ایجاد حمایت رأی با کد رمز ۱۲۰ هزار تومانی مرغ

در آستانه انتخابات مجلس دوازدهم در ۱۱ اسفند، شاهد بروز ادعاهای غیرواقعی از سوی برخی نامزدها هستیم. این اظهارات بیشتر به حوزه اقتصاد مربوط می‌شود و هرچند عمومی است، اما انتظارات غلطی را ایجاد می‌کند.

در همین راستا، مسعود پزشکیان، نماینده کنونی مجلس یازدهم و نامزد مجلس آینده، در گفت‌وگویی به طعنه گفت که مرغی که عنوان می‌شد هیچ ارتباطی به برجام ندارد، در ابتدا ۲۰ هزار تومان قیمت داشت و اکنون همان مرغ به ۱۲۰ هزار تومان رسیده است!

پزشکیان برای نمایاندن اختلاف قیمت‌ها در مقایسه، قیمت پایین مرغ در دوران دولت روحانی را با نرخ کنونی بازار مقایسه می‌کند؛ اما در این باره نکات مهمی وجود دارد.

آیا واقعاً قیمت مرغ ۱۲۰ هزار تومان است؟

ادعای وجود قیمت ۱۲۰ هزار تومانی برای مرغ در شرایط فعلی، یک قیمت‌گذاری نادرست است چرا که طبق مشاهدات میدانی، مرغ در خرده‌فروشی‌های سطح شهر تهران بین ۸۰ تا ۷۵ هزار تومان به فروش می‌رسد.

رئیس اتحادیه فروشندگان پرنده و ماهی تهران نیز تأکید کرده که فروش مرغ در پایتخت بیش از ۸۵ هزار تومان مجاز نیست و در میادین میوه و تره‌بار، قیمت مرغ به ۷۸ هزار تومان می‌رسد.

قیمت مرغ تنها در برخی ایام خاص به دلیل افزایش تقاضا در برخی فروشگاه‌ها افزایش می‌یابد، در حالی که عرضه مرغ مصوب دولتی بی‌محدودیت نیز موجود بوده است. برای مثال، در ایام عید قربان و غدیر و نزدیک شدن به ماه محرم، قیمت مرغ به‌طور موقت در تابستان به حدود ۱۱۱ هزار تومان رسید، اما هم‌زمان به مردم وعده داده شد که با کاهش تقاضا، قیمت‌ها به حالت عادی بازگردد و این وعده محقق شد.

عامل گرانی مرغ چه بوده: برجام یا تورم داخلی و جهانی؟

علاوه بر افزایش تقاضا، کاهش جوجه‌ریزی، افزایش قیمت نهاده‌ها، عرضه زودتر مرغ‌های تولیدی در وزن کمتر به کشتارگاه‌ها توسط مرغداران و به‌طور کلی کاهش عرضه از دیگر عوامل اصلی افزایش قیمت مرغ هستند که نیازمند تدابیر سیاستی است و ارتباطی به مذاکره با آمریکا و برجام ندارد!

علاوه بر این، از سال ۹۹ به‌دلیل خشکسالی، قیمت مواد غذایی در سطح جهان روند افزایشی پیدا کرده و پس از جنگ روسیه و اوکراین، این روند شدت گرفته است. بنابراین طبیعی بود که هزینه‌های تولید افزایش یابد و این مسأله ارتباطی به برجام ندارد.

شجاعت دولت سیزدهم در حذف ارز ۴۲۰۰

در نیمه فروردین ۱۴۰۰، قیمت مرغ به حدود ۱۲ هزار تومان افزایش یافته، و تحت دولت روحانی به ۲۰ هزار و ۴۰۰ تومان (قیمت مصوب) رسید، در حالی که در بازار آزاد قیمت آن ۴۰ هزار تومان بود. اما پزشکیان با هدف تحریک افکار عمومی، قیمت ۲۰ هزار تومان را با ۱۲۰ هزار تومان مقایسه می‌کند که اساساً نادرست است.

یکی از دلایل افزایش قیمت مرغ هم، حذف ارز ۴۲۰۰ در اردیبهشت ۱۴۰۱ بود که موجب تعیین قیمت مصوب ۶۰ هزار تومان گردید. حذف این ارز همچنین یکی از اقداماتی بود که مجلس به دولت محول کرده بود و دولت قبلی نیز آن را آغاز کرده بود. بنابراین دولت سیزدهم نیز ناگزیر به اجرای آن بود.

نکته جالب اینجاست که در زمان حذف ارز ۴۲۰۰، بسیاری از کارشناسان پیش‌بینی کردند که قیمت مرغ به ۱۲۰ هزار تومان خواهد رسید، اما در واقعیت، با توجه به شرایط تورمی و دلایل دیگر، قیمت مرغ از اردیبهشت ۱۴۰۱ تا اکنون (زمستان ۱۴۰۲) تنها حدود ۱۸ هزار تومان تغییر کرده و اکنون قیمت مصوب ۷۸ هزار تومان به راحتی در دسترس مردم است.

دولت سیزدهم و افزایش یارانه از ۴۵ هزار تومان به ۶۲۰ هزار تومان
نکته مهم‌تر این است که گرچه قیمت مرغ در دولت سیزدهم با حذف ارز ۴۲۰۰ افزایش یافت، اما به همان نسبت یارانه نقدی نیز افزایش پیدا کرد. به عبارت دیگر، دولت سیزدهم در ابتدای سال ۱۴۰۱ با از بین بردن سیاست یارانه‌ای ارز ۴۲۰۰، یارانه‌ای را که در گذشته برابر با ۴۵ هزار تومان بود، به ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان افزایش داد.

همچنین، در قالب طرح کالابرگ، مبلغ ۱۲۰ هزار تومان دیگر به هر فرد ایرانی اضافه شد که البته این افزایش مشروط به خرید کالاهای ضروری بود.

به تازگی نیز در اجرای طرح کالابرگ الکترونیک فجرانه، اعتبار اضافی برای خرید کالا از ۱۲۰ به ۲۲۰ هزار تومان افزایش یافته است.
به عبارتی، به گفته علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت، مبلغ کالابرگ ۴۰۰ هزارتومانی با ۲۲۰ هزار تومان افزایش به ازای هر نفر به ۶۲۰ هزار تومان رسید.

نکته پایانی

بدون تردید، افزایش یارانه‌ها در شرایط کنونی که با تورم مواجه هستیم، وظیفه دولت است و می‌بایست همزمان با کنترل قیمت کالاهای اساسی نظیر مرغ، انجام شود. اما نمی‌توان مشکلات را بدون در نظر گرفتن شرایط بنیادی اقتصاد ایران که از قبل از برجام دچار تورم مزمن بوده به برجام و مذاکرات مرتبط کرد و ذهنیت مردم را به‌هم ریخت.

اینکه تورم دورقمی برای کسی افتخار نیست، شکی نیست؛ اما کنترل این تورم و جلوگیری از افزایش مجدد آن یکی از دستاوردهایی است که نمی‌توان با دروغ‌هایی نظیر مرغ ۱۲۰ هزار تومانی انکار کرد، زیرا تجربه دولت روحانی نشان داد که برجام نتوانست معیشت مردم را تأمین کند و مشکلات اقتصادی پس از از دست رفتن برجام ناگهان نمایان شد، و امروزه با انتظارات تورمی مواجه هستیم که با کوچک‌ترین تحریک روانی، همه بازارهای مالی و کالاهای اساسی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.