«جنگل های قدیمی در مبارزه با تغییرات اقلیمی، از جمله تغییرات آب و هوایی، نقش حیاتی دارند. درختان با سن بالا توانایی بیشتری در مواجهه با خشکسالی ها نسبت به درختان جوان دارند و به واقع، درختان کهن نوعی حائل و مقاومت در برابر تغییرات اقلیمی به وجود می آورند. محققان در تلاش هستند اثر دایره مربوط به خشکسالی در اطراف بیش از ۲۲ هزار درخت در نقاط مختلف جهان را مورد بررسی قرار دهند تا تاثیر آن بر رشد درختان را شناسایی کنند.»
مرجان يشايايي در یادداشتی برای روزنامه اعتماد، به آمارهای نگران کننده ای درباره نابودی جنگل های قدیمی در سطح جهانی اشاره می کند. انسان، به همراه خشکسالی، آتش سوزی و سایر عوامل، همواره بخش عمده ای از این جنگل ها را نابود می سازد.
گاهی این تخریب به بهانه ساخت مساکن و زمانی به دلایل لازم چون احداث جاده یا به ویژه کشاورزی صورت می گیرد. در چند دهه اخیر، با افزایش سرعت نابودی جنگل های کهن، انسان همواره سعی کرده با این توجیه که جنگل کاری می تواند عواقب این تخریب ها را جبران کند، وجدان خود را آرام کند و تصور داشته که اگر جنگل ها را از بین ببریم، می توانیم در مقابل آن ها، جنگل های جدیدی را بکاریم. اما گزارش اخیر مجمع جهانی اقتصاد حاکی از این است که این کار به سادگی که تصور می شود، نیست و نقش جنگل های کهن بسیار پیچیده و اساسی تر از این است که با کاشت چند نهال یا حتی هزاران نهال قادر باشیم آن را جبران کنیم. این جنگل های قدیمی در جدال با تغییرات اقلیمی بسیار ارزنده هستند.
درختان کهن با قابلیت بیشتری نسبت به درختان جوان قادر به تحمل خشکسالی هستند و به واقع به عنوان نوعی مقاومت در برابر تغییرات اقلیمی عمل می کنند. محققان در حال مطالعه بر روی سایبان بیش از ۲۲هزار درخت در سطح دنیا هستند تا تأثیر دایره خشکسالی اطراف هر درخت بر رشد آن ها را بررسی نمایند.
سایبان به معنای مجموعه ای از برگ ها و شاخه های انبوه درختان است که با فاصله ای حدود ۳۰ تا ۴۰ متر تشکیل می شود. در زمان های خشکسالی، درختان جوان تر که سن آن ها به ۱۴۰ سال می رسد، با کاهش ۲۸ درصدی در رشد خود مواجه شده اند، در حالی که این رقم برای درختان مسن تر، یعنی درختان بالای ۱۴۰ سال، حدود ۲۱ درصد گزارش شده است. در زمان خشکسالی های سخت، اختلاف در افت رشد بین درختان کهن و درختان جوان به ۱۷ درصد می رسد. این اعداد در نگاه اول شاید کوچک به نظر برسند، اما در سطح جهانی تفاوت های بسیار بزرگی را ایجاد می کنند.
در ادامه گزارش مجمع جهانی اقتصاد به ویژگی های اضافی جنگل های کهن اشاره می شود و بیان می دارد که این جنگل ها به طور ویژه ای می توانند کربن را در خود ذخیره کنند. بنابراین، حفاظت از جنگل های کهن برات اهمیت فراوانی دارد. تحقیقات دیگر نشان می دهد که جنگل های کهن به عنوان زیستگاه های غیرقابل جبران برای تنوع زیستی عمل می کنند و به نوعی گوناگونی زندگی در کره زمین را به وجود می آورند.
علاوه بر این، درختان تنومند و باستانی برای بشر از لحاظ نمادین، فرهنگی و درمانی اهمیت دارند. فزونی جنگل زدایی و قطع درختان در سطح جهانی، به طور مداوم املاک جنگل های کهن را محدودتر می سازد. جنگل ها به طور مداوم با درختان جوان تر و جنگل کاری تک محصوله جایگزین می شوند، اما حفظ جنگل های کهن از آسیب دیدگی و همسویی با پویش جهانی حفظ، بازسازی و توسعه یک هزار میلیارد درخت تا سال ۲۰۳۰، کلید موفقیت در حفاظت از زیست بوم ما است.