در پی تداوم درگیری‌ها در مناطق اشغالی، ورود گردشگران بین‌المللی به حوزه خاورمیانه با موانع جدی روبه‌رو شده است.
نزدیک به یک سال از آغاز جنگ میان رژیم صهیونیستی و حماس می‌گذرد و این جنگ به سمت گسترش پیش می‌رود. منطقه خاورمیانه که بعد از همه‌گیری کرونا، رکورد اول رشد گردشگری را به نام خود ثبت کرده بود، با وضعیت کنونی مواجه شده که می‌تواند آثار بسیار منفی بر روی صنعت گردشگری این ناحیه بگذارد.
سرزمین‌های اشغالی
از ابتدای سال 2023 تا پایان ماه ژوئن، تقریباً 500 هزار نفر به سرزمین‌های اشغالی سفر کرده‌اند که نسبت به دو میلیون گردشگر در همین بازه زمانی سال گذشته، کاهش قابل توجهی محسوب می‌شود. براساس گزارشی که توسط انجمن هتلداری این منطقه (IHA) منتشر شده، در ماه ژوئیه حدود 10 درصد از هتل‌ها در این اراضی با خطر ورشکستگی مالی قریب‌الوقوع به دلیل کاهش شدید نرخ اشغال متوجه‌اند.
در سال 2022، سرزمین‌های اشغالی 2.7 میلیون گردشگر را جذب کرده و 4 میلیارد دلار هزینه‌های مرتبط به خود ثبت کردند و اکنون در سال 2023، در مسیر ثبت رکوردی جدید قرار داشتند.
مصر
وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا، توصیه سفر خود به مصر را در سطح سه قرار داده که بدین معناست که مسافران باید در مورد سفر به این کشور تجدید نظر کنند. سطح چهار، بالاترین سطح، به معنای «منع سفر» است.
با این حال، مقامات گردشگری مصر به وجود تقاضای مداوم برای سفر به این سرزمین اشاره کرده‌اند. معاون وزیر گردشگری مصر در نمایشگاه گردشگری دبی که در ماه مه برگزار شد، تصریح کرد: «مصر به رغم مشکلات ژئوپولیتیکی، شاهد افزایش تقاضای گردشگری بوده که این امر علاوه بر نشان دادن اهمیت امنیت، نشان‌دهنده آگاهی مسافران و حرفه‌ای‌های گردشگری نسبت به نقش مصر در بحران فعلی است.»
در نیمه نخست سال 2024، مصر تقریباً 7.1 میلیون گردشگر را جذب کرده است که با دوره مشابه در سال 2023 هم‌خوانی دارد.
احمد عیسی، وزیر گردشگری مصر، در ماه مه به اسکای نیوز عربی گفت که وزارتخانه پیش‌بینی‌های خود را تعدیل کرده و حالا انتظار دارد که بین 15.5 تا 16.5 میلیون گردشگر به این کشور بیایند که این رقم نسبت به هدف اولیه 18 میلیون کاهش داشته است. در سال 2023 نیز مصر از ثبت رکورد 14.9 میلیون بازدیدکننده خبر داده بود.
اردن
در هشت ماه نخست سال جاری میلادی، تعداد گردشگران ورودی به اردن نسبت به سال گذشته 7 درصد کاهش یافته است. روزنامه تایمز اردن به استناد آمار وزارت گردشگری و آثار باستانی گزارش داده که نرخ اشغال هتل‌ها در برخی نقاط این کشور در یک سال اخیر به 3 درصد نزول کرده است. به طور کلی، یک هتل برای به سود رسیدن به 50 درصد اشغال نیاز دارد.
این وزارتخانه تخمین می‌زند که بین نوامبر 2023 و مارس 2024، 287 میلیون دلار از هزینه‌های بالقوه گردشگری نسبت به سال گذشته از دست رفته باشد که بخش عمده‌ای از این زیان به غیبت خریداران بین‌المللی مربوط می‌شود.
لبنان
در لبنان، داده‌های گردشگری به طور محدود موجود است. بر اساس گزارش وزارت گردشگری این کشور، تعداد گردشگران ورودی به لبنان در چهار ماه نخست سال 2024 به بیش از 340 هزار نفر کاهش یافته که نسبت به 395 هزار ورودی در همین بازه زمانی در سال 2023، کاهش نشان می‌دهد.
دبی
تنش‌های سریع در منطقه، این هفته بر یکی از بزرگ‌ترین کنفرانس‌های گردشگری دبی، یعنی اجلاس آینده مهمان‌داری سایه افکنده است. با این حال، در طول سه روز برگزاری این اجلاس با حضور 200 سخنران، به‌ندرت به این بحران اشاره شد. عبدالله بن طوق المری، وزیر اقتصاد امارات، اظهار کرد که هیچ نگرانی از بابت جنگ ندارد. او تاکید کرد: «ما همیشه با مشکلات مواجه بوده‌ایم. این منطقه همیشه دچار درگیری است، اما رهبری امارات به شفافیت این وضعیت واقف است. ایمنی و امنیت یکی از بالاترین اولویت‌ها در امارات است و ما به بالاترین پروتکل‌های امنیتی افتخار می‌کنیم. همچنین در سال‌های اخیر شاهد افزایش مستمر شمار گردشگران بوده‌ایم.»
امارات تمامی پروازهای خود به و از عراق (بصره و بغداد)، ایران و اردن را در روزهای دوم و سوم اکتبر لغو کرد. پروازها به بیروت تا 8 اکتبر متوقف شده و تعلیق پروازها به ایران نیز همچنان ادامه دارد.
