مهدی سجادهچی، که نویسندگی سریالهایی چون «شهریار» و «خاک سرخ» را بر عهده داشته، در سالروز بزرگداشت استاد شهریار، به بازگویی خاطرات مربوط به تولید سریال «شهریار» و چالشهای پخش آن پرداخت و در عین حال تصویری زیبا از این شاعر را به تصویر کشید.
اتفاقاتی که پایان سریال را تحتالشعاع قرار داد
این نویسنده در خصوص قسمتهای حذفشده از سریال «شهریار» توسط مدیران سیمافیلم، اشاره کرد که ذخیره تلخی از این تجربه برای او و آقای تبریزی باقی مانده است. به گفته او، این حوادث که به ویژه پایان کار را مختل کردند، دلایل پیچیدهای داشتند، اما به یقین عمدهترین عامل احتیاط غیرضروری مسؤولان وقت سیمافیلم بود.
سجادهچی به دشواریهای روایت سه دوره تاریخی زندگی شهریار و ابراز عشقی که به این شخصیت پیوسته اشاره کرده و در مورد یکدستی در فیلمنامه و نحوه تحقق آن طی بازیها توضیح میدهد: محدودیتهای امکانات و ظرفیتهای تولید در کشور ما، اجازه نمیدهد داستانها به صورت کاملاً بینقص به نمایش درآیند؛ اما از آنجا که بیننده نیز واکاوی معضلات تولید را درک میکند، این تغییرات و تفاوتهای موجود در بازیگری شخصیتها در سه فاز زندگی یک کاراکتر را میپذیرد و چندان سختگیری نمیکند.
خاطرات ناخوشایند سانسور سریال «شهریار»
او ادامه میدهد: از منظر فن و تکنیک بازیگری، بازیگری که نقش سالخوردگی شهریار را ایفا میکرد، قابل مقایسه با بازیگر نقش او در نوجوانی و میانسالی نبود؛ با این وجود، تسلط اردشیر رستمی بر ادبیات و شعر، بازی او را بسیار برجستهتر جلوه داد. گاهی برای به تصویر کشیدن نقشهای با ویژگیها و ظرافتهای عمیق، انتخاب یک بازیگر غیرحرفهای، میتواند مناسبتر باشد. این انتخاب هوشمندانه و شجاعانه را حبیب رضایی انجام داد که تأثیر گذار و پیشگام بود.
نویسنده سریال «شهریار» در پاسخ به این پرسش که آیا برای جذابتر شدن داستان درام، تغییراتی در جریانات واقعی زندگی شاعر صورت داده است، اذعان میکند: من هیچگونه تغییری در جزئیات زندگی شهریار نداشتم و بیشتر اطلاعات از خاطرات شخصی شاعر گردآوری شده بود. آنچه در این راستا افزوده شد، روایت دوران و زمانه اجتماعی و سیاسی شاعر بود که به شدت به جذابیت داستان کمک کرد.
روایت زندگی و شعر شهریار امری پیچیده بوده است
سجادهچی در واکنش به اظهارنظر قبلی فرزند استاد شهریار در خصوص سریالی که به تصویر کشیده شد و ابراز نگرانی وی از تغییرات انجام شده، تاکید کرد که تغییرات چندان تاثیری بر شاکله داستان نداشته و در این راستا، دیدگاهها با انتقاداتی که در مورد سریال وجود دارد، در تضاد هستند. به هر حال روایت زندگی و شعر شهریار در طی زمان کاری دشوار است و غالباً این شخصیتها حمایتکنندگان خاص خود را دارند که از ادعای شناخت آنها بهرهمند میشوند و همواره از عدم دیده شدن خود گلایه دارند؛ این افراد تصوری دقیق از داستان و سریال نداشته و مداوم از این مسئله انتقاد میکنند که تصویر ارائه شده در سریال با تصورات آنان از آن شخصیت مغایرت دارد. این نوع ادعاها و تصورات به جایی میرسد که گویی یک سریال مرتبط با تاریخ معاصر باید به دست دهها نفر از بازماندگان آن نوشته و تولید شود که انتظار ناچیزی است.
این نویسنده در پایان به تشریح چالشهای پیش روی تولید سریالهای تاریخی در شرایط کنونی پرداخت و گفت: در زمان تولید سریالهای «شهریار»، «هفت سنگ» و «خاک سرخ»، مشکلات اقتصادی به شدت کنونی نبود. البته گاهی تاخیر در پرداختها وجود داشت، اما این مسئله به اندازهای حاد نبود که پروژهها را تحتالشعاع قرار دهد. در گذشته، تهیهکنندگان ممکن بود خودرو خود را بفروشند و یک ماه بدون خودرو سپری کنند تا مشکل حل شود، اما حالا این مشکلات مالی به حدی سنگین است که حتی با فروش ۱۰ خودرو نیز نمیتوان مسائل مالی را مرتفع کرد.
در پایان این گفتوگو، سجادهچی خاطر نشان کرد که پیشنهاداتی برای ساخت آثار تاریخی دریافت کرده است و در حال حاضر در حال بررسی آنها است. به گفته این فیلمنامهنویس، تعداد سریالهای تاریخی به حداقل رسیده است، ولی وی پیشنهاداتی درباره زندگی سیاسی اجتماعی یکی از وابستگان ائمه داشته است.
وی همچنین در حال حاضر در حال نگارش سریالی مربوط به قرارگاه سری نصرت است. این سریال که از تولیدات حوزه هنری محسوب میشود، تحت عنوان «پسران حور» و به کارگردانی مهدی جعفری در دست ساخت خواهد بود.
