در حال حاضر، تعداد ۳.۵ میلیون خودرو فرسوده در کشور موجود است و طبق گفته‌های مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، با حذف این خودروها از چرخه مصرف، روزانه بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون لیتر بنزین اضافی خواهیم داشت که می‌توان آن را به سبد صادراتی افزود.
، هر خودروی فرسوده به طور میانگین روزانه مصرفی مازاد برابر با ۴.١٣ لیتر بنزین دارد؛ قیمت این میزان بر مبنای نرخ ٧٠ سنت در فوب خلیج فارس، حدود ۳۵ هزار تومان خواهد بود. در مقایسه با مصرف بنزین آزاد، هر یک از خودروهای فرسوده روزانه ١٣٢ هزار و ١۶٠ تومان بنزین بیشتر مصرف می‌کند که در طول یک سال به رقمی معادل ۴٨ میلیون و ٢٣٨ هزار تومان می‌رسد.
در پیمایشی به فاصله ١٠٠ کیلومتر، بهترین خودروهای داخلی به طور میانگین ۷ لیتر سوخت مصرف می‌کنند، در حالی که این رقم در خودروهای خارجی به ۳ لیتر کاهش می‌یابد.
جلیل سالاری به تازگی در گفتگو با ایسنا اظهار داشته است که تولید سوخت در ایران بیشتر از استانداردهای جهانی است و مصرف بنزین در کشور به ۱۱۵ میلیون لیتر و مصرف سی‌ان‌جی به ۲۰ میلیون لیتر برآورد می‌شود، که در مجموع ۱۳۵ میلیون لیتر سوخت در کشور مصرف می‌گردد.
وی تصریح کرد: ضروری است که در زمینه بهبود کیفیت خودروها و خروج خودروهای فرسوده از چرخه تولید، اقداماتی جدی انجام شود. در حال حاضر، با از رده خارج کردن این ۳.۵ میلیون خودروی فرسوده، روزانه می‌توانیم ۴۰ تا ۵۰ میلیون لیتر بنزین اضافی تولید کنیم که قابلیت صادرات دارد.
معاون وزیر نفت در امور پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی همچنین یادآور شد که به موازات تولید بنزین، راه‌اندازی پالایشگاه‌های جدید و توجه به کیفیت نیز باید در اولویت قرار گیرد و در راستای بهینه‌سازی مصرف انرژی، اقدامات جدی صورت پذیرد. در این راستا، همکاری در طرح‌های مربوط به کیفیت‌سازی و تولید خودروهای هیبریدی با وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) و اجرای طرح‌های توسعه‌ای در شرکت‌های پالایشی برای تثبیت ظرفیت تولید بنزین و رسیدن به ۱۳۰ میلیون لیتر در روز نیز در نظر گرفته شده است.
اگرچه طبق آمار ارائه‌شده از سوی ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، روند اسقاط در سال‌های اخیر به طور قابل توجهی افزایش یافته، اما هنوز هم خودروهای فرسوده یکی از علل اصلی مصرف بی‌رویه سوخت به شمار می‌آیند.
افزایش سه‌برابری اسقاط خودروهای فرسوده در شش ماه اول سال جاری
در شش ماه ابتدایی سال ۱۳۹۹، حدود ۷۰۰۰ خودروی فرسوده اسقاط شد، در سال ۱۴۰۰ این رقم به ۷۵۰۰ دستگاه رسید و سال ۱۴۰۱ نزدیک به ۱۰ هزار دستگاه خودرو از چرخه خارج گردید. اکنون در شش ماه ابتدایی سال ۱۴۰۲، این عدد به ۳۰ هزار دستگاه رسیده است که سه برابر سال‌های قبل می‌باشد.
طبق آمار، از ۳۰ هزار خودروی فرسوده ای که اسقاط شده‌اند، ۶۱ درصد مربوط به طرح نقدی (تحویل خودرو به مراکز اسقاط و دریافت وجه نقد)، ۲۸ درصد شامل طرح جایگزینی خودروهای فرسوده (جایگزینی خودروهای نو با خودروهای فرسوده) و ۱۱ درصد به طرح جایگزینی تاکسی‌ها مربوط می‌شود.
خودروهای فرسوده یکی از عوامل بحران بنزین
کارشناسان بر این باورند که در شرایط کنونی، نیاز به بهبود عملکرد در زمینه از دور خارج کردن خودروهای فرسوده و تنوع‌بخشی به سبد سوخت حس می‌شود. یک کارشناس انرژی به ایسنا گفت: برای افزایش تولید انرژی باید توجه ویژه‌ای به این موضوع داشته باشیم و در کنار آن، بهینه‌سازی مصرف سوخت نیز باید در اولویت قرار گیرد. در حال حاضر، چاره‌ای جز کاهش مصرف سوخت، تنوع در سبد سوخت و کنار گذاشتن خودروهای فرسوده وجود ندارد.
این کارشناس ادامه داد: همچنین باید در تولید خودرو به استانداردهای جهانی توجه کنیم و سازوکاری برای کاهش مصرف سوخت ایجاد نماییم. تردد خودروهای تک‌سرنشین و تنوع بخشی در سبد سوخت می‌تواند به نتایج مثبتی در این زمینه منجر شود.
وی در ادامه تصریح کرد: به جای این که برای هر خودرو یک کارت سوخت صادر شود، می‌توان سیستمی در نظر گرفت که هر کارت ملی دارنده خودرو، صاحب یک کارت سوخت شود تا توزیع سوخت به شکل بهتری ساماندهی گردد.
این کارشناس همچنین به اهمیت نهادهای مختلف در اداره امور تصریح کرده و افزود: نباید تنها وزارت نفت را در این باره مسئول دانست، چرا که خودروهای فرسوده و بی‌کیفیت زیادی در سطح کشور در حال تردد بوده و علاوه بر ایجاد مشکلات آلودگی، به بحران بنزین نیز دامن می‌زنند. باید خودروهای با کیفیت وارد کشور شده و در مقابل، خودروهای فرسوده اسقاط گردند.
وی از نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی و اسقاط خودروهای فرسوده به عنوان راه‌حلی مؤثر برای حل بحران بنزین یاد کرد و تاکید نمود که اکنون زمان آن رسیده که با نگاهی جدی‌تر به تنوع بخشی سبد سوخت، اسقاط خودروهای فرسوده، ورود خودروهای برقی و بهینه‌سازی مصرف توجه ویژه شود.
ضرورت تنوع بخشی سبد سوخت
این کارشناس با اشاره به اهمیت تنوع بخشی سبد سوخت، افزود: هرچند تنوع بخشی به سبد سوخت چندان یک راهکار فوری به نظر نمی‌رسد، اما ضروری است که در این زمینه توجه کافی شود. در حال حاضر خودروهای برقی به طور چشمگیری در سطح جهانی توسعه یافته‌اند و می‌توان این trend را در ایران نیز دنبال کرد. همچنین در حوزه خودروهای سی‌ان‌جی نیز اقدام‌های بسیار خوبی در دولت صورت گرفته اما این بخش همچنان نیازمند توجه بیشتری از سوی دولت می‌باشد.