جرم دندان به طور خلاصه، نتیجه تجمع محکم و سخت شده پلاک‌های میکروبی است که به سطح دندان‌ها چسبیده‌اند و به سادگی با مسواک زدن پاک نمی‌شوند.
جرم دندان چیست؟
جرم دندان دارای رنگی زرد یا قهوه‌ای مایل به زرد بوده و معمولا به شکل سخت، متخلخل و شکننده ظاهر می‌شود. این جرم می‌تواند زمانی که در امتداد خط لثه شکل می‌گیرد، ظاهری ناخوشایند به دندان‌ها ببخشد. این ماده از پلاکی که به سختی تشکیل شده و از بین نرفته، ایجاد می‌شود، و سختی آن از رسوبات معدنی موجود در بزاق حاصل می‌شود.
چنانچه جرم دندان حذف نشود، به روند رشد و سخت شدن خود ادامه داده و می‌تواند مشکلات متعددی به همراه داشته باشد که شامل:
پوسیدگی دندان
بیماری لثه
افتادن دندان
حذف جرم دندان که به صورت ماده‌ای نرم و چسبنده با میلیون‌ها باکتری نمایان می‌شود، چندان ساده نیست و می‌تواند در طولانی مدت منجر به پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه گردد. در ادامه به بررسی چند روش خانگی برای خلاص شدن از جرم دندان می‌پردازیم که با استفاده از آن‌ها می‌توانید به راحتی در خانه از دندان‌های خود مراقبت کرده و از آسیب به دندان‌ها و ایجاد جرم‌های سنگین جلوگیری نمایید.
۱. جوش شیرین و نمک
جوش شیرین یک ماده موثر با ویژگی‌های ضد باکتریایی است که در سفید کردن دندان‌ها نیز نقشی قابل توجه دارد. یک قاشق غذاخوری جوش شیرین را با یک قاشق نمک مخلوط کرده و این ترکیب را بر روی مسواک خود بریزید. همچنین می‌توانید این مخلوط را روی خمیر دندان خود قرار دهید. توجه داشته باشید که تنها یک بار در هفته از این ترکیب استفاده کنید، زیرا استفاده بیش از حد می‌تواند به مینا دندان آسیب بزند.
۲. پوست پرتقال موثر در از بین بردن جرم دندان
آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که از بقایای پوست پرتقال چه کارهایی می‌توان کرد؟ مرکبات به طور کلی در مبارزه با پلاک دندان موثر هستند چون خاصیت اسیدی دارند. شما می‌توانید به مدت ۲ تا ۳ دقیقه پوست پرتقال را بر روی دندان خود قرار دهید. همچنین می‌توانید آن را به خمیری تبدیل کرده و بر روی دندان‌ها بمالید. پس از آن، دهان خود را با آب ولرم بشویید. این عمل را چندین بار در هفته تکرار کنید.
۳. آب لیمو
برای نتیجه بهتر می‌توانید به جای پرتقال از آب لیمو استفاده کنید. اسیدهای لیمو نه تنها به حل شدن پلاک کمک می‌کنند بلکه به سفید شدن دندان‌ها نیز اثرگذار هستند. مسواک خود را در آب لیمو تازه غوطه‌ور کرده و به آرامی بر روی دندان‌ها بکشید. به مدت یک دقیقه صبر کنید. توجه داشته باشید که لیمو ماده‌ای قوی است و در استفاده باید دقت کنید تا از فرسایش دندان‌ها جلوگیری شود.
۴. دانه کنجد مفید برای از بین بردن جرم دندان
دانه‌های کنجد به طرق مختلفی فوق‌العاده هستند و می‌توانند به عنوان چاشنی برای سالاد یا برای از بین بردن جرم دندان مورد استفاده قرار گیرند. این دانه‌ها به عنوان اسکرابی طبیعی عمل کرده و دندان‌ها را همزمان تمیز و صاف می‌کنند. یک قاشق غذاخوری دانه کنجد را داخل دهان ریخته و به خوبی بجوید. باید این دانه‌ها به ایجاد خمیری در دهان منجر شوند و دقت کنید که در طول فرآیند جویدن بلعیده نشود. سپس دندان‌های خود را با این خمیر و یک مسواک خشک تمیز کنید. این عمل را دو بار در هفته انجام دهید.
