بر اساس گزارش پارسینه و به نقل از مجله سلامت، میوه‌ای خوشمزه و کمتر شناخته‌شده به نام ازگیل وجود دارد که طعمی مشابه به گلابی و انبه داشته و در سبد خرید خانواده‌های ایرانی به ندرت مشاهده می‌شود. هرچند این میوه نتوانسته است شهرت سیب، پرتقال و موز را کسب کند، اما با ویژگی‌ها و خواص منحصر به فردش به‌راستی ازگیل را در زمره پادشاهان میوه‌ها قرار می‌دهد.
ازگیل نه تنها دارای طعم خاص و منحصر به فردی است، بلکه خواص بی‌شماری نیز برای سلامتی دارد. در این مقاله، با بررسی این میوه فراموش‌شده در سبد خانواده‌های ایرانی و بیان خواص و مضرات آن به بحث خواهیم پرداخت. پس تا پایان مقاله با ما همراه باشید:
ارزش غذایی ازگیل
ازگیل، که به نام علمی (Mespilus germanica) و نام عمومی (Common Medlar) شناخته می‌شود، ترکیبی دلپذیر از طعم شیرین و تند دارد و غنی از ویتامین‌ها و مواد معدنی است. این میوه اصل و نسبی به مناطق آسیای صغیر دارد و در زمان‌های گذشته نیز بشریت از این گیاه بهره‌مند می‌شد.
ظاهر ازگیل جذاب و کاملاً متفاوت از دیگر میوه‌هاست و به‌طور معمول دارای اندازه‌ای کوچک، گرد و به رنگ‌های قهوه‌ای، زرد و نارنجی است.
طبق پژوهش‌ها، ۱۰۰ گرم ازگیل شامل این میزان ارزش‌های تغذیه‌ای و خواص است:
انرژی: ۴۷ کالری پروتئین: ۴۳/۰ گرم کربوهیدرات: ۱۴/۱۲ گرم فیبر: ۷۰/۱ گرم ویتامین سی: ۱ میلی‌گرم ویتامین B ۱ (تیامین): ۰۶۷/۰ میلی‌گرم ویتامین B ۳ (نیاسین): ۲۹۳/۰ میلی‌گرم ویتامین B ۲ (ریبوفلاوین): ۰۲۴/۰ میلی‌گرم ویتامین B ۶ (پیریدوکسین): ۰۱۹/۰ میلی‌گرم فولات: ۱۴ میکروگرم پتاسیم: ۲۶۶ میلی‌گرم فسفر: ۲۷ میلی‌گرم کلسیم: ۱۶ میلی‌گرم منیزیم: ۱۳ میلی‌گرم سدیم: ۱ میلی‌گرم آهن: ۲۸/۰ میلی‌گرم منگنز: ۱۴۸/۰ میلی‌گرم روی: ۰۵/۰ میلی‌گرم مس: ۰۴/۰ میلی‌گرم سلنیوم: ۶/۰ میکروگرم
ازگیل دارای طبع سرد و خشک می‌باشد و مصلح آن برای افرادی که طبع سرد دارند، عسل است.
طبع ازگیل
ممکن است این سوال برایتان مطرح شود که با توجه به خواص بی‌نظیر این میوه، ازگیل چه ویژگی‌های طبعی دارد؟
بر اساس نظر متخصصان طب سنتی، ازگیل طبعی سرد و خشک داشته و مصرف آن برای افرادی که دارای طبع گرم و تر هستند، بسیار مناسب و مفید است. افرادی که دارای طبع سرد هستند نیز می‌توانند برای جلوگیری از بروز عوارض، این میوه را همراه با مصلح آن یعنی عسل مصرف کنند.
خواص ازگیل چیست؟
قبل از پرداختن به خواص ازگیل، باید به این نکته اشاره کنیم که یکی از جنبه‌های خاص این میوه، زمان برداشت و مصرف آن است:
برخلاف بسیاری از میوه‌ها که می‌توان بلافاصله بعد از برداشت آن‌ها را نوش جان کرد، ازگیل به پروسه‌ای به نام بلتینگ (Bletting) نیاز دارد.