عربستان سعودی
در عربستان سعودی، یکی دیگر از بزرگ‌ترین بازارهای گردشگری منطقه، شمار گردشگران با وجود یک سال جنگ همچنان در سطح قبلی حفظ شده است. عربستان در شش ماه اول سال 60 میلیون گردشگر بین‌المللی و داخلی را پذیرفته و در این دوره 38.1 میلیارد دلار هزینه شده است.
بازیگران اصلی چه می‌گویند؟
سباستین بازین، مدیرعامل گروه هتل‌های فرانسوی اکور، در جریان اجلاس آینده مهمان‌داری اعلام کرد که این گروه هیچ‌کدام از مناطق آسیب‌دیده به دلیل جنگ را ترک نخواهد کرد. او گفت: «ما از 50 سال پیش فعالیت داریم و هر سال در نقطه‌ای که اکور حضور دارد، با یک تراژدی مواجه می‌شویم. این می‌تواند ناشی از وضعیت اقلیمی، جنگ یا هر موضوع دیگری باشد و کاری که می‌توانیم انجام دهیم محدود است. تنها چیزی که ما انجام داده‌ایم و ادامه خواهیم داد این است که حتی زمان وقوع یک تراژدی یا جنگ، هرگز از آن کشور خارج نمی‌شویم. تعداد زیادی از کارکنان ما در این مناطق هستند و ما می‌خواهیم مطمئن شویم که آنان در امان هستند، به مراکز درمانی دسترسی دارند و هتل‌ها باز بمانند. آنان در زمان بحران به ما بیشتر از همیشه نیاز دارند.»
اکور دو هتل در لبنان و چهار هتل در سرزمین‌های اشغالی دارد.
به طور مشابه، رقیب اکور یعنی گروه هتل‌های اینترکانتیننتال (IHG) نیز هتل‌های خود را در سرزمین‌های اشغالی و لبنان باز نگه داشته است. هیثم مطر، مدیر کل منطقه‌ای هتل‌های اینترکانتیننتال، در این زمینه گفت: «ما به دقت وضعیت در حال تغییر را زیر نظر داریم و امیدواریم که به خصومت‌ها خاتمه داده شود. ایمنی و امنیت مهمانان و همکاران ما اولویت اصلی ماست و ما تدابیر امنیتی را در داخل و اطراف هتل‌های خود در اسرائیل و لبنان تقویت کرده‌ایم. تمامی هتل‌ها همچنان فعال و در خدمت هستند.»
گروه‌های هتلداری هیلتون و ماریوت نسبت به وضعیت خود در این برهه زمانی اظهارنظری نکرده‌اند.
واکنش خطوط هوایی
بریتیش ایرویز از پیش پروازهای خود به تل‌آویو را تا 7 اکتبر لغو کرده و اعلام کرده است که تیم‌های کارشناسی ما به‌طور مداوم عملیات جهانی و مناطق مورد فعالیت را تحت نظر دارند. همچنین، مطابق با مقررات و دستورات دولتی، هیچ گاه پروازی را در صورت عدم ایمنی انجام نخواهیم داد.
خطوط هوایی اتحاد (Etihad) متعلق به امارات نیز تأیید کرد که پروازهای خود به تل‌آویو را لغو کرده و پروازهای بیروت را به‌طور موقت معلق کرده است.
خطوط هوایی فلای دبی، با اعلام اینکه پروازها به ایران، عراق، سرزمین‌های اشغالی و اردن از چهارم اکتبر از سر گرفته شده است، عنوان کرد: «وضعیت را به دقت زیر نظر داریم و در صورت نیاز برنامه پروازی خود را تغییر خواهیم داد. فلای دبی در مسیرهای پروازی تایید شده توسط رگولاتور فعالیت می‌کند و ایمنی مسافران و خدمه ما اولویت اصلی ماست.»
هواپیمایی کویت نیز بیان کرد که برخی از خدمات پروازی خود را تنظیم کرده که باعث تغییر در زمان‌بندی پروازهای برخی مقصدها شده که به جهت تدابیر امنیتی لازم و تأمین ایمنی مسافران صورت گرفته است.
هواپیمایی عربستان نیز اعلام کرد که عملیات پروازی خود به بیروت را معلق کرده است.
امارات در روزهای دوم و سوم اکتبر کلیه پروازها به و از عراق (بصره و بغداد)، ایران و اردن را لغو نمود. پروازها به بیروت تا 8 اکتبر در حالت تعلیق بود. این شرکت اعلام کرده است: «پس از بسته شدن فضای هوایی در اول اکتبر، امارات چند پرواز لغو کرد و برخی دیگر را تغییر مسیر داد. ما وضعیت را به دقت دنبال می‌کنیم و تمام تلاش خود را به کار می‌گیریم تا کمترین اختلال برای مسافران ایجاد گردد و به مسافرانی که تحت تأثیر قرار گرفته‌اند کمک برسد. امارات به مسافرانی که از فرودگاه بین‌المللی دبی استفاده می‌کنند، توصیه کرده است که آخرین وضعیت پرواز خود را از وبسایت این خطوط هوایی پیگیری کنند.»
شرکت‌های هواپیمایی گروه لوفت‌هانزا به دلیل وضعیت کنونی در خاورمیانه، برنامه‌های پروازی خود را تنظیم کرده و تاریخ پروازها به این منطقه را به شرح زیر اعلام نمودند: پروازها به تل‌آویو تا 31 اکتبر 2024 معلق خواهند بود. پروازها به بیروت تا 30 نوامبر 2024 معلق خواهد بود. پروازها به تهران نیز تا 14 اکتبر 2024 همچنان لغو خواهد بود.
گروه لوفت‌هانزا پیش از این نیز تصمیم به توقف پروازها به تهران تا 26 اکتبر به دلایل عملیاتی گرفته بود.
منبع: Skift