در عصر حاضر، به‌نظر می‌رسد افراد توانایی کافی برای خوابیدن ندارند. میزان خواب شبانه یا کمبود آن می‌تواند تاثیرات جدی بر سلامت و تندرستی، کیفیت زندگی و حتی ایمنی در جاده‌ها و در محیط کار بگذارد.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها تخمین می‌زند که ۲۵ درصد از بزرگسالان در ایالات متحده، در یک دوره سی روزه حداقل ۱۵ روز خواب یا استراحت کافی ندارند. این کمبود خواب، فراتر از تصورات عمومی، بر سلامتی افراد تاثیرگذار است.
تحقیقات علمی متعددی در بررسی چرایی خوابیدن انسان‌ها صورت گرفته و نتایج غیرقطعی مختلفی به‌دست آمده است.
نظریه‌های متداول:
نظریه عدم تحرک: خواب در شب، در مقابل روز، نوعی سازگاری است که برای کمک به موجودات زنده جهت دوری از خطرات طراحی شده است.
تئوری صرفه‌جویی در انرژی: در طول شب، درخواست برای انرژی (غذا) کاهش می‌یابد، زمانی که جستجوی غذا کمترین بازده را دارد.
تئوری‌های ترمیمی: فرآیندهایی چون رشد عضلات، ترمیم بافت، سنتز پروتئین و ترشح هورمون رشد، همگی در زمان استراحت بدن اتفاق می‌افتند.
نظریه انعطاف‌پذیری مغز: خواب فرصتی برای تغییرات در ساختار و سامانه مغز به‌وجود می‌آورد.
اینکه کدام یک از این نظریه‌ها معتبر است یا اینکه آیا تمامی آن‌ها صحت دارند یا نه، هنوز در حال پژوهش است. بدون شک، خواب با کیفیت برای همه افراد در تمامی سنین و مراحل زندگی اهمیت ویژه‌ای دارد.
مزایای خواب:
خواب کافی و با کیفیت مزایای فراوانی را به همراه دارد. علاوه بر احساس نشاط و هوشیاری، خواب به بدن این امکان را می‌دهد تا با عفونت‌ها مقابله کند. همچنین از متابولیسم قند جهت پیشگیری از دیابت حمایت می‌کند. خواب می‌تواند عملکرد تحصیلی را افزایش دهد و کارآیی و ایمنی را در محل کار بهبود بخشد. افزون بر این، خواب کافی احتمال بروز بیماری‌های مزمن را کاهش می‌دهد. خواب منظم و کافی در طول روز می‌تواند به کیفیت زندگی و سلامت کلی افراد کمک شایانی نماید.
تبعات کمبود خواب:
این کمبود می‌تواند پیامدهای کوتاه‌مدت و بلندمدتی داشته باشد. خواب ناکافی بر تمام جنبه‌ها تاثیر می‌گذارد، از روابط اجتماعی گرفته تا بهره‌وری کاری و کارایی حافظه. خواب آلودگی می‌تواند عاملی برای بروز حوادث و آسیب دیدگی‌ها باشد و رانندگی در حالت خواب آلودگی را می‌توان با رانندگی در وضعیتی که فرد تحت تاثیر الکل است مقایسه کرد. جالب است بدانید که بیدار ماندن برای ۱۸ ساعت متوالی، به‌مانند رانندگی با سطح الکل خون ۰.۰۵ است و بیداری به مدت ۲۴ ساعت معادل رانندگی با سطح الکل ۰.۱ خواهد بود. (۰.۰۸ به‌عنوان حد مجاز مصرف الکل در اکثر ایالت‌ها شناخته می‌شود)
شاید مهم‌ترین عارضه جانبی کمبود مداوم خواب، افزایش احتمال بروز بیماری‌های مزمن و مشکلات سلامتی مختلف باشد. خواب ناکافی با چاقی، دیابت، بیماری‌های قلبی و فشار خون بالا، اختلالات خلقی، ضعف عملکرد سیستم ایمنی و کاهش امید به زندگی ارتباط دارد.
ارتباط خواب و اشتها:
تاثیر منفی خواب بر بیماری‌های مزمن و افزایش وزن تا حدودی به ارتباط بین خواب و تنظیم هورمون‌ها برمی‌گردد. در طول خواب، بدن هورمون‌هایی تولید می‌کند که به کنترل اشتها، متابولیسم انرژی و پردازش گلوکز کمک می‌کنند. خواب نامناسب با افزایش تولید انسولین بعد از غذا، کاهش سطح لپتین و افزایش سطح گرلین ارتباط دارد. این سه هورمون نقش‌های مؤثری در تنظیم گلوکز و افزایش ذخیره چربی (انسولین)، ارسال پیام به مغز برای حس کافی بودن غذا (لپتین) و تحریک اشتها (گرلین) ایفا می‌کنند. تولید بیش از حد یا کم این هورمون‌ها می‌تواند برای سلامت و کنترل وزن مضر باشد.
توصیه‌های خواب:
تحقیقات مربوط به میزان خواب مورد نیاز برای برخورداری از فواید استراحت کافی منجر به بیانیه‌ای اجماعی از سوی آکادمی پزشکی خواب آمریکا و انجمن تحقیقات خواب شده است. طبق این بیانیه، افراد بالای ۱۸ سال باید به‌طور منظم هر شب ۷ ساعت یا بیشتر بخوابند تا به سلامتی مطلوب دست یابند. خواب سالم معمولاً به زمان خواب اندازه‌گیری می‌شود، اما نیاز به کیفیت مناسب، زمان‌بندی منظم و عدم وجود اختلالات خواب دارد. همچنین، خواب به مدت ۹ ساعت یا بیشتر برای نوجوانان، افراد دارای بیماری و کسانی که از کمبود خواب رنج می‌برند ممکن است ضروری باشد.
میزان خواب مورد نیاز کودکان نسبت به بزرگسالان تفاوت‌های قابل توجهی دارد. بیانیه اجماعی آکادمی پزشکی ایالات متحده توصیه‌های زیر را ارائه می‌دهد:
خواب کافی در سنین نوجوانی موضوعی است که در سطح ملی مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس داده‌های مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها و آکادمی اطفال ایالات متحده، تقریباً ۷۰ درصد از نوجوانان در شب‌های مدرسه ۷ ساعت یا کمتر می‌خوابند، در حالی که پیشنهاد می‌شود آن‌ها ۸ تا ۱۰ ساعت در شب بخوابند. این کمبود خواب اغلب موجب حذف وعده صبحانه می‌شود، وعده‌ای که برای رشد و کارایی ذهنی نوجوانان از اهمیت خاصی برخوردار است.
منبع: بهداشت نیوز