برگزیده جشنواره شعر فجر با تأکید بر چالشهای انتشار کتاب بیان میکند: هر جا که شعر امروز بتواند ارتباط نزدیکی با ادبیات کهن برقرار کند، به کامیابی بیشتری دست پیدا خواهد کرد.
حسین دهلوی، شاعر جوانی که با اثر خود تحت عنوان «دلبستگی» در بخش کلاسیک شعر بزرگسال جشنواره شعر فجر به عنوان برگزیده معرفی گردیده، در مورد وضعیت کنونی شعر و علاقمندان آن اظهار داشت: برخی ادعا میکنند که دوران شعر به پایان رسیده و دیگر مخاطبی ندارد. در حالیکه شعر به نوعی طرفداران خود را داراست. آنهایی که میگویند شعر از نظر مخاطب خالی است، بیشتر آن را با فضای مجازی مقایسه میکنند. درواقع، فضای مجازی به دلیل دسترسی آسانترش، به نظر راحتتر میآید؛ ولی وقتی یک بیت شعر در این محیط به اشتراک گذاشته میشود، به سرعت بین مردم جاری میشود و این واقعیت نشاندهنده این است که شعر هنوز میتواند مخاطبش را حفظ کند.
او ادامه داد: درباره شعر امروز باید بگویم هر کجا که این نوع شعر بتواند ارتباط عمیقتری با ادبیات کهن برقرار کند، موفقتر خواهد بود. درواقع، شعر به عنوان یک گنجینه هفتهزار ساله، همچنان در جریان است و حضورش را حفظ کرده است. شعر کهن آزمون خود را با موفقیت پشت سر گذاشته و قدرت بیشتری دارد. هر چه شاعر بتواند پیوند خود را با اشعار کهن نگه دارد، آثارش با موفقیت بیشتری روبرو خواهد شد.
این شاعر که در سال ۱۳۷۲ به دنیا آمده، اشاره کرد: منظور از بخش «کلاسیک» در جشنواره شعر فجر این نیست که شاعری بخواهد همانند رودکی در قرن چهارم شعر بگوید، بلکه مقصود این است که در چارچوب کلاسیک شعر به زبان مدرن، شعر بگید. این نشان میدهد که قالبهای کلاسیک در ذات خود ظرفیت گسترش و نوآوری را دارند.
چالشهای انتشار کتاب
دهلوی همچنین در رابطه با انتشار شعر در شبکههای اجتماعی و تأثیری که این موضوع بر تولید و توزیع کتاب شعر داشته است، بیان کرد: چاپ کتاب برای نویسنده چالشی بزرگ است زیرا باید اثرش را به دقت بررسی کند که این پروسه زمانبر است. بعد از آن با مسأله ناشر و وضعیت پایبندی او به مواعید، هزینهها و سایر جوانب رو به رو میشود. وقتی شاعر با این مراحل روبهرو میشود، ممکن است از انتشار کتاب منصرف شود و تصمیم بگیرد که شعرش را در صفحه شخصیاش منتشر کند و ببیند که در آن لحظه هزاران نفر آن را میخوانند که این عدد بیشتر از تیراژ کتاب خواهد بود. همچنین، قیمت بالای کتاب ممکن است باعث شود که اثرش به دست مخاطب نرسد و کسی آن را نخواند.
استعداد کافی نیست
او همچنین در خصوص اینکه آیا شعر و شاعری قابلیت آموزشپذیری دارد یا نه و اهمیت کارگاهها و دورههای آموزشی در این زمینه، گفت: شاعری به دو جنبه تقسیم میشود؛ بخش اول استعداد است که حدود ۳۰ درصد را شامل میشود و بقیه وابسته به تلاش و یادگیری است. این فرآیند مانند فرایند یادگیری زبان است که کودک باید با صحبت کردن کلمات و جملات جدید را بشنود تا بتواند خود نیز صحبت کند. به همین ترتیب، شاعری نیز نیاز به مطالعه و آموزش دارد، هر چه بیشتر بخواند و آموزش ببیند، تواناییاش در بیان احساسات و سرودن شعر بهبود پیدا میکند. آموزش برای شاعر ضروری است. در ادبیات کهن نیز بدان اشاره شده؛ برای مثال، نویسنده قابوسنامه، به فرزندش توصیه میکند که چگونه یک شاعر خوب شود؛ مانند بداههپردازی و حفظ اشعار مدرنی و قدیمی. بهتنهایی داشتن استعداد برای سرودن شعر خوب و قابل قبول کافی نیست.
دهلوی همچنین در مورد برگزاری محافل شعر و شبهای شعر برای جذب مخاطب و تأثیر آن بر کیفیت اشعار شاعران، عنوان کرد: نباید برای جلب بیش از حد مخاطب در شعر و ادبیات وقت زیادی صرف کرد. ممکن است برخی به شعر علاقه نداشته باشند و این کار مانند این باشد که بخواهید تمام مردم را به گالری نقاشی بکشانید. در حقیقت، شاید فردی به هنرهای دیگری علاقهمند باشد و به نقاشی روی نیاورد.
او افزود: بهتر است به جذب مخاطبهایی که به شعر علاقه دارند، پرداخته شود و زمانی برای این کار صرف شود تا این نفرات خود را در دایره ادبیات قرار دهند. به نظر من این راه به کارکرد شعر کمک بیشتری میکند تا از گسترش دامنه مخاطبان و وارد کردن افرادی که در ادبیات جدی نیستند. این رویکرد از دیدگاه من میتواند بیشتر به آسیب شعر منجر شود زیرا شاعر ناچار میشود تا از اصول و قواعد درست شعر فاصله بگیرد تا افرادی که علاقمند به شعر نیستند، جذابیت بیشتری احساس کنند.
حسین دهلوی همچنین در مورد مجموعه شعر «دلبستگی» گفت: این اثر شامل غزلهایی است که از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ سروده شده و بیشتر مضامین عاشقانه را شامل میشود. البته تعدادی شعر آیینی نیز موجود است، اما مضمون غالب آن عاشقانه است.