۵. پراکسید هیدروژن و دهان‌شویه
پراکسید هیدروژن و دهان‌شویه هرکدام خواص ضد میکروبی دارند. یک قاشق غذاخوری دهان‌شویه را با ۳ قاشق محلول پراکسید هیدروژن ۳ درصد مخلوط کنید. چند دقیقه این ترکیب را در دهان خود حبس کرده و سپس دهان را با آب بشویید.
۶. از بین بردن جرم دندان با روغن نارگیل
روغن نارگیل نیز یکی از موادی است که تقریبا در اکثر خانه‌ها یافت می‌شود. روغن‌تراپی روشی است که این روزها بسیاری از افراد از آن بهره می‌برند. این روغن قادر است آلودگی‌های دهان را جذب کرده و همچنین خاصیت ضد باکتریایی نسبت به میکروارگانیسم‌های موجود در دهان دارد. یک قاشق غذاخوری روغن نارگیل را به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در دهان بچرخانید. سپس آن را بیرون بریزید و دهانتان را با آب گرم به خوبی شسته و تمیز کنید.
۷. توت فرنگی و گوجه فرنگی مفید برای از بین بردن جرم دندان
توت فرنگی و گوجه فرنگی هر دو سرشار از ویتامین C هستند. شما می‌توانید هر یک از آن‌ها را خرد کرده و با هم مخلوط کرده و خمیری به دست آورید که بر روی دندان‌ها بمالید. ۵ دقیقه صبر کرده و سپس دهان را آبکشی نمایید.
۸. آلوئه ورا و گلیسیرین
به مقدار یک قاشق غذاخوری ژل آلوئه ورا، ۴ قاشق غذاخوری گلیسیرین گیاهی، ۱۰ قطره روغن اسانس لیمو و ۴ قاشق غذاخوری جوش شیرین را در یک فنجان آب با هم ترکیب کنید. این مخلوط را به قدری هم بزنید که حالت خمیری به خود بگیرد. روزانه یک بار دندان‌های خود را با این مخلوط مسواک بزنید تا میزان جرم‌های دندان کاهش یابد. بعد از آنکه جرم‌ها از بین رفتند، بهتر است هر ۳ تا ۴ روز یک بار این کار را تکرار کنید.
۹. از بین بردن جرم دندان با میخک
این ادویه به عنوان داروی ضد درد در درمان دندان‌درد از دیرباز مورد استفاده قرار می‌گرفته است. همچنین میخک‌ها در مقابله با میکروب‌های دهان موثر هستند. میخک‌ها را خرد کرده، مقداری روغن زیتون به آن اضافه کنید و مخلوط را روی نواحی که جرم جمع شده‌است، قرار دهید. گزینه دیگری این است که به طور منظم میخک‌ها را بجوید تا بوی بد دهان کاهش یابد و باکتری‌ها از میان بروند. میخک‌ها می‌توانند مانند آدامس مصرف شوند.
سایر روش‌های جرم گیری دندان
بهترین راه برای جلوگیری از تبدیل پلاک به جرم و کنترل اثرات بیماری‌های لثه، رعایت بهداشت منظم و موثر دهان و دندان است.
دندان‌های خود را دو بار در روز مسواک بزنید، به ویژه بعد از خوردن غذا. مسواک زدن دندان‌ها را از زمانی که اولین دندان کودک ظاهر می‌شود، آغاز کنید. تا سن شش سالگی بر مسواک زدن او نظارت کنید.
هر روز از نخ دندان استفاده کنید.
مسواک خود را هر سه تا چهار ماه تعویض نمایید.
به طور دوره‌ای و دو بار در سال به دندانپزشک مراجعه کنید تا دندان‌ها معاینه و تمیز شوند.