هشدار جدی هواشناسی درباره وضعیت زمستان امسال

سحر تاجبخش، رئیس سازمان هواشناسی کشور، در خصوص وضعیت بارش‌ها در فصل پاییز امسال اظهار داشت: در بعضی مواقع، پدیده‌های جوی بروز می‌کنند که دقت پیش‌بینی‌ها را کاهش می‌دهند و یکی از این پدیده‌ها، افزایش دما است که سال ۲۰۲۳ میلادی را به گرم‌ترین سال در تاریخ زمین تبدیل کرد.

تاجبخش اضافه کرد که افزایش دما باعث عدم هم‌خوانی الگوهای جوی مشاهده شده با پیش‌بینی‌های انجام‌شده در اردیبهشت‌ماه امسال گردید و ادامه داد: در مهرماه امسال، بارش‌ها به میزان ۱۲ میلی‌متر بیشتر از میانگین بارش‌های درازمدت بودند که در آبان‌ماه به سطح عادی رسیدند؛ با این حال، در آذرماه با افت شدید بارش‌ها مواجه بودیم.

او توضیح داد که ما داغ‌ترین پاییز را در تاریخ خود ثبت کردیم و احتمالاً آمار دما در زمستان نیز به همین شکل خواهد بود.

با توجه به عدم بارش کافی در پاییز امسال، بسیاری از مردم امیدوار به زمستانی پربارش هستند، اما به نظر می‌رسد که تغییرات اقلیمی تأثیر خود را گذاشته و با گذشت بیش از ۱۲ روز از آغاز زمستان، بارش برف یا باران در کشور خبری نیست.

نگرانی‌ها از عدم ذخیره برفی
در همین راستا، تاجبخش به باشگاه خبرنگاران جوان گفت: بر اساس داده‌ها و اطلاعات هواشناسی، پیش‌بینی خاصی برای زمستان وجود ندارد و انتظار می‌رود که بارش‌ها در سطح نرمال و در برخی مناطق به سمت کم‌بارشی گرایش یابد. اگر بارش‌هایی هم داشته باشیم که از نرمال بالاتر باشد، کم‌بارشی‌های ثبت‌شده در آذرماه و سال‌های گذشته به طور کامل جبران نخواهد شد و موضوع مدیریت منابع آبی همچنان از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.

او اضافه کرد که عدم وجود ذخایر برفی نیز واقعاً نگران‌کننده است و با لحاظ چهار سال خشکسالی متوالی، آینده درخشانی به نظر نمی‌رسد.

تأثیر تغییر اقلیم بر کاهش بارش‌ها در کشور
در این خصوص، صادق ضیائیان، مدیرکل پیش‌بینی سازمان هواشناسی، نیز به باشگاه خبرنگاران جوان گفت: تغییرات اقلیمی تأثیر زیادی در کاهش میزان بارش‌ها در نیمه دوم سال و شدت بارش‌های سیل‌آسا در فصل تابستان دارد که منجر به نابودی بسیاری از محصولات کشاورزی می‌شود.

او افزود که طبق نقشه‌های پیش‌بینی آب و هوا، پیش‌بینی فصلی برای زمستان امسال حاکی از آن است که مقدار بارش‌ها در اکثر نقاط کشور احتمالاً در محدوده نرمال خواهد بود، اما با توجه به کم‌بارشی پاییز امسال، پیش‌بینی می‌شود که مجموع بارندگی‌های پاییز و زمستان ۱۴۰۲ – از ابتدای مهر تا پایان اسفند – کمتر از میانگین بلندمدت باشد.

ضیائیان بیان کرد که به نظر می‌رسد در شش ماهه نخست سال آبی ۱۴۰۲ – ۱۴۰۳، از نظر بارندگی‌ها همچنان شاهد تداوم خشکسالی سه سال گذشته خواهیم بود، اگرچه شدت خشکسالی امسال نسبت به سال‌های پیشین به تدریج کاهش یافته است.

مدیرکل پیش‌بینی سازمان هواشناسی ادامه داد: تغییر اقلیم که سال‌هاست کشور با آن دست و پنجه نرم می‌کند، به طور مستقیم بر روی کاهش بارش‌ها تأثیر گذاشته است.

پیامدهای منفی تغییر اقلیم
صمدی، مدیر گروه پژوهشی تغییر اقلیم و بلایای جوی در مرکز اقلیم‌شناسی سازمان هواشناسی و متخصص در این حوزه، گفت: موضوع تغییر اقلیم که از چند دهه پیش آغاز شده و به اوج خود رسیده، اکنون به چالشی جدی تبدیل گشته است. در چند دهه گذشته، آسیب‌ها و آثار آن بیشتر از سوی دانشمندان و متخصصان احساس می‌شد، اما اکنون تأثیرات تغییر اقلیم در بخش‌های وسیعی از جامعه مشهود است و موجب افزایش توجه به این موضوع گردیده است.

صمدی تأکید کرد که تغییر در الگوی بارش‌ها، کاهش بارش برف، وقوع بارش‌های شدید و خالی شدن بسیاری از روستاها از سکنه به دلیل خشکسالی، طوفان‌های گرد و خاک و… از نشانه‌های بارز تغییر اقلیم به شمار می‌آید و هشدار دهنده‌ای برای ساکنان زمین است. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که تغییر اقلیم نه‌تنها آثار منفی خود را دارد بلکه می‌تواند بر روی شیوع و اپیدمی برخی بیماری‌ها نیز تأثیرگذار باشد.

این محقق افزود که برخی بیماری‌ها متاثر از شرایط جوی هستند و با تغییر فصل‌ها به میزان شیوع آن‌ها افزوده یا کم می‌شود و گاهی ممکن است کاملاً از بین بروند. بنابراین، هنگامی که فصل‌ها از ریتم طبیعی خود فاصله می‌گیرند، بر روی بیماری‌ها و اپیدمی‌ها نیز تأثیر می‌گذارند، حتی برخی از بیماری‌ها و آفات در زمینه‌های طبیعی کشور به دلیل تغییرات شدید آب و هوایی دچار نوسان می‌شوند.

بسیاری از مردم امسال امید به نیمه دوم پربارشی داشتند، ولی تغییر اقلیم اثر خود را گذاشته و ما شاهد خشکسالی‌های متوالی بوده‌ایم که تنها پیامد آن خالی شدن سدهای کشور است. بنابراین، مدیریت مصرف آب حتی در فصل زمستان برای پیشگیری از شدت‌گیری بحران آب در تابستان آینده امری ضروری است و باید همه هم وطنان آن را جدی بگیرند.