ایسنا/خراسان رضوی بررسیهای طولانیمدت نشان میدهد افرادی که با دوچرخه یا پیاده به محل کار یا تحصیل خود رفت و آمد میکنند، ممکن است کمتر در معرض خطر ابتلا به بیماریهای جسمی و روانی نسبت به دیگران که این راههای فعال را انتخاب نمیکنند، قرار داشته باشند.
این یافتهها حاکی از آن است که در حالی که مزایای سلامتی ناشی از هر دو نوع رفت و آمد فعال (پیادهروی و دوچرخهسواری) مشهود است، دوچرخهسواران بیشترین منافع را کسب کردهاند. در واقع، خطر مرگ به هر دلیلی در این دسته از افراد ۴۷ درصد کمتر بود. بر اساس نظر محققان، رفت و آمد فعال یکی از practical و پایدارترین شیوهها برای افزایش فعالیت بدنی روزانه به شمار میآید و شواهد قوی از مزایای سلامتی مرتبط با آن وجود دارد.
محققان همچنین تأکید کردند که مجموعه شواهد موجود بهدلیل در نظر گرفتن دورههای کنترل کوتاه، گروههای سنی محدود و بررسیهای محدود جنبههای سلامت با چالشهایی مواجه شده است.
برای جبران این کمبودها، تیم تحقیقاتی از دادههای ملی مطالعه طولی اسکاتلند بهره بردند که شامل ۵ درصد از جمعیت اسکاتلند و اطلاعات مرتبط با سرشماریهای سالهای ۱۹۹۱، ۲۰۰۱ و ۲۰۱۱ میشود.
توجه آنها به افراد ۱۶ تا ۷۴ ساله در سال ۲۰۰۱ جلب شد که به بریتانیا برای کار یا تحصیل سفر کرده بودند. پس از حذف دادههای ناقص، تحلیل نهایی بر مبنای ۸۲ هزار و ۲۹۷ نفر انجام شد.
در این تحقیق از جامعه آماری خواسته شده بود تا از روش رفت و آمد مورد استفاده برای طولانیترین بخش مسیر معمولی خود انتخاب کنند. رفت و آمد فعال به عنوان پیادهروی یا دوچرخهسواری و سایر روشهای رفت و آمد بهعنوان «غیرفعال» تعریف شد.
پاسخها به بستری شدن در بیمارستان به دلایل مختلف، بیماریهای قلبی عروقی، سرطان و تصادفات جادهای به همراه مرگ و میر ناشی از این شرایط و تجویز داروهای مرتبط با مسائل روانی (آرامبخشها، داروهای ضد اضطراب و داروهای ضد افسردگی) از سال ۲۰۰۱ تا پایان ۲۰۱۸ مرتبط بود. در تجزیه و تحلیل، عوامل مختلف بالقوهای از جمله سن، جنسیت، وضعیت سلامتی قبلی و همچنین شرایط اجتماعی-اقتصادی و فاصله تا محل کار یا تحصیل در نظر گرفته شد.
در دوره ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۸، تعداد ۴۲۷۶ شرکتکننده (کمی بیش از ۵ درصد از گروه مورد مطالعه) جان خود را از دست دادند که تقریباً نیمی از آنها به دلیل سرطان (۲۰۲۳؛ ۲.۵ درصد) درگذشتند.
حدود ۵۲ هزار و ۸۰۴ نفر (کمی بیش از ۶۴ درصد) در بیمارستان بستری شدند که از این تعداد ۹۶۶۳ نفر (۱۲ درصد) به دلیل بیماری قلبی عروقی، ۵۹۳۹ نفر (کمی بیش از ۷ درصد) به دلیل سرطان و ۲۶۶۸ نفر (کمی بیش از ۳ درصد) پس از تصادف جادهای بستری شدند.
بهطور کلی، در بازه زمانی ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۸، برای ۳۱ و ۶۶۶ نفر (۳۸.۵ درصد) داروی مرتبط با بیماریهای قلبی عروقی و برای ۳۳ هزار و ۷۷۱ نفر (۴۱ درصد) دارویی برای مشکلات روانی تجویز شد.
