تسنیم: علیرضا جهانبخش، یکی از کاپیتان‌های تیم ملی فوتبال ایران از جمله رکوردداران شرکت در جام جهانی و جام ملت‌های آسیاست. او در سه دوره جام جهانی، یعنی ۲۰۱۴ برزیل، ۲۰۱۸ روسیه و ۲۰۲۲ قطر به همراه تیم ملی حضور داشته و دو بار نیز در جام ملت‌های آسیا حاضر شده است. حال او برای سومین بار عزم خود را جزم کرده تا در این مسابقات در قطر شرکت نماید. خبرنگار تسنیم در آستانه برگزاری جام ملت‌های آسیا و پیش از بازی تیم ملی با بورکینافاسو، گفتگوی جالبی با جهانبخش ترتیب داده که در ادامه می‌خوانید.
* تسنیم: چند روز دیگر جام ملت‌های آسیا آغاز می‌شود. آیا در این مدت فضای حمایتی خوبی از تیم ملی احساس کرده‌ای؟
همیشه این نکته را تاکید کرده‌ام که تیم ملی نه تنها به من یا بازیکنان و مربیانش تعلق ندارد، بلکه متعلق به مردم است. از زمان ورودم به تیم ملی، هر روز سعی کرده‌ام که دل مردم را شاد کنم، زیرا فوتبال برای آن‌ها اهمیت بسیاری دارد. در وقایع بزرگی همچون جام جهانی و جام ملت‌های آسیا، هرچه به زمان برگزاری نزدیک‌تر می‌شویم، احساسات و هیجانات بیشتر بالا می‌گیرد، اما باید بگویم که این حس و حال آن‌طور که انتظار داشتم دیده نمی‌شود. امیدورام که این وضعیت به تدریج بهبود یابد. البته خوشبختانه از زمانی که به جزیره کیش آمدیم استقبال خوبی از تیم ملی به عمل آمد و مردم از شهرهای جنوبی به کیش آمدند و در تمرینات و هتل، از ما حمایت کردند. از کودکانی که چند سال بیشتر ندارند تا پیرمردهای هفتاد، هشتاد ساله، همگی برای تیم ملی آرزوی موفقیت کردند. انتظار مردم از تیم ملی کنونی بالا است و این احساسات مثبتی را در بین بازیکنان تقویت کرده است.
زمانی که با مردم ارتباط برقرار می‌کنید، رفتارها و واکنش‌های آن‌ها را به وضوح می‌بینید. مردم دیدگاه ملی دارند و ما نیز تمام تلاش خود را می‌کنیم تا آن‌ها را خوشحال کنیم. در روزهای اخیر حس خوبی از مردم دریافت کردیم. وقتی در تهران بودیم، دو هفته مانده به آغاز مسابقات، این حس و شور و اشتیاق را نه از سوی مسئولین، که بایستی این تورنمنت‌ها را جدی بگیرند، و نه از دوستان دیگری احساس نکردم.
* تسنیم: از بازیکنان فعلی تیم ملی به عنوان نسل طلایی فوتبال ایران یاد می‌شود. آیا فکر می‌کنی این نسل طلایی توانایی قهرمانی در جام ملت‌های آسیا پس از انقلاب را دارا باشد؟
شما از نسلی خوب صحبت می‌کنید که من با این تیم به سه جام جهانی متوالی رفته‌ام که دستاوردی بزرگ به‌حساب می‌آید. نسل فعلی توانسته به شکلی موفقیت‌آمیز، رفتن به جام جهانی را به امری عادی تبدیل کند. این خود نشانه‌ای از پیشرفت قابل توجه فوتبال ایران است. ما به وضوح نشان دادیم که اختلاف‌مان با تیم‌های دیگر در آسیا بیشتر است، چیزی که پیش‌تر وجود نداشت. رقابت در جام ملت‌های آسیا به هیچ وجه ساده نیست، به‌خصوص در برابر تیم‌هایی چون ژاپن، کره‌جنوبی و حتی قطر که در دوره قبل قهرمان شد. تمامی تیم‌ها رشد کرده‌اند. به عنوان مثال، ژاپن و کره‌جنوبی چقدر به لحاظ بازیکنان و دیدگاه‌شان نسبت به فوتبال پیشرفت کرده‌اند. کافی است به عربستان نگاه کنیم، که اهمیت فوتبال و تأثیر آن در جامعه را درک کرده و در مسیر پیشرفت گام برداشته است، در حالی که در کشور ما این مسائل کمتر مورد توجه قرار گرفته و بیشتر بر حواشی متمرکز هستیم. عده‌ای در پی تیتر شدن به انتقاد از تیم ملی می‌پردازند. زمانی صحبت از انتقاد می‌شود که نامشان در رسانه‌ها مطرح شود. کسانی که مخالف تیم ملی صحبت می‌کنند، ناگهان قهرمان می‌شوند و اظهاراتی مطرح می‌شود که ممکن است آزاردهنده باشد.
