروفسور جرالد نلسون، یکی از محققان این پژوهش، در بیانیه‌ای که توسط دانشگاه لافبورو منتشر شده، اعلام کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد که تغییرات آب و هوایی می‌تواند بهره‌وری محصولات کشاورزی و دام را تحت تأثیر قرار دهد و چالش‌های مربوط به امنیت غذایی را قوت بخشد. با این حال، یافته‌های پژوهش ما نشان می‌دهد که اثرات این تغییرات فراتر از محصولات و دام‌ها می‌رود، به طوری که کشاورزانی که مسئول کاشت و برداشت هستند، با گرمازدگی مواجه می‌شوند و توانایی آن‌ها برای کار کاهش می‌یابد.

مدل‌های ریاضی و خطرات جدی

این تحقیق به کارگیری مدل‌های پیش‌بینی ریاضی که در دانشگاه لافبورو توسعه یافته و تحت عنوان “ظرفیت کاری فردی در شرایط استرس گرمایی” شناخته می‌شوند، را شامل می‌شود.

این مدل‌ها بر مبنای داده‌های بیش از 700 آزمایش استرس گرمایی طراحی شده‌اند که وضعیت افرادی را در دماها، رطوبت‌ها و شرایط جوی متعدد، از جمله تابش خورشید و وزش باد می‌سنجند.

حداکثر ظرفیت کاری که افراد می‌توانند در آب و هوای معتدل به دست آورند، به عنوان مبنای مطالعه مورد استفاده قرار گرفت که نشاندهنده 100٪ توانایی کار فیزیکی محسوب می‌شود.

کاهش ظرفیت به معنای این است که حتی اگر کشاورزان تمایل به کار کردن داشته باشند، به دلیل شرایط نامساعد برای انجام فعالیت‌های فیزیکی با محدودیت‌هایی مواجه خواهند بود.

یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که کارگران کشاورزی واقعاً تحت تأثیر گرما قرار دارند، به طوری که برآوردها نشان می‌دهد تقریباً نیمی از کشاورزان در سطح جهانی با 86 درصد کمتر از ظرفیت واقعی خود در شرایط جوی مشابه (بین سال‌های 1991 تا 2010) کار می‌کنند.

به عنوان گام بعدی، این مطالعه به بررسی گزینه‌های موجود برای کاهش اثرات تغییرات آب و هوایی بر روی کارگران کشاورزی پرداخته و نشان داده است که انجام کار در شب یا در سایه به منظور کاستن از تابش مستقیم خورشید می‌تواند بهره‌وری کارگران را تا 5 تا 10 درصد افزایش دهد.

گزینه دوم که مورد بررسی قرار گرفته است، بالا بردن سطح استفاده جهانی از ماشین‌آلات و تجهیزات مکانیکی، به ویژه در مناطق جنوبی صحرای آفریقا است، جایی که روش‌های کشاورزی معمولاً مستلزم کار فیزیکی سنگین هستند.

تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم

خالد سلیمان، استاد اقتصاد کشاورزی در مرکز تحقیقات کشاورزی مصر، نتایج این پژوهش را تلاشی مؤثر برای جلب توجه به جنبه سوم تولید مواد غذایی می‌داند که کمتر مورد بررسی قرار می‌گیرد.

سلیمان در گفت‌وگو با الجزیره افزوده است: گزارش‌های بین‌المللی معمولاً تنها بر آگاهی کشاورز از اثرات تغییرات آب و هوایی بر روی محصولات و دام‌ها متمرکز شده‌اند و به تأثیر این مسائل بر سلامت خود کشاورز توجهی ندارند. این مطالعه هم به این موضوع پرداخته است.

او توضیح داد که تغییرات اقلیمی شش اثر مستقیم و غیرمستقیم بر عملکرد مزرعه دارد که تأثیرات آن قابل تفکیک به موارد زیر می‌باشد:

تأثیرات مستقیم

1- افزایش دما به دلیل تغییرات اقلیمی ممکن است کشاورزان را در معرض استرس گرمایی مکرر و شدیدتر قرار دهد و کار در شرایط دمای بسیار بالا می‌تواند منجر به بیماری‌های ناشی از گرما و خستگی گردد.

2- تغییر اقلیم با بالا رفتن تعداد و شدت رویدادهای آب و هوایی شدید همچون گرما، طوفان و سیل همراه است که این وقوع حوادث به محصولات زراعی، زیرساخت‌ها و تجهیزات آسیب می‌زند و نیازمند تلاش‌های فیزیکی آتی کشاورزان برای بازیابی و ترمیم خواهد بود.

3- تغییرات آب و هوا ایجاب می‌کند که کشاورزان به تغییر در شیوه‌های سنتی کشاورزی بپردازند، که شامل تغییر نحوه کاشت و برداشت، بازنگری در روش‌های آبیاری و انتخاب ارقام جدید زراعی می‌شود و اجرای این تغییرات خود به قوت نیازمند تلاش فیزیکی از سوی کشاورزان است.

4- تغییر الگوی بارش و افزایش تبخیر به علت افزایش دما می‌تواند منجر به ایجاد کمبود آب در مناطقی مشخص گردد و کشاورزان برای اطمینان از تأمین میزان کافی آب برای محصولات خود ممکن است به تلاش فیزیکی بیشتری در مدیریت آب نیاز داشته باشند، از جمله ساخت و نگهداری از شبکه‌های آبیاری.

5- کشاورزان در تلاش برای کنترل آفات، همچون استفاده از سموم و پیشگیری از بیماری‌ها به تلاش فیزیکی بیشتری نیاز دارند، زیرا تغییرات دمای و رطوبتی می‌توانند موجب ظهور آفات و بیماری‌های جدید شوند.

6- تغییرات در الگوهای دما و بارش می‌تواند تناسب بعضی از محصولات را در مناطق خاص تغییر دهد، بنابراین کشاورزان ممکن است ناچار شوند به سمت محصولات جدید روی آورند یا شیوه‌های کاشت را اصلاح نمایند که همین امر مستلزم تلاش فیزیکی بیشتری خواهد بود.

تأثیرات غیر مستقیم

تأثیرات غیرمستقیم تغییرات آب و هوایی به این شکل است که این تغییرات منجر به گسترش بیماری‌های منتقل شده توسط حشرات، آلودگی هوای محیطی و سایر خطرات بهداشتی می‌شود که این مسائل می‌تواند شرایط سلامت کشاورزان را متزلزل کرده و از توانایی فیزیکی آنان برای انجام فعالیت‌های کشاورزی کاسته شود.

منبع: الجزیره