خبرگزاری ایرنا گزارش میدهد که گروهی از پژوهشگران ژاپنی به یک یافته تاریخی درباره ارتباطات گیاهان دست یافته و توانستهاند فیلمی از انتقال واکنشهای دفاعی گیاهان به همسایگانشان تهیه کنند.
این دستاورد شگرف تحت هدایت «ماستاتسوگو تویوتا»، بیولوژیستی از دانشگاه «سایتاما»، در نشریه «ارتباطات طبیعت» به چاپ رسیده است. پیشرفتهای صورتگرفته در این مطالعه ناشی از نظارت بر واکنش گیاهان سالم به «ترکیبات ناپایدار ارگانیک» (VOCs) منتشرشده از گیاهان آسیبدیده میباشد.
نویسندگان این تحقیق بیان میدارند که گیاهان قادرند ترکیبات ناپایدار ارگانیک منتشرشده از همسایگان آسیبدیدهشان را درک کنند و در پاسخ، واکنشهای دفاعی متنوعی را از خود نشان دهند. این نوع ارتباطات گیاهی به حفظ سلامت آنها در برابر تهدیدات محیطی یاری میرساند.
تنظیمات آزمایش به کار رفته شامل یک پمپ هوا است که به یک مخزن شامل برگ و کرم حشرات متصل گردیده و یک اتاقک حاوی نوعی علف هرز معروف به Arabidopsis thaliana بوده است. این گیاهان از جهش ژنتیکی بهرهمند گشتهاند تا با مشاهده یونهای کلسیم که بهعنوان پیامرسانهای استرس عمل میکنند، به رنگ سبز درآیند.
این پژوهشگران با به کارگیری میکروسکوپهای فلورسانس توانستند سیگنالهای از سوی گیاهان سالم را پس از دریافت VOC از گیاهان آسیبدیده، مشاهده و پیگیری نمایند.
این تحقیق به مشاهدات اولیه ارتباطات میان گیاهان که در سال ۱۹۸۳ مستند گردید، استناد میکند و بحثهای فراوانی در جوامع علمی به همراه داشته است.
تویوتا در این باره اظهار داشت که در نهایت توانستیم مشخص کنیم که گیاهان در چه زمانی، کجا و چگونه به «پیامهای هشدار» هوابرد از همسایگان در معرض خطر خود پاسخ میدهند.
او همچنین تأکید کرد که این شبکه نامرئی ارتباطی نقش بسیار مهمی در اطلاعرسانی بهموقع به گیاهان مجاور در خصوص تهدیدات احتمالی ایفا میکند. به طور خلاصه، تحقیقات تویوتا و همکارانش روابط ظریف و پیچیده در دنیای گیاهان را روشن کرده و بدان گونه درک ما از روابط اکولوژیکی و مکانیسمهای دفاعی گیاهان را ارتقا داده است.
استفاده از سیگنالهای شیمیایی در بنیاد ارتباطات میان گیاهان قرار دارد، چنان که پیشتر بیان شد، گیاهان انواع مختلفی از ترکیبات ناپایدار ارگانیک (VOCs) را به جو رها میسازند.
این ترکیبات بهعنوان پیامهایی برای گیاهان همسایه عمل کرده و قادرند اطلاعاتی مربوط به شرایط محیطی، نظیر خشکی یا حملات حشرات، را منتقل کنند. گیاهان همسایه با دریافت این پیامها میتوانند تدابیر شیمیایی دفاعی خود را در برابر خطرات مشابه تقویت کنند.
علاوه بر این، گیاهان در زیرزمین نیز از طریق ریشههای خود در نوعی ارتباط پیچیده درگیر میشوند که اغلب به آن «شبکه جنگلی» (Wood Wide Web) میگویند. از این طریق، گیاهان میتوانند مواد مغذی، آب و اطلاعات را با یکدیگر به اشتراک بگذارند.
