موادغذایی آسیب‌زننده به افراد مبتلا به کم خونی را شناسایی کنید

کم خونی از جمله بیماری‌های شایع است که تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. یکی از علل بروز کم خونی، رژیم غذایی ناکافی و مصرف برخی غذاها می‌باشد. زیرا برخی از خوراکی‌ها روند جذب آهن را مختل کرده و برای افرادی که به این بیماری مبتلا هستند، نامطلوب به شمار می‌آیند.

میوه‌های نامناسب برای کم خونی

میوه‌ها و سبزیجات غنی از ویتامین هستند و به‌طور کلی هیچ میوه‌ای برای افراد مبتلا به کم خونی مضر نیست. از آنجایی که مصرف میوه‌های دارای ویتامین C مانند پرتقال، لیمو، توت فرنگی و طالبی به جذب بهتر آهن کمک می‌کند، این افراد می‌توانند از آن‌ها بهره‌مند شوند.

سبزیجات نامناسب برای کم خونی

اگر چه تعداد زیادی از سبزیجات منابع خوبی برای آهن هستند، اما برخی از آن‌ها به دلیل دارا بودن اگزالات برای بیماران مبتلا به کم خونی توصیه نمی‌شوند. غذاهایی که حاوی اسید اگزالیک هستند می‌توانند جذب آهن را مختل کنند. بنابراین افرادی که از کم خونی رنج می‌برند، باید از مصرف این مواد خودداری کرده و یا همزمان با غذاهای دارای آهن مصرف نکنند. از جمله سبزیجاتی که حاوی اگزالات هستند و می‌توانند جذب آهن را کاهش دهند شامل:

اسفناج

ریواس

جعفری

پیازچه

خرفه

برگ چغندر

تربچه

کلم

ادویه‌های نامناسب برای کم خونی

ادویه‌ها از بهترین چاشنی‌های غذایی هستند و بسیاری از آن‌ها برای درمان کم خونی مفید به حساب می‌آیند، اما برخی دیگر به دلیل کاهش جذب آهن، ممکن است برای این افراد مضر باشند، از جمله:

زردچوبه

جوش شیرین

بکینگ پودر

نکته:

زیره، مارچوبه و فلفل از بهترین ادویه‌ها برای مقابله با کم خونی هستند. زیره به طور خاص سرشار از آهن است و به بیماران مبتلا به کم خونی و کمبود آهن توصیه می‌شود.

نوشیدنی‌های نامناسب برای کم خونی

بسیاری از آبمیوه‌ها و دمنوش‌ها برای افراد مبتلا به کم خونی مفید هستند، اما نوشیدنی‌هایی نیز وجود دارند که می‌توانند مضر باشند. نوشیدنی‌هایی حاوی تانن و کافئین می‌توانند جذب آهن را کاهش دهند.

افراد مبتلا به کم خونی باید از مصرف مواد دارای تانن دوری کنند و در صورت امکان بین مصرف این مواد و مواد حاوی آهن یک فاصله ۳ تا ۴ ساعته ایجاد کنند. مواد حاوی کافئین نیز می‌توانند جذب آهن را مختل کنند. نوشیدنی‌های مضر برای کم خونی شامل:

نوشابه

چای

قهوه

نسکافه

شکلات داغ و…

غلات نامناسب برای کم خونی

گلوتن از گروه پروتئین‌ها است که در تعدادی از غلات موجود است. برخی افراد به گلوتن حساسیت دارند و دچار بیماری سلیاک می‌شوند. این بیماری گوارشی باعث می‌شود که روده به‌درستی مواد مغذی از جمله آهن و فولات را جذب نکند و به تدریج فرد دچار کم خونی شود. بنابراین افرادی که کم خونی دارند یا به سلیاک مبتلا هستند، باید از مصرف مواد غذایی حاوی گلوتن پرهیز کنند. غلات نامناسب برای کم خونی عبارتند از:

گندم

چاودار

اِسپِلت (گندم آلمانی)

