مجموعه تلویزیونی «پایتخت» که برای اولین بار در آخرین روزهای زمستان سال ۸۹ به عنوان یک تولید گروه فیلم و سریال شبکه یک سیما به روی آنتن رفت و بعدها در سیمافیلم به تولید خود ادامه داد، در طی تقریبا یک دهه با استقبال چشمگیری مواجه شد و به یکی از موفق‌ترین تولیدات کمدی سازمان صدا و سیما تبدیل گردید. تا جایی که این مجموعه توانست با رکورد ۶ فصل ادامه یابد.
این سریال باشکوه که در آخرین روزهای اسفند ۹۹، یعنی در تاریخ‌های ۲۹ و ۳۰، دو قسمت پایانی فصل ششم خود را پخش کرد، با شیوع ویروس کرونا مواجه شد و همین امر مانع از تصویربرداری قسمت‌های پایانی گردید، به گونه‌ای که تنها ۱۵ قسمت آن در نوروز ۹۹ بر روی آنتن رفت.
اما دو قسمتی که عوامل سریال «پایتخت» به موقع برای نوروز ۱۴۰۰ آماده کردند، حواشی زیادی را به دنبال داشت و برخی بر این باور بودند که پایان‌بندی این اثر به صورت شتاب‌زده اجرا شده و ضعف‌های فیلمنامه به وضوح نمایان است.
پس از این حواشی پیرامون فصل ششم، که حتی موجب نامه‌نگاری رئیس سابق سازمان صدا و سیما شد، تولید فصل‌های بعدی با ابهامات زیادی روبرو گردید. به طوریکه مدت‌ها پخش آن از شبکه‌های مختلف تلویزیون نیز متوقف ماند.
در این میان، با وجود ساخت دو قسمت به عنوان پایانی این فصل، طولانی‌ترین مدت زمان بدون ساخت «پایتخت» جدید به ثبت رسید. کشمکش‌های موجود از سال ۱۴۰۰ آغاز شد، زمانی که گزارش‌هایی مبنی بر ساخت «پایتخت ۷» منتشر شد و این گونه شد که مدیران بارها از ادامه کار سخن گفتند و سپس انصراف دادند، و عوامل نیز در این میان بلاتکلیف ماندند.
شروعی بدون سرانجام
پس از پایان ناقص فصل ششم، آینده فصل هفتم «پایتخت» در هاله‌ای از ابهام قرار داشت تا اینکه خبر تولید این فصل به فضای رسانه‌ای راه یافت، اما این رویداد نیز چندان خوشایند نبود و به حواشی فصل ششم دامن زد.
بدون شک یکی از نقاط قوت این داستان، بازگشت علیرضا خمسه به سریال و حذف مهران احمدی بود. همچنین، حذف سارا و نیکا فرقانی، دو خواهر دوقلو که به عنوان فرزندان ریما رامین‌فر (هما سعادت) و محسن تنابنده (نقی معمولی) شناخته می‌شوند، با واکنش‌های متعددی مواجه شد. برخی از افراد از این تصمیم حمایت کردند و عده‌ای دیگر به شدت آن را مورد نقد قرار دادند.
تغییرات در تیم بازیگری امری رایج در سریال‌هاست، اما نکته‌ای که این بار بیش از همه جلب توجه کرد، افشای رقمی به عنوان دستمزد محسن تنابنده بود که موجب بروز انتقادات گسترده‌ای گردید. تنابنده در پاسخ، با انتشار یک پست اعلام نمود که به دلیل محیط نامناسب کار، ساخت فصل هفتم منتفی شده است.
مدتی بعد، وی به صورت صریح اعلام کرد که دیگر فصل‌های «پایتخت» ساخته نخواهد شد و در ادامه، در مصاحبه‌ای به بررسی موانع ساخت برنامه‌های محبوب تلویزیونی نظیر «نود» و سریال «پایتخت» پرداخته و سیاست‌های صدا و سیما را مورد انتقاد قرار داد.
وی در این مصاحبه توضیح داد: «در هیچ کشوری اینقدر سرمایه‌گذاری نمی‌شود تا یک برنامه مانند «نود» ساخته شود و سپس آن را حذف کنند. ما ۱۰ سال وقت گذاشتیم تا به «پایتخت» برسیم و حالا آن را از بین می‌برند. «پایتخت» در دستان ما نیست و اگر آن‌ها بخواهند، ساخته می‌شود و اگر نخواهند، ساخته نمی‌شود. در این میان، چیزی که اهمیت ندارد، مردم هستند.»
پس از این، شایعاتی درباره ساخت نسخه سینمایی «پایتخت» برای نوروز ۱۴۰۳ منتشر شد، که الهام غفوری، تهیه‌کننده این پروژه، به این موضوع واکنش نشان داد: «آیا واقعاً قرار بود که «پایتخت» به صورت سینمایی ساخته شود؟»
ابوالفضل رجبی، بازیگر نقش بهروز در فصل ششم «پایتخت»، نیز در این باره گفت: «آیا واقعاً فیلم سینمایی «پایتخت» ساخته خواهد شد یا نه!؟»
مهدی نقویان، رئیس «سیمافیلم»، پیش‌تر اظهار داشت: «از طرف صدا و سیما، ما توافق اولیه‌ای با عوامل «پایتخت» داشته‌ایم، اما واقعاً در مورد سینمایی، سریالی یا ۱۵ قسمتی چیزی مشخص نبوده است. مهم این است که مذاکرات انجام شده و کار متوقف نیست.» او همچنین پیش از این در پاسخ به این پرسش که اگر قرار است نسخه سینمایی «پایتخت» ساخته شود، چرا به شکل دقیق اعلام نمی‌شود، ذکر کرد: «اخباری که منتشر شده از سمت ما نبوده و نمی‌دانیم از کجا آمده است، ولی هر برندی که پتانسیل سینمایی دارد را ما مورد بررسی قرار می‌دهیم. حتی شخصیت‌های عروسکی هم هم‌اکنون در مرکز فیلمنامه‌نویسی و کارگروه‌های ۱۲ گانه بررسی می‌شوند زیرا این موضوع می‌تواند منبع درآمد خوبی باشد و به نوعی احیای برند محسوب می‌شود و برای همه برندها این احتمال وجود دارد.»
