میرزا تقی‌خان امیرکبیر، یکی از برجسته‌ترین چهره‌های سیاسی ایران و وزیران تاریخ ایران است که در سال ۱۱۸۵ شمسی در خانواده‌ای از اقشار پایین جامعه متولد گردید و پس از سال‌ها خدمت بی‌نظیر، به سبب دسیسه‌های درباریان، با فرمان ناصرالدین شاه در تاریخ ۱۸ دی ۱۲۳۰ به قتل رسید.
پدر او در مقام آشپز قائم مقام فعالیت می‌کرد و این رابطه سبب نزدیکی میرزا تقی‌خان به فرزندان خانواده قائم مقام و معاشرت با آن‌ها شد. این تعاملات به آشنایی وی از سنین کودکی با مسائل کشور و سیاست‌های حاکم کمک شایانی نمود.
کودکی و جوانی امیرکبیر تحت نظر و تربیت قائم مقام گذشت و او فنون منشی‌گری و نامه‌نگاری و صدور احکام دیوانی را از وی آموخت و به تدریج در حوزه دبیری مشغول به کار شد و به عنوان منشی رسمی قائم مقام برگزیده شد.
وظیفه بعدی او، سمت وزیر نظام بود که در مقام معاونت میرزا محمد خان زنگنه، امیرنظام، فعالیت می‌کرد. استعداد شگرف، رفتار مناسب و تسلط کامل او بر آداب معاشرت، باعث ارتقاء او در نظام حکومتی کشور شد. پس از فوت محمد شاه قاجار، امیرکبیر با تدبیر و پیش‌بینی ویژه‌ای در آماده‌سازی برای سلطنت ناصرالدین شاه، ولیعهد محمد شاه، انجام وظیفه نمود.
پس از ورود ناصرالدین شاه به تهران و نشستن بر تخت سلطنت، میرزا تقی‌خان به عنوان صدراعظم منصوب گردید. در این زمان، به دلیل بی‌کفایتی مقامات، به ویژه میرزا آقاسی، نظم امور کشور مختل شده بود. امیرکبیر در گام نخست، به پاکسازی دستگاه دولتی پرداخته و برای تصدی مشاغل، شایسته‌ترین افراد را برگزید. سپس اصلاحات مالی کشور را در دستور کار قرار داد و پس از آن، به اصلاح قشون روی آورد.