روز دوشنبه، شرکت متا که یکی از مهم ترین بازیگران عرصه شبکه های اجتماعی است، در واشنگتن محاکمه می شود. دولت آمریکا ادعا می کند که متا با سوءاستفاده از قدرت بازار خود، اقدام به خرید اینستاگرام و واتس اپ کرده است تا از تبدیل این دو اپلیکیشن به رقیب های بالقوه خود جلوگیری کند.
ملاقات های مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، با مقامات در کاخ سفید به منظور کاهش فشارهای قانونی ضدانحصاری به ویژه با احتمال بازگشت دونالد ترامپ به ریاست جمهوری، اکنون به چالش کشیده شده است.
این پرونده را کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) پیگیری می کند؛ نهادی قوی که در صورت پیروزی ممکن است متا را مجبور به واگذاری اینستاگرام و واتس اپ کند؛ این دو برند که تحت مالکیت متا به قدرت های بزرگ شبکه های اجتماعی تبدیل شده اند.
قضاوت این پرونده به عهده جیمز بوسبرگ است؛ قاضی ای که هم اکنون پرونده جنجالی اخراج ونزوئلایی ها را به دستور دولت مورد بررسی قرار می دهد.
پرونده شکایت از متا برای نخستین بار در دسامبر سال ۲۰۲۰ و در زمان ریاست جمهوری نخست ترامپ به جریان افتاد.
زاکربرگ، که عنوان سومین فرد ثروتمند جهان را به خود اختصاص داده، بارها به کاخ سفید رفت و آمد کرده و تلاش کرده تا رئیس جمهور را ترغیب کند تا به جای ادامه دادن به دعاوی قانونی، به راه حل های توافقی تمایل پیدا کند.
اندرو فرگوسن، رئیس کمیسیون تجارت فدرال به وب سایت ورج گفت که احتمال دست یابی به چنین توافقی بسیار کم است و تصریح کرد: «به شدت بعید می دانم که چنین موضوعی محقق شود.»
در تلاش هایش برای جلب توجه مقامات آمریکایی، زاکربرگ به صندوق مالی مراسم تحلیف ترامپ کمک کرده و در سیاست های نظارت بر محتوای متا تغییراتی اعمال کرد. او همچنین ملکی به ارزش ۲۳ میلیون دلار در واشنگتن خرید تا بتواند زمان بیشتری را در نزدیکی مراکز تصمیم گیری سیاسی سپری کند.
جاناتان کانتر، از مقام های ضدانحصاری در دولت بایدن، به شبکه سی ان بی سی اظهار داشت: «اگر زاکربرگ بتواند با رفتن به کاخ سفید به توافقی دست یابد، این موضوع می تواند به شکلی شبیه به یک رسوایی تلقی شود.»
پرونده متا یکی از پنج موضوع چالش برانگیز ضدانحصاری است که دولت آمریکا به جریان انداخته؛ همچنین گوگل نیز با دو پرونده مشابه مواجه است. این شرکت در تابستان گذشته به دلیل سوءاستفاده از تسلط خود در زمینه جستجوی اینترنتی محکوم شد، در حالی که اپل و آمازون نیز در آستانه محاکمه قرار دارند.
خرید اینستاگرام توسط فیس بوک در سال ۲۰۱۲، نقطه اصلی این پرونده محسوب می شود؛ هنگامی که این اپلیکیشن در اوایل کار خود تنها به عنوان یک پلتفرم کوچک برای اشتراک گذاری عکس شناخته می شد، اما بعدها به محبوبیتی بی نظیر دست پیدا کرد و اکنون بیش از دو میلیارد کاربر فعال دارد.
بر پایه ایمیلی که کمیسیون تجارت فدرال به دادگاه ارائه کرده، زاکربرگ در آن زمان ظهور اینستاگرام را «بسیار نگران کننده» توصیف کرده و بیان داشته بود «به همین دلیل شاید بهتر باشد که مبلغ زیادی برای خرید آن هزینه کنیم.»
این کمیسیون همچنین ادعا می کند که خرید واتس اپ به قیمت ۱۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۴ نیز از همین قاعده پیروی کرده و زاکربرگ نگران بوده که واتس اپ به یک شبکه اجتماعی بزرگ بدل شود.
از سوی دیگر، کمیسیون تجارت فدرال ابراز می کند که انحصار متا موجب کاهش کیفیت تجربیات کاربران شده است؛ این شامل افزایش تبلیغات و تغییرات اجباری در محصولات است که کاربران هیچ گزینه ای جز پذیرش آن ها ندارند.
یکی از چالش های اصلی در دادگاه، تعیین محدوده بازاری است که متا در آن فعالیت دارد.
دولت آمریکا معتقد است که فیس بوک و اینستاگرام نقش غالب را در عرصه اپلیکیشن هایی ایفا می کنند که ارتباط مردم با خانواده و دوستانشان را فراهم می کنند؛ بازاری که تیک تاک و یوتیوب را شامل نمی شود.
در مقابل، متا به این تعریف اعتراض دارد. سخنگوی این شرکت عنوان کرد: «شواهد موجود در دادگاه نشان خواهد داد که هر نوجوان ۱۷ ساله ای درک می کند که اینستاگرام، فیس بوک و واتس اپ در حال رقابت با تیک تاک، یوتیوب، ایکس (توئیتر سابق)، آی مسیج و بسیاری دیگر هستند.»
برندن بندیکت، وکیل و تحلیلگر حقوقی در مطلبی در ساب استک نوشت: «هرچه متا بتواند تعریف بازار را وسعت بخشد، شانس موفقیتش در برابر کمیسیون تجارت فدرال بیشتر خواهد شد.»