بلتینگ به فرآیند رسیدن طبیعی اشاره دارد که سبب نرم شدن میوه و تبدیل آن به خوراکی شیرین و لذیذ می‌شود. این نیاز منحصر به فرد ازگیل به رسیدن، آن را از میوه‌های شناخته‌شده دیگر متمایز می‌سازد. بعد از رسیدن، می‌توانید به راحتی آن را با قاشق میل کنید یا از آن در تهیه ژله‌ها بهره‌برداری کنید.
در ادامه، به بررسی برخی از خواص این میوه جذاب و خوشمزه خواهیم پرداخت:
تقویت سیستم ایمنی بدن
خواص ازگیل در تقویت سیستم ایمنی بدن شگفت‌انگیز است. این میوه منبعی غنی از آنتی‌اکسیدان‌های قوی مانند فلاونوئید و پلی‌فنول است که علاوه بر تقویت سیستم ایمنی، به کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف مانند دیابت مرتبط می‌شود. وجود مقدار مناسب کلسیم، پتاسیم، منیزیم، آهن و سایر مواد معدنی در ازگیل به درمان بیماری اسکوربوت که ناشی از کمبود شدید ویتامین C است، بسیار کمک می‌کند.
کاهش علائم بیماری آلزایمر
مطالعات محققان آمریکایی روی موش‌ها نشان می‌دهد که سطح بالای فلاونوئیدها در مرکبات، از جمله ازگیل، می‌تواند در پیشگیری و کاهش علائم ناشی از دست دادن حافظه و اختلالات عصبی مؤثر باشد. همچنین، ازگیل با داشتن مقدار مناسبی از آهن، به بهبود فعالیت‌های شناختی و شکل‌گیری مسیری صحیح عصبی کمک می‌کند و به پیشگیری از بیماری آلزایمر و زوال عقل یاری می‌رساند.
عملکرد عضلات و استخوان‌ها
آهن نقشی کلیدی در حفظ سلامت عضلات و استخوان‌ها ایفا می‌کند. منبع تولید خون در بدن، مغز استخوان است و اگر مغز استخوان عملکرد ضعیفی داشته باشد، قادر به تامین خون مورد نیاز بدن نخواهد بود. آهن در بافت‌های ماهیچه‌ای وجود دارد و اکسیژنی که برای انقباض آن‌ها لازم است را تأمین می‌کند. بدون آهن، عضلات نمی‌توانند خاصیت ارتجاعی خود را حفظ کنند. ازگیل از آن دسته میوه‌هایی است که در تقویت عملکرد عضلات و بهبود وضعیت استخوان‌ها تأثیر مثبتی دارد و به رفع ضعف عضلانی کمک می‌کند.
کاهش خطر ابتلا به کم‌خونی
خواص ازگیل برای خانم‌ها به‌ویژه چشمگیر است، چرا که آهن به تشکیل هموگلوبین در خون یاری می‌رساند و این میوه به مقدار مناسبی از فولات و آهن غنی است. علاوه بر آن، آهن جزء حیاتی هموگلوبین است و در تیره‌شدن رنگ خون و انتقال اکسیژن به سلول‌ها نقشی اساسی دارد.
به یاد داشته باشید که هموگلوبین برای بدن بسیار مهم و ضروری است، زیرا در مواقع آسیب‌های داخلی و خارجی، خون زیادی را از دست می‌دهیم. به‌عنوان مثال، خانم‌ها در دوره قاعدگی به طور ماهانه خون قابل توجهی از دست می‌دهند. بدین ترتیب، احتمال بروز کم‌خونی در آن‌ها بالاتر از مردان است.
جلوگیری از بروز بیماری سندرم پای بی‌قرار
کمبود آهن یکی از علائم اصلی سندرم پای بی‌قرار به شمار می‌آید. در این اختلال، فرد تمایل به حرکت دادن دائمی پاهایش احساس می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که این مشکل به شدت با کمبود آهن در خون مرتبط است. مصرف متعادل ازگیل می‌تواند در پیشگیری از علائم این بیماری مؤثر باشد.
