افراد sedentary و کم‌تحرک، به‌ویژه کسانی که با چاقی مفرط مواجه هستند، حتی در مواجهه با کارهای ساده نیز بیشتر از دیگران دچار احساس ناخوشایند خستگی می‌شوند. اگرچه خستگی و احساس بی‌حالی می‌تواند به دلیل ناکافی بودن تعداد گلبول‌های قرمز خون باشد، اما عوامل متنوع دیگری هم وجود دارند که به‌طور قابل توجهی بر وضعیت جسمی و روحی افراد تأثیر می‌گذارند. در اینجا به پنج عامل اصلی که ممکن است باعث بروز این احساس خستگی شوند، پرداخته می‌شود.
کم‌کاری تیروئید
زمانی که غده تیروئید قادر به تولید میزان کافی هورمون برای کنترل متابولیسم بدن نباشد، کم‌کاری تیروئید بروز می‌کند. این اختلال یکی از علل شایع احساس خستگی محسوب می‌شود و افرادی که به این مشکل دچارند، حتی پس از استراحت کافی نیز دچار ضعف و بی‌حالی می‌شوند.
دو نشانه اصلی وجود دارد که می‌توان خستگی این افراد را به مشکلات تیروئید مرتبط دانست: یکی ناشکیبایی به فعالیت حتی پس از انجام مواردی که تأثیر کمی بر خستگی جسمی دارند و دیگری، عدم انرژی و حس کسالت حتی با عدم تحرک.
کم‌خونی
کم خونی نوعی بیماری رایج است، مخصوصاً در میان زنان جوان که به دلیل کاهش تعداد گلبول‌های قرمز خون بروز می‌کند. این وضعیت منجر به کاهش تعداد سلول‌هایی می‌شود که مسئول انتقال اکسیژن به سلول‌های بدن هستند.
معمولاً وقتی که انتقال اکسیژن به بافت‌ها و مغز دچار اختلال می‌شود، فرد احساس خستگی و ضعف می‌کند. همچنین، علائم دیگری مثل رنگ‌پریدگی، افزایش ضربان قلب در حالت استراحت و ضعیف شدن موها و ناخن‌ها نیز از ویژگی‌های رایج کم‌خونی محسوب می‌شوند.
نارسایی قلبی
نارسایی قلبی زمانی رخ می‌دهد که قلب توانایی خود برای پمپاژ خون به سایر قسمت‌های بدن را از دست می‌دهد. وقتی که جریان خون دچار اُختلال می‌شود، اکسیژن‌رسانی به سلول‌ها کاهش یافته و این امر باعث احساس خستگی و بی‌حالی در فرد می‌شود.
در مراحل اولیه این بیماری، خستگی به‌خصوص پس از فعالیت جسمی متوسط ایجاد می‌شود. با این حال، با پیشرفت بیماری، خستگی حتی پس از انجام فعالیت‌های جزئی نیز احساس می‌شود و فرد ممکن است در حین انجام کارهای روزمره مانند مسواک زدن نیز دچار خستگی شود.
خستگی ناشی از نارسایی قلبی معمولاً با علائمی نظیر ورم دست و پا، تنگی نفس در زمان فعالیت یا در استراحت، عدم‌تحمل کارهای متوسط و احساس فشار یا درد در ناحیه قفسه سینه همراه است.
دیابت و خستگی
دیابت به خاطر تجمع زیاد گلوکز در خون به‌دنبال کمبود انسولین یا بروز مقاومت سلولی نسبت به آن بوجود می‌آید. در این شرایط، سلول‌ها نمی‌توانند به درستی از انسولین برای تولید انرژی بهره ببرند. این واقعیت باعث می‌شود که سلول‌ها به خاطر عدم دریافت کافی قند، دچار احساس گرسنگی شده و نتوانند به درستی عمل کنند که در نتیجه علائم نامطلوبی پدیدار می‌شود. در بیمارانی که مشکوک به دیابت هستند، علاوه بر احساس خستگی مداوم، علائم دیگری همچون تشنگی مفرط، کاهش وزن ناگهانی، تغییرات در فرایند ادرار و ضعف در پاها نیز ممکن است مشاهده شود.
مشکلات خواب
طبیعی است که فردی که شب را به خوبی نمی‌خوابد، صبح دچار احساس خستگی شده و توان تمرکز بی‌نظیری نداشته باشد. خواب کافی، به معنای داشتن حداقل ۷ ساعت خواب مداوم بدون بیداری، برای بازسازی انرژی بدن حیاتی است.
اگر در به خواب رفتن با مشکل مواجه هستید یا در طول شب چندین بار از خواب بیدار می‌شوید، ممکن است مستعد خستگی مزمن شوید. در این صورت، ممکن است علائم اضافی همچون خواب‌آلودگی در طول روز، آپنه خواب، دشواری در به خواب رفتن شبانه و احساس عدم استراحت کافی پس از خواب ظاهر گردد.
افسردگی
افسردگی یک اختلال روانی است که علامت اصلی آن تغییرات ناگهانی در خلق و خوی بیمار است. این وضعیت باعث می‌شود فرد احساس غم، نقص اعتماد به نفس و عدم انرژی شدید کند. این حالت با یک غم ساده در زمان لحظات بد زندگی تفاوت دارد. بی‌توجهی به درمان افسردگی می‌تواند آن را به یک بیماری مزمن تبدیل کند که تأثیرات جسمی، روحی و عاطفی به همراه خواهد داشت.
این شرایط، اگر با علائم و نشانه‌های فراتر از خستگی مزمن همراه شود، لازم است جدی گرفته شود. علائمی چون احساس ناامیدی، از دست دادن اعتماد به نفس، غم عمیق، استرس و اضطراب، انزوای اجتماعی، و کاهش علاقه به فعالیت‌های روزمره از جمله این موارد هستند.
اگر هر یک از این علائم را در خود احساس می‌کنید، توصیه می‌شود به پزشک مراجعه کنید تا معاینات لازم برای تشخیص مشکل شما صورت گیرد.