از تاریخ ۳۱ خرداد امسال، هومن حاجی‌عبداللهی، بازیگر نقش رحمت، در حساب کاربری‌اش در توییتر تصویری از شیرینی رنگینک با نوشته‌ای به شکل «پایتخت ۷» قرار داد و نوشت: «آغاز «پایتخت ۷» به شیرینی رنگینکی که بچه‌های پشت صحنه درست کردند.» این جمله هرچند نشانه‌ای کامل از شروع سریال نبود، اما بسیاری آن را به معنی این تلقی کردند که تلویزیون بالاخره به توافقی با گروه سازنده برای ادامه «پایتخت» رسیده است.
پس از گمانه‌زنی‌های متعدد و انتشار اخباری متناقض مبنی بر ساخت فصل جدید «پایتخت»، در ششم مرداد، محسن تنابنده با انتشار ویدئویی اعلام کرد که در حال ضبط لوکیشن «پایتخت ۷» است و با این ویدئو از آغاز تصویربرداری این سریال خبر داد.
خالی بودن جای خشایار الوند و انتقاد شدید
پس از فوت خشایار الوند، نویسنده این سریال در سال ۹۷، تغییراتی در نگارش فیلمنامه این مجموعه ایجاد شد و آرش عباسی و محسن تنابنده مسئولیت نوشتن آن را بر عهده گرفتند. تغییر در نگارش می‌تواند یکی از دلایل ایجاد حواشی پیرامون این سریال باشد.
پیش از این، کمتر کسی تصور می‌کرد که نام نویسنده فیلمنامه برای مخاطب عادی چنین اهمیتی داشته باشد، اما پس از پخش فصل ششم، نام خشایار الوند بارها در شبکه‌های اجتماعی به یاد آورده شد و بعضی از تماشاگران فصل ششم را با فصول قبلی مقایسه کردند و نقش غیبت نویسنده این سریال را یادآور شدند. این موضوع حتی باعث بروز انتقاد تلویحی وزیر فرهنگ نیز شد. سید عباس صالحی در توئیتی نوشت که این خشایار الوند بود که جان تازه‌ای به «پایتخت» بخشید.
جمعه اول فروردین ۹۹، اولین قسمت فصل ششم «پایتخت» بر روی آنتن شبکه یک سیما رفت و به نظر می‌رسد که حواشی از همان لحظه آغاز شد. در حین پخش محدود سریال از شبکه یک، در یک رویداد بی‌سابقه، دو بار به خاطر تبلیغات بازرگانی، پخش سریال قطع شد که این موضوع موجب ایجاد اعتراضاتی در فضای مجازی و واکنش محسن تنابنده گردید.
سانسورهای تلویزیون و واکنش بازیگران
سازندگان هر اثر هنری موظفند طبق قوانین موجود عمل کنند و از خط قرمزهای تعیین‌شده تجاوز نکنند، اما گاهی اوقات ناخواسته از این خطوط عبور می‌کنند یا مسئولان با جابجایی در این خطوط مواجه می‌شوند که معمولاً تشخیص این موارد سخت است. با این حال، کمتر اثر هنری وجود دارد، اعم از کتاب و آهنگ و تئاتر گرفته تا فیلم و سریال که بدون هیچ تغییری تولید شود و فصل ششم «پایتخت» هم از این قاعده مستثنی نیست. یکی از مواردی که به سانسور در سریال مربوط می‌شد، توسط سیدامیر سیدزاده با انتشار پستی در اینستاگرام مطرح گردید.
ماجرای سانسور در این سریال به قدری ادامه پیدا کرد که تمامی بازیگران به این موضوع اعتراض کردند. بهرام افشاری، بازیگر نقش بهتاش، یکی از این بازیگران بود که با انتشار پستی به حذف بخشی از سریال اشاره کرد، اما مشخص نکرد که دقیقاً کدام قسمت و به چه دلایلی حذف شده است. در ادامه، احمد مهران‌فر نیز با انتشار پستی از سانسور گلایه کرد و کمی بعد محسن تنابنده نیز درباره نسخه سانسور شده سریال نوشت و احمد مهران‌فر دیالوگ سانسور شده را در صفحه شخصی خود منتشر نمود. پس از این وقایع، سیروس مقدم، کارگردان سریال، در مصاحبه‌ای دلایل حذف صحنه‌ها را به حساسیت‌های اجتماعی نسبت داد و بیان کرد که هیچگونه سانسوری وجود ندارد. در عین حال، شایعاتی به وجود آمد که این ادعاها تنها یک ترفند برای جذب مخاطب بوده باشد.