پس از اینکه یک تحقیق تازه اقبال فزاینده به سوزاندن هیزم در منازل را با مسائل ریوی مرتبط شناخت، کارشناسان به خطرات سوزاندن چوب در فضاهای بسته هشدار داده‌اند که ممکن است عوارضی مشابه با دود سیگار به بار آورد.
، بخاری‌های چوب‌سوز در سراسر قاره اروپا با استقبال بیشتری رو به‌رو شده‌اند. بر اساس اظهارات کارشناسان در انگلستان، سوزاندن چوب در خانه‌ها یکی از عوامل اصلی آلودگی هوای داخلی و تولید ذرات معلق “پی‌ام ۲.۵” (PM۲.۵) به شمار می‌آید؛ این ذرات با ابعاد بسیار ریز قادرند به عمق ریه‌ها نفوذ کنند.
تحقیقات انجام‌شده توسط متخصصان کالج دانشگاهی لندن شامل تجزیه و تحلیل داده‌های سلامتی ۱۱ هزار شرکت‌کننده از “مطالعه طولی پیری در انگلستان” بود که با گواهی‌های بهره‌وری انرژی ساختمان‌ها (EPC) و آمار جمعیتی انگلیس همراه بود.
گزارش‌ها نشان داد که استفاده از وسایل چوب‌سوز در محله‌های شهری مرفه به‌ویژه در میان جمعیت سفیدپوستان بیشتر مشاهده می‌شود، حتی در مناطقی که قوانین “منطقه کنترل دود” (SCA) وضع شده است. نتایج این تحقیق در کنگره انجمن تنفسی اروپا در آمستردام به نمایش گذاشته شد.
عملکرد ریه‌ها در بازه‌ای هشت‌ساله و در سه نوبت میان گروهی کوچکتر شامل بیش از ۱۷۰۰ نفر مورد ارزیابی قرار گرفت.
متخصصان با استفاده از یک آزمایش توانستند میزان هوای خروجی پس از یک نفس عمیق را در یک ثانیه اندازه‌گیری کنند. این شاخص به نام حجم بازدمی اجباری در ثانیه اول بازدم یا “اف‌ئی‌وی۱” (FEV۱) شناخته می‌شود.
آن‌ها دریافتند که کاهش در “اف‌ئی‌وی۱” در بین افرادی که از بخاری‌های چوب‌سوز در داخل خانه استفاده می‌کردند، به‌طور قابل توجهی بیشتر بود.
به‌عنوان مثال، میان افراد ۷۰ تا ۷۹ ساله، متوسط کاهش “اف‌ئی‌وی۱” در کسانی که از سوخت‌های جامد نظیر بخاری‌های چوب‌سوز بهره می‌بردند ۰.۱۲ لیتر گزارش شد در حالی که این عدد برای افرادی که در معرض آن نبودند، ۰.۰۷ لیتر بود.
این تیم تحقیقاتی متوجه شد که نسبت به خوداظهاری از استفاده از سوخت چوبی، این میزان از ۱۰ درصد در سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۵ به ۱۸ درصد در سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ افزایش یافته است.
طبق گزارش ایندیپندنت، دکتر “هورسفال” در این کنگره بیان داشت: ما آگاهیم که سوزاندن چوب در منازل، چه در داخل و چه در خارج، آلودگی هوای مضری را تولید می‌کند که شامل مواد سرطان‌زا است. با این حال، این آلودگی هوا از این منبع از سال ۲۰۰۹ به این‌سو در انگلستان تقریبا دو برابر شده چرا که استفاده از بخاری‌های چوب‌سوز افزایش یافته است.
او اضافه کرد: البته ارتباط میان عواقب سلامتی و اینگونه آلودگی در کشورهای پردرآمد به‌درستی شناخته نشده و شناسایی مناطق با انتشار بالا با استفاده از شبکه‌های موجود پایش کیفیت هوا دشوار است.
او تشریح کرد: در ابتدا متوجه شدیم افرادی که از سوخت‌های جامد استفاده می‌کنند، میزان سیگار کشیدن و ابتلا به بیماری‌های ریوی کمتری را گزارش می‌دهند که این موضوع ممکن است تأثیرات واقعی تماس با این سوخت‌ها را پنهان کند. اما با توجه به اندازه‌گیری‌های مکرر عملکرد ریه در طول یک دوره هشت‌ساله، حتی با در نظر گرفتن عوامل اجتماعی و اقتصادی مرتبط، متوجه شدیم که عملکرد ریه در افرادی که از سوخت‌های جامد استفاده می‌کنند، سریع‌تر از دیگران کاهش می‌یابد.