عربستان تمامی تلاش خود را کرده تا نام کشورش در سطح جهانی دیده شود و در این مورد نیز موفق بوده است. نمی‌گویم باید به اندازه این کشورها هزینه کنیم، اما حداقل باید در زمینه ملی و باشگاهی هزینه‌هایی انجام شود که به فوتبال کمک کند. در حال حاضر چیزی مهم‌تر از جام ملت‌های آسیا وجود ندارد و این را به این دلیل می‌گویم که بدانند موفقیت در این مسابقات چگونه می‌تواند ما را در فوتبال، آن هم بدون هزینه، به جلو براند. این دستیابی تنها با حمایت و تشویق مردم ممکن است. ما با تمام وجود برای خوشحالی مردم تلاش می‌کنیم و در گذشته نیز هر آنچه انجام دادیم، به خاطر آن‌ها بوده است.
* تسنیم: در اشاره به کشورهایی چون ژاپن و کره‌جنوبی، آیا فکر می‌کنی تیم ملی توانایی رقابت با ژاپن که در دیدارهای تدارکاتی عملکرد خوبی داشته، دارد؟
این کشورها در حال پیشرفت هستند. آن‌ها سال‌ها در رده‌های پایه کار کرده‌اند تا شرایطی فراهم آورند که بازیکنانشان را به اروپا ارسال کنند. همچنین اسپانسرهایی در اختیار دارند که سبب پیشرفت فوتبالشان می‌شود. عربستان نیز به شکلی متفاوت عمل کرده و در داخل کشور هزینه کرده تا ضمن استفاده از نام‌های بزرگ برای تبلی ای کشورش، بازیکنان عربستانی در کنار افرد بزرگ‌تر بازی کرده و پیشرفت کنند. متأسفانه در کشور ما به این موارد توجهی نمی‌شود. وقتی از استعداد صحبت به میان می‌آید، ما در بین دو، سه تیم برتر قرار داریم. این جوانان نیازمند امکاناتی جهت انجام کارهای بزرگ هستند.
* تسنیم: احتمالاً در مرحله یک چهارم نهایی با کره‌جنوبی روبرو خواهیم شد. این کشور همیشه رقیب سنتی ایران بوده است. آیا فکر می‌کنی با توجه به ستاره‌هایی چون سون، امکان برتری بر این تیم را داریم؟
شخصاً وعده دادن درباره هر چیزی را منطقی نمی‌دانم. تأکید می‌کنم که تمامی تیم‌ها در حال پیشرفت هستند. کره در برابر عراقی که برخی تصور می‌کردند ضعیف شده، نیز کار راحتی نداشت. بازی‌ها می‌تواند نزدیک باشد و در تورنمنت‌هایی مانند جام ملت‌های آسیا، باید بازی به بازی پیش برویم و گام‌ها را محکم برداریم. هدف اصلی ما قطعاً صدرنشینی در مرحله گروهی و سپس پیش رفتن گام به گام در مراحل بعدی است. فوتبال غیرقابل پیش‌بینی است و همواره پدیده‌های جدیدی به وجود می‌آید.
* تسنیم: به عنوان یکی از کاپیتان‌های تیم ملی، با تجربه حضور در سه جام جهانی، برای سومین بار در جام ملت‌های آسیا شرکت می‌کنی. اگر بتوانی در جام جهانی بعدی حاضر شوی، به رکوردی منحصر به فرد دست پیدا خواهی کرد…
زمانی که درباره چنین موضوعاتی صحبت می‌کنم، احساسی می‌شوم. من در سال ۲۰۱۳ به تیم ملی دعوت شدم و اکنون در حال تجربه سومین دوره جام ملت‌ها هستم. افتخار می‌کنم و صمیمانه می‌گویم که از هر لحظه حضورم در تیم ملی لذت می‌برم. اردو فعلی برای من هیچ تفاوتی با اولین اردو ندارد و لذت می‌برم. من از ابتدا برای حضور در چهار جام جهانی برنامه‌ریزی نکرده بودم، اما کسی نیز به چوپانی ادامه‌دار حضورم اشاره نمی‌کند. استمرار در تیم ملی با این همه استعداد کار ساده‌ای نیست. همچنین، استمراری که در ۱۰ سال گذشته در اروپا داشتم، به راحتی انجام نشده است. خدا را شاکرم که هم در زندگی شخصی و هم در کارم به خوبی مراقبت کرده‌ام.
* تسنیم: تیم ملی به رهبری یک ایرانی پس از سال‌ها به جام ملت‌های آسیا وارد می‌شود. کار کردن با امیر قلعه‌نویی چگونه است؟
در این سال‌ها با مربیان مختلفی کار کرده‌ام. امیرخان (قلعه‌نویی) در مدیریت به ما کمک‌های زیادی کرده و حس خوبی میان بازیکنان به وجود آورده است. او در کارهای خود بسیار منظم عمل می‌کند و برای مدیریت فنی از نظرات دیگران بهره می‌برد. ما نسلی هستیم که می‌توانیم تحولات بزرگی را رقم بزنیم. قلعه‌نویی حدود ۱۶، ۱۷ سال پیش مربی تیم ملی در جام ملت‌ها بود و ما می‌توانیم از تجربیات او بهره‌برداری کنیم.
