۰۷:۳۰ ۱۸ دی ۱۴۰۳
جواد فراهانی گروهی از پژوهشگران موفق شده اند تا معماهای مربوط به یک آتشفشان که حدود دو قرن پیش سبب قحطی و ناکامی محصولات در سطح جهانی گردید را حل نمایند.
محققان دانشگاه سنت اندروز واقع در اسکاتلند گزارشی ارائه کردند مبنی بر اینکه آتشفشانی را شناسایی کرده اند که در سال ۱۸۳۱ فوران کرده و باعث ایجاد سرمازدگی جهانی به میزان تقریباً یک درجه سانتی گراد شده است.
این آتشفشان که با نام زواریتسکی شناخته می شود، در جزیره ای دورافتاده و غیر مسکونی به نام سیموشیر که بخشی از جزایر کوریل است، واقع شده است.
انتظار می رود که این انفجار دماهای میانگین در نیمکره شمالی را نزدیک به یک درجه سانتی گراد کاهش داده باشد؛ چراکه آتشفشان مقدار زیادی خاکستر و ذرات گوگرد را به جو زمین منتقل می کند.
بررسی های انجام شده در این تحقیق نشان می دهد که پژوهشگران در نمونه های یخی که در آن زمان تشکیل شده بودند، ذرات خاکستر آتشفشانی یافتند که از نظر ترکیب شیمیایی با انتشارات آتشفشان زواریتسکی در جزایر کوریل همخوانی دارد. تأثیر این فوران بر تغییرات اقلیمی مشابه با فوران آتشفشان پیناتوبو در فیلیپین در سال ۱۹۹۱ ارزیابی شده است.
محققان به این نتیجه رسیده اند که این فوران در فصل بهار یا تابستان بوقوع پیوسته است. آنها قبلاً درباره کدام آتشفشان مسئول این رویداد است، به قطعیت نرسیده بودند و این موضوع سال ها در جامعه علمی مورد بحث گذاشته شده بود. اما مطالعه جدید به رهبری دکتر ویل هاچیسون از دانشکده علوم زمین و محیط زیست، نشان می دهد که چگونه این تیم توانسته است سوابق هسته یخ را از این واقعه تحلیل نموده و تطابق کاملی برای گزارشات مربوط به خاکستر به دست آورد.
تحلیل نمونه های یخی از ایسلند و گرینلند در پایان دوره یخبندان کوچک (که بین قرن های شانزدهم تا نوزدهم رخ داده است) به پژوهشگران این امکان را داد تا تاریخ دقیق فوران را مشخص کرده و رسوبات هسته یخ را با آتشفشان زواریتسکی مقایسه کنند.
دکتر هاچیسون بیان کرد: «تنها در سال های اخیر ما توانسته ایم ذرات میکروسکوپی خاکستر را از هسته های یخ جدا کنیم و آنالیزهای شیمیایی دقیقی انجام دهیم. این ذرات به قدری کوچک هستند که حجم آنها یک دهم قطر موی انسان است.»
او ادامه داد: «ما به تجزیه و تحلیل شیمی هسته یخ پرداختیم و توانستیم زمان دقیق انفجار در بهار و تابستان سال ۱۸۳۱ را شناسایی کرده و تأیید کنیم که این یک انفجار بزرگ بوده و سپس ذرات ریز خاکستر را استخراج نماییم.»
وی افزود: «پیدا کردن این ذرات زمان زیادی به طول انجامید و نیازمند همکاری وسیع با همکاران ما از ژاپن و روسیه بود که نمونه های گردآوری شده از این آتشفشان های دورافتاده را برای ما ارسال کردند.»
نتایج نشان داد که ترکیب خاکستر ناشی از آتشفشان زواریتسکی با نمونه های هسته یخی هم خوانی دارد. تحلیل های شیمیایی بیانگر آن است که فوران آتشفشانی مقادیر قابل توجهی گوگرد را به اتمسفر آزاد کرده است، و این مقادیر با یافته های موجود در نمونه های هوا از یخ های ایسلند و گرینلند سازگار است. از این طریق، پژوهشگران توانسته اند تأیید کنند که انفجار آتشفشان زواریتسکی در اوایل دهه ۱۸۳۰ منجر به افت محسوس دما در نیمکره شمالی در آن زمان گردید.
نتایج این تحقیق در نشریه Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده است.
ایندیپندنت