این موضوع حاکی از آن است که رابطه معناداری میان استفاده از سوخت‌های جامد و کاهش عملکرد تنفسی وجود دارد، با اینکه گروه مورد بررسی در ابتدا از وضعیتی به مراتب بهتر در سلامت برخوردار بود.
این متخصص ادامه داد: مطالعه ما نشان می‌دهد که سطوح بالای ذرات معلق ناشی از بخاری‌های چوب‌سوز به بافت‌های تنفسی آسیب می‌زند و به شیوه‌ای مشابه دود سیگار موجب التهاب خواهد شد.
اکنون کارشناسان در نظر دارند بررسی کنند که آیا ساکنان محله‌های با تمرکز بالای بخاری‌های چوب‌سوز مانند بخش‌های مرفه‌تر لندن دچار مشکلات تنفسی بیشتری مانند نیاز به اسپری‌های استنشاقی و مراجعه به بیمارستان به دلیل بیماری‌های ریوی می‌شوند یا خیر.
“سارا اسلیت”، مدیر اجرایی بنیاد آسم و ریه انگلستان، در پی این تحقیق جدید گفت: یافته‌های این پژوهش چندان غافلگیرکننده نیست اما بر حجم شواهد افزوده‌ای در مورد اثرات آلودگی هوای ناشی از بخاری‌های چوب‌سوز بر ریه‌ها می‌افزاید.
او ابراز نگرانی کرد که تعداد خانه‌هایی که دارای بخاری چوب‌سوز هستند رو به افزایش است و دلیل اصلی داشتن این بخاری‌ها بیشتر به زیبایی ظاهری آن‌ها برمی‌گردد.
او افزود: امیدوارم این تحقیق موجب شود افراد از خود بپرسند آیا داشتن یک بخاری چوب‌سوز به بهای آسیبی که می‌تواند به ریه‌های خود و خانواده‌شان وارد کند می‌ارزد یا خیر.
او تأکید کرد: افزایش آگاهی عمومی درباره تأثیرات بخاری‌های چوب‌سوز بسیار حیاتی است و دولت نیز باید اطلاعات و راهنمایی‌های واضح‌تری در مورد عواقب آن ارائه دهد؛ همچنین باید قوانینی که به سوزاندن چوب در خانه‌ها مربوط می‌شود، تشدید گردد.
از سوی دیگر، پروفسور “آنه یوهانسن”، رئیس گروه تخصصی اپیدمیولوژی و محیط‌زیست در انجمن تنفسی اروپا، افزود: در اروپا شاهد یک روند فزاینده در استفاده از بخاری‌های چوب‌سوز خانگی هستیم.
او اظهار داشت: تحقیقات در دیگر نقاط جهان، که سوزاندن چوب به‌طور سنتی در منازل رایج است، نشان داده‌اند که این عمل مضر است و می‌تواند منجر به ابتلا به آسم، بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD) و سرطان ریه گردد.
این یافته‌ها نشان می‌دهند که بخاری‌های چوب‌سوز به کار رفته در خانه‌های اروپایی ممکن است اثرات مشابهی داشته باشند و باید هنگام ارزیابی سلامت تنفسی به‌ویژه در بیماران با کاهش عملکرد ریه یا علائم مزمن تنفسی، به‌عنوان یک خطر محیطی قابل توجه در نظر گرفته شوند.
هر چند بخاری‌های چوب‌سوز اروپایی با طراحی دوستانه نسبت به محیط‌زیست معمولاً پاک‌تر و ایمن‌تر از مدل‌های سنتی به شمار می‌روند، اما هنوز بسیاری از خانه‌های اروپایی از بخاری‌های قدیمی استفاده می‌کنند و حتی مدل‌های جدید هم همیشه بی‌خطر نیستند.
این مطالعه بر ضرورت تدوین دستورالعمل‌های شفاف‌تری در عرصه سلامت عمومی و تنظیم قوانینی برای سوزاندن چوب در خانه‌ها تأکید دارد. آگاهی افراد درباره اینکه این بخاری‌ها ممکن است به سلامت خود و خانواده‌هایشان آسیب برسانند، ضروری است و پزشکان نیز باید از بیماران سؤالی درباره استفاده از بخاری چوب‌سوز در خانه‌شان بپرسند.