گیاه عطسه با نام علمی Achillea ptarmica L. گیاهی چند ساله است که دارای ریزومهای چوبی و خزنده، ساقههای قائم و برگهای متناوب به شکل نیزهای میباشد. گلهای این گیاه به صورت خوشههای باز در میآید و میوه آن فندقه است. تمام اجزای این گیاه بویی مطبوع و دلپذیر منتشر میکند. گونههای مختلف این گیاه در سرتاسر اروپا، قفقاز و سیبری دیده میشوند؛ این گونه به دلیل کشت آن به امریکا برده شده است.
این گیاه در مناطق مرطوب، در کنار جویبارها، در گودالها، و در علفزارهای مرطوب و دشتهای کوهپایهای رشد میکند. از قرن شانزدهم به عنوان گیاهی دارویی و زینتی شناخته شده و کشت میشود. ریزومها و گاهی نیز گلها و شاخههای برگدار این گیاه جمعآوری میشوند. ریزومها معمولاً در سال دوم کشت از زمین خارج شده و پس از شستشوی کامل، قسمتهای سبزشان جدا و در محل سایه با چرخش هوای مناسب یا در خشککنهایی با دمای حداکثر ۳۵ درجه سانتیگراد خشک میگردند.
اجزای مؤثر این گیاه حاوی نوعی اسانس روغنی هستند که به طور مؤثری در برابر ضعف بدن، کاهش اشتها و ناراحتیهای مجاری ادراری عمل میکنند. این ماده همچنین در صورت وجود اختلال در دفع نیز کارآمد است و به عنوان یک مسهل صفرا و تنظیمکننده مواد دفعی عمل کرده و علاوه بر آن، درد دندان و روماتیسم را نیز تسکین میدهد.
به منظور استفاده از این گیاه، میتوان به شکل دمکرده از دو قاشق مرباخوری ریزوم خرد شده برای تهیه دو فنجان در روز استفاده کرد. همچنین، ریزوم آن قابلیت جویدن را نیز دارد. علاوه بر این، پتارمیک به عنوان یک گل زینتی محبوب شناخته میشود و معمولاً نوع پرپر آن کشت میشود.
