رئیس هیئت ویژه گزارش‌های مربوط به بررسی حادثه پلاسکو با اشاره به سه مرحله فروریختن این ساختمان اعلام کرد: ساختمان پلاسکو به عنوان یکی از سازه‌های با ریسک بالا در کشور شناخته می‌شود و ضروری است که در طراحی و ساخت آن، قواعد ساختمانی به شکل جدی رعایت گردد. به علاوه، نیاز است که اقدامات فوری به منظور شناسایی، درجه‌بندی و تدوین برنامه‌ای برای کاهش آسیب‌پذیری ساختمان‌های قدیمی در کلانشهرها اتخاذ شود.
، دکتر علی‌اکبر آقا کوچک، استاد دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست دانشگاه تربیت مدرس در نشستی که به مناسبت هفتمین سالگرد حادثه پلاسکو برگزار شد، تصریح کرد: آتش‌سوزی و فروریختن ساختمان پلاسکو یکی از تلخ‌ترین حوادث در تاریخ شهری کشورمان بود که در تاریخ ۳۰ دی‌ماه سال ۹۵ روی داد و با جان باختن دلخراش آتش‌نشانان و تعدادی دیگر از هموطنان و به همراه خسارات مالی بسیار سنگین، یکی از رویدادهای دردناک تاریخ ایران را رقم زد.
او افزود: پس از وقوع این حادثه، رئیس‌جمهور وقت در تاریخ ۹ بهمن‌ماه سال ۹۵ هیأتی ویژه را مأمور به تهیه گزارشی ملی در خصوص این واقعه کرد. این هیئت شامل شش کمیته فنی «مهندسی آتش»، «فنی و سازه»، «مدیریت بحران»، «حقوقی»، «اجتماعی و رسانه» و «مدیریت ریسک و بیمه» و همچنین یک کمیته مشترک بود.
آقا کوچک نتایج گزارش منتشرشده از سوی این هیئت را مورد اشاره قرار داد و گفت: افزایش بار حریق در این ساختمان یکی از عوامل سرعت بروز آتش‌سوزی در پلاسکو محسوب می‌شود. سایر علل به شرح زیر است:
* اشکالات در سیستم پلکان و عدم انطباق راه‌های خروج با طراحی صحیح و اصول ایمنی در برابر آتش
* ارتباط بی‌وقفه بین فضاها از طریق سقف‌های کاذب، پلکان و شفت‌های تأسیساتی، که منجر به گسترش آتش از این فضاها گردید
* عدم وجود هیچ‌گونه جداسازی و فضا‌بندی مقاوم در برابر آتش در ساختمان
* فقدان سیستم بارنده خودکار (اسپرینکلر) در ساختمان
* مشکلات موجود در لوله‌های قایم آتش‌سوزی و عدم نگهداری صحیح از آن‌ها در طی دوره بهره‌برداری
* وجود تعداد زیادی کپسول‌های گاز کوچک
* وجود موانع زیاد در مسیرهای عبور و راهروهای آتش‌نشانان در داخل ساختمان
رئیس هیئت ویژه گزارش‌های بررسی حادثه پلاسکو با اشاره به سیستم سازه‌ای ساختمان تأکید کرد: سازه پلاسکو مشابه سیستم سازه‌ای لوله‌ای می‌باشد و چهار ستون مرکزی تنها وظیفه بارگذاری و تحمل مقدار زیادی از بارهای ثقلی را داشته‌اند.
او خاطرنشان کرد: تحلیل‌های انجام‌شده بر روی سازه تحت تأثیر بارهای ثقلی در روز حادثه نشان داد که قبل از تأثیر حرارت و آتش بر اجزای ساختمان، سازه به‌طور کلی دارای حاشیه اطمینان کافی برای تحمل بارهای ثقلی بود.
آقا کوچک ادامه داد: با توجه به اینکه پلاسکو یک سازه فولادی به شمار می‌رفت، به دلیل افزایش دما تا بیش از ۳۰۰ درجه سانتی‌گراد و همچنین فقدان پوشش عایق، ظرفیت تحمل آن به شدت کاهش پیدا کرده و فروریخت.
این استاد دانشگاه تربیت مدرس تأکید کرد: به‌طور کلی، دلیل اصلی آسیب‌دیدگی سازه‌ها در اثر آتش، کاسته شدن از مقاومت و سختی مصالح ساختاری به علت افزایش دما است. در مورد فولادها، این کاهش از حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ درجه سانتی‌گراد به‌شدت محسوس است.
او به سه مرحله فروریختن ساختمان پلاسکو اشاره کرد و گفت: در مرحله اول، کیفیت کف طبقه ۱۱ بر روی کف طبقه ۱۰ که نقطه آغاز آتش‌سوزی بود، ریزش کرد. در مرحله دوم، در شمال غرب ساختمان، از طبقه دهم به پایین شروع به ریزش کرد و در مرحله سوم، آتش‌سوزی به طبقات بالاتر به صورت افقی و عمودی گسترش یافت و نهایتاً منجر به فروریختن کل ساختمان پلاسکو شد.
آقا کوچک افزود: ما در راستای بررسی این حادثه تلاش کردیم نقشه‌های سازه را با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای تخصصی تهیه کنیم و با تنظیم این گزارش قصد داریم اعلام کنیم که ساختمان پلاسکو یکی از سازه‌های با ریسک بالا در کشور به شمار می‌آید و ضروری است در طراحی و ساخت آن، ضوابط ساخت به‌طور جدی رعایت شود.
وی تصریح کرد: پیشنهاد هیئت ویژه گزارش ملی در زمینه سازه این است که ضوابط مربوط به مبحث ششم، مهم و دهم مقررات ملی ساختمان در خصوص مقاومت سازه‌ها در برابر آتش و خرابی پیش‌رونده برای ساختمان‌های جدیدالاحداث و نیز ضوابط مبحث بیستم و دوم مقررات ملی ساختمان در خصوص حفاظت ساختمان در برابر آتش و بررسی مقاومت سازه در برابر آتش و خرابی پیش رونده به‌طور کامل تدوین شود.
او همچنین بر لزوم شناسایی، درجه‌بندی و ایجاد برنامه‌ای برای کاهش آسیب‌پذیری ساختمان‌های قدیمی در کلانشهرها تأکید کرد و افزود: پس از حادثه پلاسکو، دو دستورالعمل برای مقاوم‌سازی تهیه شد که یکی از آن‌ها «ارزیابی و بهسازی ساختمان‌های موجود» و دیگری «ارزیابی و بهسازی سازه‌های موجود» نام دارد.