جو

نان

پاستا

ماءالشعیر

کیک‌ها، بیسکویت‌ها و شیرینی‌ها

حبوبات نامناسب برای کم خونی

حبوبات یکی از منابع غنی از آهن به ویژه برای افرادی که به گیاه‌خواری روی آورده‌اند، به شمار می‌روند. اما برخی از آن‌ها به همراه اسید فیتیک هستند که می‌توانند در جذب آهن اختلال ایجاد کنند. بنابراین افرادی که به کم خونی مبتلا هستند باید از مصرف این مواد غذایی خودداری کنند. حبوبات و برخی خوراکی‌هایی که حاوی فیتیک اسید هستند عبارتند از:

عدس

نخود فرنگی

کنجد

توفو

برنج

ذرت

نکته: مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین C می‌تواند اثر فیتات را خنثی کرده و جذب آهن را افزایش دهد.

لبنیات نامناسب برای کم خونی

مواد غذایی حاوی کلسیم، اگر همزمان با خوراکی‌های حاوی آهن مصرف شوند، می‌توانند روند جذب آهن را مختل کنند. به‌همین دلیل، افرادی که دچار کم خونی هستند باید از مصرف مواد غذایی غنی از کلسیم به همراه منابع آهن در یک زمان خودداری کنند. لبنیاتی که باید از مصرف همزمان آن‌ها با مواد غنی از آهن پرهیز شود، شامل:

شیر

پنیر

ماست

نکته: بهترین روش برای مقابله با کم خونی، مصرف لبنیات چند ساعت قبل یا بعد از وعده‌های غذایی سرشار از آهن است.

دانه‌های نامناسب برای کم خونی

دانه‌ها و آجیل‌ها مانند پسته، کنجد، تخم کدو و فندق دارای مقادیر بالایی آهن هستند، اما همه دانه‌ها برای افرادی که دچار کم خونی هستند، مناسب نمی‌باشند. برخی دانه‌ها مانند بادام زمینی حاوی تانن و اسید اگزالیک هستند که جذب آهن را کاهش می‌دهند.

سایر مواد غذایی مضر برای افراد مبتلا به کم خونی

برخی از خوراکی‌ها برای کسانی که دچار کم خونی هستند مضر بوده و جذب آهن را کاهش می‌دهند. این مواد غذایی عبارتند از:

تخم مرغ

تخم مرغ دارای پروتئینی به نام فسویتین است که به مقدار زیادی آهن را به خود متصل کرده و مانع جذب آن از دیگر غذاها می‌شود. برای آزادسازی آهن موجود در تخم‌مرغ، می‌توان آب نارنج مصرف کرد.

سویا

سویا حاوی «فیتات» است که جذب آهن را مختل می‌سازد و بنابراین مصرف همزمان آن با منابع گوشتی نادرست است.

افرادی که از میوه‌ها کمتر استفاده می‌کنند، در معرض کم خونی قرار دارند. مصرف روزانه میوه‌های تازه می‌تواند به جذب بهتر آهن کمک کند.

رژیم‌های گیاه‌خواری و پرهیز از مصرف گوشت نیز ممکن است منجر به بروز کم خونی شوند. افرادی که این نوع رژیم غذایی را در پیش می‌گیرند باید قرص‌های آهن مصرف کنند تا به میزان لازم آهن مورد نیاز بدن را تأمین کنند.

کودکانی که با شیر مادر تغذیه نمی‌شوند، نسبت به دیگران بیشتر در معرض کم خونی ناشی از فقر آهن هستند. جذب آهن موجود در شیر مادر نسبت به آهن موجود در شیر خشک غنی شده، راحت‌تر است. بنابراین بهتر است برای جلوگیری از بروز کم خونی در کودک تا یک سالگی از شیر مادر استفاده شود.

به افرادی که دچار کم خونی هستند، توصیه می‌شود که مواد غذایی مفید را در برنامه غذایی خود جای دهند و آب بیشتری بنوشند و خواب و استراحت کافی داشته باشند.