ازگیل به دلیل آهن بالای خود در درمان بیماری‌های ناشی از کمبود آهن بسیار مفید است.
درمان بی‌خوابی
ویتامین B ۶ و آهن موجود در ازگیل در بهبود بی‌خوابی و افزایش کیفیت خواب افراد بسیار مؤثر است. تحقیقات نشان داده است که تعداد مناسب گلبول‌های قرمز باعث کاهش فشار خون می‌شود که در ایجاد اختلالات خواب تأثیرگذار است. به همین دلیل، مصرف ازگیل می‌تواند در درمان بی‌خوابی‌های شبانه یاری‌دهد.
یکی از خواص منحصر به فرد ازگیل، به دلیل مقادیر بالای آهن، کمک به بهبود خواب و اصلاح بی‌خوابی در افراد می‌باشد.
جوانسازی پوست صورت
همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، ازگیل سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و ویتامین C زیادی است که این دو ماده به افزایش خاصیت کشسانی پوست و کاهش چین و چروک به ویژه در نواحی اطراف چشم کمک شایانی می‌کند. اگر به دنبال یک جوانساز طبیعی هستید، از مصرف ازگیل غافل نشوید.
خواص ازگیل برای کاهش وزن و لاغری
جالب است بدانید که ازگیل منبع غنی از پکتین است! پکتین که نوعی فیبر است، به‌طور مؤثری در کاهش سطح کلسترول بد (LDL) و فشار خون نقش دارد و از تجمع چربی‌ها در بدن جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، سطح بالای پتاسیم در کنار مقدار کم نمک و کالری، این میوه را به گزینه‌ای بسیار عالی برای افرادی که به اضافه وزن دچارند، تبدیل کرده است. همچنین، آب و فیبر موجود در ازگیل به کارآمدی رژیم‌های کاهش وزن کمک می‌کند.
مضرات مصرف ازگیل
با وجود فواید بی‌شمار ازگیل، هر ماده غذایی در کنار مزایای خود، در صورت مصرف بیش از حد ممکن است عوارضی به همراه داشته باشد. در خصوص ازگیل بروز این عوارض چندان معمول نیست، اما برخی افراد ممکن است به این میوه حساسیت نشان دهند و عوارضی همچون خارش، تورم و کهیر را تجربه نمایند. همچنین، مصرف بیش از حد ازگیل ممکن است به درد معده، حالت تهوع و اسهال منجر شود. افزون بر این، این میوه ممکن است باعث افزایش سطح آهن خون شده و در صورت زیاده‌روی به بافت‌های سلولی آسیب برساند.
مصرف ازگیل برای چه کسانی ممنوع است؟
افرادی که به مصرف برخی میوه‌ها، به ویژه مرکبات حساسیت دارند، بهتر است پیش از آنکه ازگیل را مصرف کنند، با پزشک خود مشورت نمایند. همچنین افرادی که با مشکل هیپرمی یا پرخونی مواجه‌اند، به دلیل مقدار بالای آهن در این میوه، باید در صورت مصرف زیاد آن با پزشک خود مشورت کنند.
برای افراد مبتلا به پرخونی، لازم است در مصرف ازگیل محتاط بوده شود، چرا که این میوه غنی از آهن است.
نتیجه‌گیری از مقاله خواص ازگیل:
ما با خواص ازگیل، این میوه پاییزی فراموش‌شده آشنا شدیم. میوه‌ای با مقادیر بالای پتاسیم، کلسیم، آهن، ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌های قوی که در کاهش خطر ابتلا به کم‌خونی، علائم آلزایمر و بیماری‌های مختلف از جمله دیابت نقش مهمی را ایفا می‌کند. توصیه می‌شود در مصرف این میوه اعتدال را رعایت کنید و در صورت داشتن حساسیت به مرکبات یا دچار شدن به پرخونی، حتماً با پزشک مشورت نمایید.