نزاعها و درگیریهایی که به شکل ناگهانی و گاه طاقتفرسا، توجه تمامی عابران را به خود جلب میکنند، تنها مختص خیابانها نیستند. این نوع درگیریها گاهی به دلیل فضای آپارتمان نشینی حتی در میان اعضای خانواده نیز به وقوع میپیوندند. دیوارهای نازک و ضعیف، نمیتوانند به خوبی از شنیدن صداهای بلند جلوگیری کنند و بدین ترتیب، همسایهها از وضعیت یکدیگر باخبر میشوند.
طبق آخرین آمار منتشر شده در وبسایت سازمان پزشکی قانونی، تهرانیها با ثبت ۸۰ هزار و ۹۸۳ مورد شکایت نزاع، مقام اول را در میان شهرهای کشور به خود اختصاص دادهاند. به عبارتی دیگر، سال گذشته، تهرانیها به عنوان عصبانیترین مردم ایران شناخته شدند. امیرحسین عباسی، روانشناس، بر این باور است که عوامل متعددی در برانگیختن عصبانیت و افزایش نزاع در این شهر تأثیرگذار هستند، از جمله شرایط پرفشار زندگی و کار در این کلانشهر بزرگ. در تهران، مردم برای رسیدن به محل کار و دیگر امور روزمره، ساعتها در ترافیکهای سنگین سپری میکنند و این مشکل باعث مختل شدن آرامش روانی آنها میشود. با هر تلنگری کوچک، ممکن است به یکدیگر حمله ور شوند: «باید در نظر داشت که بسیاری از نزاعها ثبت نمیشوند و بخش بزرگی از این معضل ریشه در فرهنگ ایرانی ما دارد.»
خراسان رضوی در مقام دوم
بالابودن آمار نزاعها تنها مختص تهران نیست؛ بر اساس آمارهای سازمان پزشکی قانونی، خراسان رضوی پس از تهران بالاترین آمار نزاعهای ثبت شده را به خود اختصاص داده است. این موضوع در سالهای اخیر نیز مشاهده شده است. گزارشهای این سازمان نشان میدهد که خراسان رضوی در سال گذشته با ۴۴ هزار و ۳۱ مورد نزاع ثبت شده، بعد از تهران، بیشترین آمار نزاع را داشته است. یکی از تلخترین این نزاعها، درگیری جمعی بین تعدادی نوجوان بود که به مرگ یک نوجوان ۱۷ ساله منجر شد و کارشناسان اجتماعی و آسیبشناسان را به هشدار درباره افزایش نزاعها در این استان واداشت. آمارها نشان میدهد که از ۴۴ هزار و ۳۱ مورد نزاع در خراسان رضوی، ۲۷ هزار و ۵۲۹ مورد مربوط به مردان و ۱۶ هزار و ۵۰۲ مورد مربوط به زنان بوده است. کارشناسان اجتماعی و روانشناسان این استان معتقدند که افزایش حاشیهنشینی و شکلگیری محلههای آسیبدیده، یکی از عوامل اصلی افزایش آمار نزاعها در خراسان رضوی است.
و در پایان درباره دو کلانشهر نخست، نوبت به نصف جهان میرسد که مقام سوم را از نظر آمار نزاع و درگیری در کشور به خود اختصاص داده است. اگر این آمار را در شهرستانهای استان صنعتی اصفهان بررسی کنیم، مشاهده میکنیم که شهروندان لنجان و نجفآباد بعد از مردم اصفهان جزو عصبانیترینها به شمار میآیند.
نیمی از آمار نزاعهای کشور متوجه زنان است
اگرچه معمولاً با شنیدن واژه نزاع، تصوری از درگیریهای مردانه در ذهن شکل میگیرد، اما جالب است بدانید که حدود نیمی از مجموع ۴۷۳ هزار و ۶۸۳ مورد نزاع ثبت شده در سازمان پزشکی قانونی، مربوط به زنان است. لعیا محمدی، روانشناس، عنوان میکند که درگیری زنان با مسائل اقتصادی و اجتماعی، به همراه حضور بیشتر آنها در جامعه، میزان تحمل آنها را کاهش داده است و این موضوع منجر به افزایش پروندههای نزاع زنان در جامعه شده است. او همچنین اشاره میکند که آگاهی زنان نسبت به حقوق و خواستههای قانونیشان نیز، بیتأثیر در افزایش آمار نظارت شده از سوی این قشر نیست و این مهم باعث میشود که در صورت وقوع نزاع، به خصوص در موارد خانوادگی، زنان برای احقاق حقوق خود اقدام به شکایت کنند.
علت این افزایش نزاعها چیست؟
عباس مهدوی، روانشناس، ریشه تمامی عوامل مؤثر در بروز نزاعها را در بیتوجهی به حوزه سلامت روان و اجتماعی میبیند و معتقد است که عدم دسترسی کافی تمامی اقشار جامعه به خدمات سلامت روان، فشارهای اجتماعی را به وجود میآورد که نتیجه آن، افزایش افراد عصبی و پرخاشگر با ظرفیت تحمل کم در شرایط بحرانی است. او همچنین کمبود مهارتهای زندگی و عدم توانایی در تعامل مؤثر با یکدیگر را از دیگر علل مؤثر در بروز نزاعها میداند.