* تسنیم: آیا فکر می‌کنی قابلیت این را داشته باشی که برای چهارمین بار متوالی در جام جهانی برای تیم ملی بازی کنی؟
اجازه دهید ابتدا جام ملت‌های آسیا به خوبی سپری شود و سپس قدم به قدم جلو برویم. فعلاً تمرکزم بر روی جام ملت‌های آسیاست.
* تسنیم: یکی از موضوعات مطرح در رابطه با تیم ملی، ابطال مجوز خودروی بازیکنان ملی‌پوش بوده است. چقدر این مسائل بر بازیکنان تأثیر منفی گذاشته است؟
در این مورد نظری ندارم، چون بسیاری درباره آن صحبت کردند، اما تنها چیزی که می‌گویم این است که ورزش حرفه‌ای یکی از دشوارترین کارهاست و شما باید از خیلی چیزها بگذرید. شما باید با دوری از خانواده و تحمل سختی‌ها، تمرینات طاقت‌فرسایی را پشت سر بگذارید. فشارها و انتظارات زیادی بر دوش شماست. این موضوع در تمام رشته‌ها وجود دارد، از کشتی و تکواندو تا رشته‌های گروهی و انفرادی. هر کسی که به تیم ملی دعوت می‌شود، یعنی دارای استعدادی خاص است و از بسیاری چیزها گذشته تا به این مقام برسد و باعث خوشحالی مردم شود. بنابراین، او شایسته بالاترین پاداش‌هاست. حق هر ورزشکاری است که بیشترین پاداش را دریافت کند و از ما هم بیشتر بگیرد و خوشحال هم می‌شویم. با چه تعداد کشتی‌گیر خوب در کشور روبه‌رو هستیم که به فینال مسابقات برسند؟ و یا چند فوتبالیست برجسته داریم که ۲۵ نفر از آن‌ها دور هم جمع شوند تا برای تیم ملی بازی کنند؟ هر کسی در هر رشته‌ای که به سطح تیم ملی می‌رسد، صددرصد حق اوست که پاداش دریافت کند. امیدوارم ورزشکاران دیگر رشته‌ها بیشتر از ما دریافت کنند.
* تسنیم: امسال با مصدومیت‌هایی روبه‌رو بوده‌ای و نتوانستی برای فاینورد روتردام هلند بازی کنی.
بله، چندین بازی را از دست دادم، از جمله دو بازی لیگ قهرمانان اروپا و ۴ یا ۵ مسابقه لیگ هلند. مصدومیت بخشی از حرفه ماست و باید به آن عادت کنیم، اما خوشحالم که به بازی‌های جام ملت‌های آسیا رسیدم.
* تسنیم: حتماً درباره حضورت در فوتبال ایران و پیشنهاد استقلال را شنیده‌ای. آیا واکنشی به این پیشنهاد داشتیش؟
بله، از طریق دوستانم در استقلال در این مورد صحبت‌هایی کردم. برای آقا جواد (نکونام) احترام زیادی قائل هستم و از سال‌ها کار در کنار او در تیم ملی که کاپیتان ما بود، لذت بردم. استقلال یک باشگاه بزرگ است و همچنین چند باشگاه بزرگ دیگر نیز در کشور داریم که همگی قابل احترام‌اند، اما راستش را بخواهید، اکنون حضور در فوتبال ایران برایم چیزی نیست که بخواهم به آن فکر کنم یا فعلاً برنامه‌ای برای آن داشته باشم. علاقه‌مندم در فاینورد موفق شوم و در پایان فصل به صورت آزاد می‌شوم و آن زمان تماسم را انجام می‌دهم.
* تسنیم: بدون اشاره به استقلال، آیا از بحث حضورت در فوتبال ایران شگفت‌زده نشدی؟
احساس خوبی است وقتی بازیکنی از باشگاهی بزرگ مانند استقلال پیشنهاد می‌گیرد، اما آمدن به ایران برای من هدف نبوده و کمی هم برایم جالب است، زیرا چیزی نیست که به آن فکر کرده باشم. انتظارش را نداشتم، ولی این که از استقلال پیشنهادی دارم، حس خوب و قابل احترامی است.
* تسنیم: به عنوان سوال پایانی، اگر تمایل داری درباره داماش صحبت کنی.
با تمام وجود دوست دارم به این تیم کمک کنم. من از داماش به سطح اول فوتبال معرفی شدم و این موضوع افتخار بزرگی برای من محسوب می‌شود. من گیلانی هستم و شاید خیلی‌ها متوجه نشده باشند که به صورت مالی و معنوی به این تیم کمک کرده و در این دو یا سه سال سعی کرده‌ام از آن مراقبت کنم. دینی به داماش دارم که می‌خواهم ادا کنم. در کوتاه مدت نتوانسته‌ام خیلی کمک کنم، اما اهداف بلندی برای آینده دارم.