در هفته های اخیر، بازار ارز تهران با نوسانات افزایشی مواجه شده که این امر از سوی فعالان ارزی و رسانه ها نیز تأیید می شود. براساس گفته های آن ها، قیمت دلار از میانه های کانال ۷۰ هزار تومان عبور کرده است.
طبق گزارش تجارت نیوز، بعضی از فعالان اقتصادی افزایش قیمت دلار را به هیجانات ارزی ناشی از رخدادهای اخیر در منطقه مرتبط می دانند و بر این باورند که قیمت ها به زودی اصلاح خواهد شد. همچنین، تعدادی از کارشناسان اقتصادی معتقدند که اقدامات اقتصادی دولت چهارم و تغییرات اخیر در بحث ارز نیمایی یکی از عوامل اثرگذار بر افزایش قیمت ارز بوده است.
در وضعیت حاضر، این سوال مطرح شده که تغییرات اخیر در زمینه ارز نیمایی چه تأثیری بر زندگی و درآمد مردم و همچنین بر میزان تورم خواهد گذاشت؟ و در نهایت، نرخ ارز تا پایان سال به کدام سمت خواهد رفت؟
در این راستا، پیمان مولوی، اقتصاددان، بر این عقیده است که در سال های گذشته، دولت ها به دنبال ایجاد یک نرخ ارز واحد بوده اند، اما تلاش های آنها عمدتاً جنبه نمادین داشته است.
او یادآور می شود که اگر فروش نفت با چالش هایی مواجه شود، نرخ تورم می تواند به حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد افزایش پیدا کند و قیمت دلار به مرز ۱۰۰ هزار تومان نزدیک گردد.
در ادامه، متن کامل گفتگوی ما با پیمان مولوی اقتصاددان را مطالعه کنید.
آقای مولوی: در هفته های گذشته، دولت چهارم اقدام مهمی انجام داد که تغییر قیمت ارز نیمایی بود. پس از این تغییر، نرخ دلار در بازار آزاد به کانال هشتاد هزار تومان رسید. به نظر شما اینگونه اقدامات چه تأثیری بر معیشت و زندگی مردم و همچنین بر نرخ تورم خواهد داشت؟
اگر روزی در ایران بتوانیم سیستم ارز چند نرخی را حذف کنیم و به یک نرخ واحد برای ارز دست یابیم، آن روز واقعاً روز رستگاری مردم ایران خواهد بود.
آیا به واقع چنین روزی اتفاق خواهد افتاد؟
من به شما تضمین می کنم که چنین امری هرگز به وقوع نخواهد پیوست و اجازه نخواهند داد که چنین وضعیتی شکل بگیرد؛ این تنها یک نمایش است. در واقع، در تمامی دولت ها این نمایش به نوعی اجرا شده است. اکثر دولت ها به دنبال یکسان سازی نرخ ارز بوده اند، اما همواره ذینفعان اقتصادی به قدری قوی بوده اند که نسبت به ایجاد یک بازار جدید اقدام کرده و نرخ بازار آزاد را نپذیرفته اند و فاصله میان بازار جدید و آزاد تقریباً بین ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان باقی مانده و این شکاف همواره حفظ می شود.
از نظر من، هر چه نرخ ارز در بازار مبادله ای به روند صعودی خود ادامه دهد، قیمت در بازار آزاد نیز به همان نسبت افزایش خواهد یافت و افرادی که ارز مبادله ای دریافت کنند، همیشه در موقعیت بهتری خواهند بود.
عامل اصلی افزایش قیمت دلار، تورم است که ناشی از سیاست های پولی می باشد. تورم امسال حدود ۳۲ درصد پیش بینی شده و در حالی که هنوز اثرات شوک ترامپ آغاز نشده و مکانیزم ماشه فعال نشده است. از سال گذشته، متوسط قیمت دلار حدود ۵۵ هزار تومان بوده و با توجه به تورم ۳۵ درصدی، پیش بینی می کنیم که قیمت دلار به ۶۵ هزار تومان برسد. در حال حاضر، نیز متوسط قیمت دلار از ابتدای سال بین ۶۰ تا ۶۴ هزار تومان بوده و هنوز به ۶۵ هزار تومان نرسیده است.
نظر شما درباره پیش بینی قیمت دلار تا پایان سال چیست؟ این سوال را مطرح می کنم زیرا پیش بینی جنجالی سازمان برنامه درباره قیمت دلار در سال ۱۴۰۳ به حقیقت پیوسته و اکنون دلار به ۷۰ هزار تومان رسیده است.
به طور کلی، ما سناریوهای مختلفی داریم. اگر قیمت دلار را بدون در نظر گرفتن ترامپ و تحریم های جدید و مکانیزم ماشه بررسی کنیم، متوسط قیمت دلار باید حدود ۶۵ هزار تومان باشد، که به این معناست که محدوده ۷۵ تا ۷۶ هزار تومان، سقف بالایی قیمت دلار خواهد بود. این سناریو خوشبینانه است.
اما اگر تحریم ها دوباره به مرحله اجرا درآیند، به سناریوی سال ۹۶ و پس از آن بر خواهیم گشت و در این صورت بازار شاهد افزایش قابل ملاحظه ای خواهد بود.
در چه شرایطی ممکن است دلار به سطوح بالاتری برسد؟
اگر بازار مبادله ای به درستی مدیریت شود و تمامی ارزها در آن وارد و مورد استفاده قرار گیرند، این می تواند به عنوان یک مانع عمل کند؛ اما با توجه به وضعیت کنونی، احتمال وقوع آن کم به نظر می رسد.
من بر این باورم که قیمت دلار ۱۰۰ هزار تومانی زمانی محقق خواهد شد که فروش نفت ایران با مشکلات جدی مواجه شود؛ بدین معنا که اگر فروش نفت بین ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش یابد و سیاست نقدینگی به ۲۵ تا ۳۰ درصد برسد و رشد اقتصادی محدود شود، در این صورت نرخ تورم به مرز ۴۰ تا ۴۵ درصد خواهد رسید و قیمت دلار به حدود ۱۰۰ هزار تومان نزدیک خواهد شد. به عبارت دیگر، نرخ ۱۰۰ هزار تومانی دلار بستگی به نرخ تورم دارد.