شوید که با نام علمی Anethum graveolens L شناخته میشود، گیاهی یکساله است که دارای ریشههای نازکی است و گلهای کوچکی به رنگ زرد دارد. این گیاه بومی نواحی مدیترانهای و جنوب روسیه میباشد اما در اکثر نقاط دنیا کشت میشود و در ایران نیز به طور گستردهای پخش شده است.
میوههای خشک شده یا برگهای تازه و یا خشک این گیاه به عنوان خوراکی قابل مصرفاند. میوههای شوید عمدتاً به سبب دارا بودن ترکیبات اسانس، خاصیت ضد اسپاسم بر روی عضلات صاف دستگاه گوارش دارند. یکی از کاربردهای اثباتشده شوید، تسهیل مشکلات مربوط به هضم غذا است. در طب هندی نیز از آن برای رفع بوی بد دهان، عفونتهای کرمانگلی، ناراحتیهای تنفسی و سیفلیس استفاده میشود.
بر اساس اطلاعات منتشر شده از طرف دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت، در طب سنتی این گیاه به نام «شبت» شناخته میشود. طبیعت این گیاه گرم و خشک بوده و به عنوان مدر، افزایشدهنده ترشح شیر و بازکننده انسدادها موثر است. گفته شده است که نشستن در محلول جوشانده آن برای درمان درد و بیماریهای مرتبط با رحم بسیار مفید است. همچنین، روغن آن به عنوان دارویی برای خستگی و درد مفاصل شناخته میشود و قادر است تهوع ناشی از بازگشت غذا را کاهش دهد. این گیاه برای سکسکهها به ویژه سکسکه ناشی از پر شدن معده موثر میباشد. روغن شوید نیز خوابآور است و استفاده از عصاره آن در گوش، برای درمان بیماریهای گوش مؤثر واقع میشود.
اما، مصرف زیاد شوید ممکن است به عوارضی نظیر ضعف قوه بینایی و کاهش تعداد اسپرمها منجر شود و همچنین میتواند باعث تهوع شود. همچنین، برای افرادی که دارای مزاج گرم هستند، مضر بوده و آسیب آن به سمت سر احساس میشود. مصلح شوید شامل آب لیمو، سکنجبین، آبغوره و ترشیها است. برای افراد با مزاج سرد، مصلحاتی مانند قرنفل، دارچین، عسل و آب رازیانه پیشنهاد میشود.
دانههای کامل و میوههای پودر شده این گیاه معمولاً برای تهیه چای و دیگر فرآوردههای جالینوسی برای مصارف داخلی به کار میروند. مقدار توصیهشده برای مصرف روزانه دانهها حدود ۳ گرم است. البته لازم به ذکر است که این نوع مصرف در دوران بارداری توصیه نمیشود.
در برخی افراد ممکن است واکنشهای حساسیتی نظیر خارش دهان و زبان، تورم حلق، کهیر، استفراغ و اسهال مشاهده شود. همچنین، افرادی که با عصاره گیاه تازه برداشت شده تماس داشتهاند، ممکن است در معرض خطر سمیت نوری قرار گیرند.
