ساخت یک شهرک جدید در جیرفت به‌عنوان قسمتی از عرصۀ باستانی «دقیانوس»، این محوطه تاریخی را در معرض خطر جدی قرار داده است.
گروهی از فعالان و دوستداران میراث فرهنگی اعلام کرده‌اند که مرحله نخست تسطیح زمین‌ها به منظور احداث «شهر نوین جیرفت» به مساحت ۲۱۶ هکتار، چند روز پیش در غرب سایت باستانی «دقیانوس» آغاز شده است. این پروژه شهرسازی دقیقاً در میان بقایای تاریخی مربوط به جیرفت کهن واقع خواهد شد. در حالی که محدوده و حریم سایت دقیانوس هنوز به‌طور دقیق مشخص نشده است، شواهد موجود نشان می‌دهد که شهر نوین جیرفت در این ناحیه قرار می‌گیرد. تصاویری هوایی نمایانگر این هستند که گورستانی در سمت جنوب شهر نوین و بخش‌هایی از سیستم‌های آبرسانی و قنات‌های باستانی مرتبط با دقیانوس در سمت غرب و مرکز محل ساخته‌شدن شهر نوین وجود دارد. باید به این نکته توجه کرد که تپه‌های شمال‌غرب نیز که مملو از قطعات سفال، تکه‌های آجر و بقایای معماری هستند، در شمال شهر نوین قرار خواهند گرفت.
باستان‌شناسان بر این باورند که احتمالاً مسیر ارتباطی شهر نوین از کوچه‌های «کهورویه» نمی‌گذرد، بلکه به احتمال زیاد محوطۀ ارزنده «قمادین» برای ساخت پل و اتوبان بین شهر فعلی جیرفت و شه نوین تسطیح خواهد شد و به نابودی خواهد انجامید.
قمادین همان محلی است که مارکوپولو آن را کَمادی نام برد و اشاره کرده که اینجا قبلاً شهری بزرگ و با عظمت بوده، اما اکنون (سدۀ ۷ قمری / ۱۳ میلادی) به طور قابل توجهی کوچک و کم‌اهمیت شده است، چرا که مغولان بارها با آن روبرو شده و آن را ویران کرده‌اند. کَمادی در سدۀ ۱۳ قمری / ۱۹ میلادی در شمال جیرفت شناخته شده است. اهالی محلی ویرانه‌های آن را شهر دقیانوس می‌نامند (گابریل، ۱۲۹؛ سایکس، ۲۶۷). برخی محققان نیز همین مکان دقیانوس را به‌عنوان شهر نخستین جیرفت معرفی کرده‌اند (دایره‌المعارف بزرگ اسلامی). از قمادین به عنوان گنجینه‌ای از نفایس چین و سرزمین‌های مختلف مانند ختا، هندوستان، حبشه، زنگبار، روم، مصر، ارمنستان، آذربایجان، ماوراءالنهر، خراسان، فارس و عراق یاد شده است.
فعّالان حوزه میراث فرهنگی تصریح می‌کنند که بخشی از عرصه و حریم این محوطۀ باستانی ارزشمند نیز پیش از این کمتر از دو دهه پیش به صورت قطعات یک هکتاری به جمعی از بازنشسته‌های کشوری واگذار شده است. این بخش که بیش از ۷۰ هکتار وسعت دارد، با کدام سازوکار و بر اساس کدام قانون و استعلام از میراث فرهنگی واگذار شده است، هنوز مشخص نیست و سرنوشت آن نیز نامعلوم است.
اینک سوالات متعددی از سوی گروهی از باستان‌شناسان و فعالان میراث فرهنگی مطرح شده است که آیا این پروژه به ملاحظات مرتبط با «ارزیابی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی» (اتاف) توجه کرده است؟ همچنین، شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران در تاریخ ۲۰ آذر ۱۴۰۲ مصوب کرده بود که برای «الحاق ۲۹۹ هکتار اراضی به محدوده شهر جیرفت به‌منظور طرح نهضت ملی مسکن»، ضروری است که «ملاحظات مربوط به حریم منظر اثر ثبتی در محدوده الحاقی با همکاری اداره کل میراث فرهنگی استان به طرح مربوطه اعمال شود.» آیا وزارت میراث فرهنگی به این موضوع رسیدگی کرده است؟ آیا توسعه جیرفت به بهای از بین رفتن ارزش‌ها و دارایی‌های تاریخی و فرهنگی آن انجام خواهد شد یا میراث و ارزش‌های فرهنگی برای نسل‌های آینده حفظ خواهند شد؟
جیرفت به عنوان یکی از کهن‌ترین تمدن‌های بشری شناخته می‌شود و قدمتی حدود پنج‌هزار سال دارد. الواح خطی یافت‌شده از این منطقه نمایانگر یکی از نخستین خط‌های ابداعی بشر به شمار می‌رود. این محوطه باستانی پیش‌تر نیز با غارت گسترده‌ای روبرو بوده است؛ در اوایل دهۀ ۸۰ که «هلیل‌رود» در جنوب استان کرمان طغیانی داشت و گورهای باستانی و اشیاء مدفون در آن نمایان شدند، مردم به سمت این منطقه با بیل و کلنگ هجوم آوردند. آن زمان، جیرفت را به مثابه پنیری سوئیسی توصیف می‌کردند که حفاران آن را برای یافتن آثار تاریخی به شکل زیادی سوراخ کرده بودند.