در مقایسه با افرادی که بهطور غیرفعال رفت و آمد میکردند، افرادی که با پای پیاده به محل کار یا تحصیل میرفتند، بیشتر زن و جوانتر بودند، بهصورت شیفتی کار میکردند، مسافتهای کمتری را طی میکردند و در مناطق شهری زندگی میکردند. همچنین احتمال کمتری داشت که فرزندان وابسته داشته باشند و به درآمد خانوار پایینتری تمایل داشتند.
بهطور مشابه، دوچرخهسواران معمولاً مردان جوانی بودند که بهصورت شیفتی کار میکردند و در شهر زندگی میکردند و احتمال کمتری داشت که صاحبخانه یا مراقب باشند. پس از در نظر گرفتن عوامل بالقوه تأثیرگذار، رفت و آمد فعال با خطرات کمتر مرگ و بیماریهای روانی و جسمی مقایسه با رفت و آمد «غیر فعال» همراه بود.
بهطور خاص، دوچرخهسواری با ۴۷ درصد کمتر خطر مرگ، ۱۰ درصد کاهش بستری شدن در بیمارستان به هر دلیلی و ۲۴ درصد کمتر خطر بستری شدن به علت بیماریهای قلبی عروقی همراه بود.
همچنین با ۳۰ درصد کاهش خطر تجویز دارویی برای درمان بیماریهای قلبی عروقی، ۵۱ درصد کمتر خطر مرگ ناشی از سرطان و ۲۴ درصد کاهش خطر بستری شدن در بیمارستان بهدلیل این بیماری و همچنین ۲۰ درصد کاهش خطر تجویز دارو برای مشکلات روانی مرتبط بود.
اما دوچرخه سواران دو برابر بیشتر از افراد غیرفعال به دلیل تصادف جادهای در بیمارستان بستری شدند.
پیادهروی نیز با ۱۱ درصد کاهش خطر بستری شدن در بیمارستان به هر دلیلی و ۱۰ درصد کمتر خطر بستری شدن به دلیل بیماریهای قلبی عروقی همراه بود. علاوه بر این، به ترتیب با ۱۰ و ۷ درصد کاهش خطر تجویز داروهای مرتبط با بیماریهای قلبی عروقی و مشکلات روانی مرتبط بوده است.
این تحقیق بهعنوان یک مطالعه مشاهدهای محسوب میشود و بنابراین نتیجهگیری قطعی درباره عوامل علّی ممکن نیست. محققان به برخی محدودیتها در این پژوهش اشاره کردند. به عنوان مثال، پاسخهای سرشماری صرفاً نمایی از یک زمان خاص را نشان میدهند و سطوح کلی فعالیت بدنی را شامل نمیشوند. دادههای مربوط به نسخههای دارویی نیز تنها از سال ۲۰۰۹ به بعد در دسترس بود.
محققان همچنین اشاره کردند که دادههای سرشماری به سفرهای چندوجهی اشاره نمیکند که ممکن است منجر به همپوشانی بین افراد فعال و غیرفعال شود.
با این حال، آنان به این نتیجه رسیدند که پژوهش حاضر شواهدی قوی برای مزایای سلامتی رفت و آمد فعال ارائه میدهد و میتواند به کاهش عوارض و مرگ و میر کمک کند. ارتباط رفت و آمد دوچرخهسواران و عابران پیاده با کاهش تجویز دارو برای سلامت روانی، یک یافته مهم به شمار میآید.
این یافتهها شواهد روشنی از مزایای سلامتی رفت و آمد فعال ارائه میدهند و از سیاستهای فعلی حمایت میکنند. پژوهش همچنین به تلاشهای جهانی برای کاهش انتشار کربن و تحول در روشهای رفت و آمد فعال و پایدار ارتباط دارد. اما محققان هشدار دادند که یافتهها نشاندهنده این است که دوچرخهسواران نسبت به افراد غیرفعال، دو برابر بیشتر در معرض خطر آسیبدیدگی ترافیکی قرار دارند، بنابراین نیاز به زیرساختهای ایمنتر برای دوچرخهسواری را تأکید میکند.
نتایج این تحقیق با یافتههای تحقیقات قبلی همخوانی دارد و بر اهمیت ترویج سفرهای فعال برای بهبود سلامت عمومی تأکید میکند. افزایش فعالیت بدنی ناشی از رفت و آمد فعال نقش بارزی در دستیابی به این نتایج مثبت سلامتی دارد.
این پژوهش در مجله سلامت عمومی BMJ منتشر شده است.
منابع
