اخیراً تصویری ساختگی از احسان علیخانی، مجری پیشین تلویزیون، در دنیای مجازی به انتشار درآمد که به تغییرات شگفتانگیز او اشاره داشت. پس از اینکه این تصویر دستکاریشده در رسانهها سروصدای زیادی به پا کرد، علیخانی با انتشار یک سلفی به این مسئله واکنش نشان داد و نوشت: در این روزها که عکسی دستکاری شده و هنرمندانه منتشر میشود، تعداد زیادی از صفحات و خبرگزاریها به آن میپردازند و من ناچار میشوم به زحمت برای بسیاری توضیح دهم که این من نیستم!
پس از ۱۴ دی ۱۴۰۱ که ترانه علیدوستی با وثیقه آزاد شد، کمتر مانند گذشته در کانون توجهات قرار گرفت تا اینکه اخیراً نادره حکیم الهی، مادر ترانه علیدوستی، بدون ذکر نام بیماری دخترش، سخن گفت که ترانه به یک بیماری جدی مبتلا شده که حالا حالش بهتر است. او از مشخص نبودن علل بیماری دخترش صحبت کرد.
چند روز بعد تصاویری از ترانه علیدوستی در حال ملاقات با پدرش و برخی بازیگران در فضای مجازی منتشر شد، اما به زودی مشخص شد این تصاویر مربوط به بستری شدن الناز شاکردوست است که چند سال پیش در حین فیلمبرداری دچار حادثه شده بود.
در جدیدترین اخبار، پرویز پرستویی در اینستاگرامش عکسی از چهره متاثر و نزار بهرام بیضایی به اشتراک گذاشت و با گلایه همیشگیاش نوشت: از دیروز عکسی از استاد بهرام بیضایی را در فضای مجازی مشاهده کردم و به شدت نگران شدم؛ نمیخواستم این تصویر را منتشر کنم، اما امروز آقای پرویز جاهد، منتقد و نویسنده بزرگ، در اینستاگرام خود پستی درباره بیماری استاد بیضایی منتشر کرد و از مبارزه استاد با هیولای دشواری صحبت کرد.
در مقابل، حمید امجد، هنرمند حوزه تئاتر و سینما و یکی از دوستان نزدیک بهرام بیضایی، نسبت به شایعات ساختگی واکنش تندی نشان داد و آن را نتیجه فعالیتهای شلوغمآبانه رسانهای دانست. او با طعنه نوشت: در حال حاضر، استاد بیضایی با آمادگی و روحیهای بهتر از گذشته، تمرینات نمایشی خود را از سر گرفتهاند. به جای پخش اخبار نادرست، بهتر است منتظر دیدن اجرای تازه استاد باشیم.
طبق ماده ۱۶ قانون جرائم رایانهای، هر فردی که به وسیله سامانههای رایانهای یا مخابراتی فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد، یا نسبت به تحریف آن اقدام کند و آن را منتشر کند، به نحوی که عرفاً به اعتبار آن شخص آسیب بزند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جریمه مالی از پنج میلیون (۵.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا چهل میلیون (۴۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. اگر تحریف به صورت مستهجن باشد، مجازاتهای تعیینشده، به حداکثر خواهد رسید.
بر اساس ماده ۱۷، هر فردی که به وسیله سامانههای رایانهای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت آن شخص منتشر کند یا آن را به دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی که موجب ضرر یا عرفاً به اعتبار او آسیب بزند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جریمه مالی از پنج میلیون (۵.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا چهل میلیون (۴۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.
سید رضا نقینژاد اورنگ، کارشناس و منتقد سینما، در واکنش به شایعات ساختگی که به ندرت هنرمندان را مورد هدف قرار میدهد، بیان کرد: متاسفانه برخی افراد که خود را هنرمند جا میزنند، بهمنظور جلب توجه، شایعاتی درباره خود درست میکنند یا به افرادی پول میدهند تا این کار را برایشان انجام دهند. وقتی خبر منفی درباره آنها پخش میشود، ناگهان در کانون توجهات قرار میگیرند. چون آنها نمیتوانند با تواناییهای هنری خود جلب توجه کنند، به سمت اخبار جعلی روی میآورند.
اورنگ در ادامه گفت: برخی فعالان فضای مجازی به دنبال سوژهای برای انتشار محتوا میگردند. وقتی محتوایی ندارند، از اصوات، تصاویر و فیلمهای دیگران سو استفاده میکنند. افراد باید به حریم خصوصی یکدیگر احترام بگذارند. اگر قرار است فضای مجازی کنترل شود، نظارتها باید جدی باشد تا از این نوع سوء استفادهها جلوگیری شود. هنگامی که ناگهان در فضای مجازی اعلام میشود که شخصی فوت کرده یا در بیمارستان بستری است و بلافاصله تکذیب میشود، با جان مردم بازی میکند. اکنون فضای مجازی به گونهای شده که برخی فکر میکنند میتوانند هر اقدامی انجام دهند و بدون هیچ عواقبی باقی بمانند.
به گفته این کارشناس سینما، وقتی یک خبرنگار مطلبی را منتشر میکند، نهادهای مختلف به سراغ او میآیند و شکایت میکنند. چرا در برابر بینظمی فضای مجازی اقدامی نمیشود؟ آیا حتماً باید سوء استفادهای انجام شود؟ ما باید برای پیشگیری تلاش کنیم. به علاوه، استفاده از هوش مصنوعی در فضای مجازی به مشکلات بیشتری دامن میزند.