اپلیکیشن تیک تاک که به عنوان یک پلتفرم اشتراک‌گذاری ویدیو در سال‌های اخیر محبوبیت ویژه‌ای در میان جوانان پیدا کرده، به خاطر انتقادات مربوط به سیاست‌های امنیتی خود، با مشکلات زیادی شامل ممنوعیت فعالیت در کشورهای اروپایی و آسیایی روبه‌رو شده است.
هر چند سال یک‌بار، یک نرم‌افزار جذاب به دنیای رسانه‌های اجتماعی وارد می‌شود که در سال ۲۰۲۱، تیک تاک این نقش را برعهده گرفت. این اپلیکیشن در میان جوانان بسیار محبوب است، در حالی که بسیاری از بزرگ‌ترها کارایی آن را به خوبی درک نمی‌کنند. اما به‌هرحال بر هیچ کس پوشیده نیست که این برنامه سرگرم‌کننده طرفداران بسیاری دارد.
بر اساس مطالعات مرکز تحقیقاتی پیو، ۶۷ درصد از نوجوانان آمریکایی در گروه سنی ۱۳ تا ۱۷ سال، از تیک‌تاک بهره می‌برند و ۱۶ درصد از کل نوجوانان اعلام کرده‌اند که تقریباً به‌طور دائم از این نرم‌افزار استفاده می‌کنند. تیک‌تاک ادعا می‌کند که اکثر کاربران آن بالای ۱۸ سال هستند.
با این حال، این شبکه اجتماعی به دلیل نگرانی‌های مربوط به امنیت ملی از سوی مقامات و سیاستمداران آمریکایی به شدت تحت فشار قرار گرفته است. تیک‌تاک که در سال‌های اخیر از سوی کشورهای مختلف تحت نقد و بررسی بوده، همچنان با چالش‌های جدیدی مواجه است.
برای مثال، در اردیبهشت سال گذشته، ایالت مونتانا به عنوان نخستین ایالت آمریکا شناخته شد که فرماندار آن برای حمایت از شهروندان در برابر فعالیت‌های اطلاعاتی چین، قانونی را برای ممنوعیت استفاده از تیک‌تاک تصویب کرد.
در آن زمان اعلام شد که مونتانا دسترسی به تیک‌تاک را در فروشگاه‌های اپلیکیشن گوگل و اپل مسدود خواهد کرد و در عین حال هیچ جریمه‌ای برای کاربران آن در نظر نخواهد گرفت. این ممنوعیت از اول ژانویه سال ۲۰۲۴ به مرحله اجرا درخواهد آمد و به طور یقین با چالش‌های قانونی همراه خواهد بود.
چند ماه بعد، گروهی متشکل از ۱۸ دادستان کل ایالت‌های آمریکا حمایت خود را از تلاش‌های مونتانا برای ممنوعیت این اپلیکیشن اعلام کردند و از یک قاضی آمریکایی خواستند که هر چه زودتر به چالش‌های قانونی قبل از اجرایی شدن این ممنوعیت رسیدگی کند.
این دادستان‌ها، به ویژه ویرجینیا به عنوان راس این گروه، که شامل ایالت‌های جورجیا، آلاسکا، یوتا، ایندیانا، نبراسکا، آیووا، کنتاکی و داکوتای جنوبی می‌باشد، ابراز داشتند که شکایات تیک‌تاک و کاربرانش باید رد شود چرا که این پلتفرم به عمد در فعالیت‌های تجاری گمراه‌کننده‌ای دخیل است که افراد را وادار به اشتراک‌گذاری اطلاعات شخصی حساسی می‌کند که به راحتی می‌تواند در دسترس حزب کمونیست چین قرار گیرد و همچنین به دلیل آسیب‌های احتمالی به کودکان در مونتانا محکوم است.
تیک‌تاک به اندونزی تسلیم شد
به طور همزمان چند ماه بعد، خبری مبنی بر تسلیم شدن تیک‌تاک به درخواست‌های اندونزی منتشر شد. این خبر پس از آن مطرح شد که وزارت بازرگانی اندونزی مهلت یک هفته‌ای به این اپلیکیشن داد تا صرفاً به عنوان یک پلتفرم و بدون قابلیت تجارت الکترونیک فعالیت کند، در غیر این صورت با خطر تعطیلی مواجه خواهد شد.
تیک‌تاک در بیانیه‌ای بیان کرد: “اولویت ما عمل به قوانین و مقررات محلی است، بر این اساس ما دیگر امکان خرید و فروش آنلاین در تیک‌تاک شاپ اندونزی را فراهم نمی‌کنیم و به همکاری با مقام‌های ذی‌ربط ادامه خواهیم داد.”
جوکو ویدودو، رئیس‌جمهور اندونزی، اوایل مهرماه سال گذشته از ضرورت ساماندهی شبکه‌های اجتماعی و تأثیر آن‌ها بر کسب و کارها و اقتصاد کشورش یاد کرد.
اما داستان به همین‌جا ختم نشد، زیرا این اپلیکیشن محبوب در آبان سال ۱۴۰۲ در یک کشور آسیایی دیگر نیز ممنوع شد. بر اساس گزارش رخا شارما، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نپال، تصمیم به ممنوعیت تیک‌تاک در نشست هیات دولت اتخاذ گردید و همکاران در حال انجام مراحل فنی برای بلاک کردن این برنامه هستند.
سازمان مخابرات نپال از ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی خواسته است تا این اپلیکیشن را مسدود کنند. پس از این اقدام، تیک‌تاک به بلافاصله به درخواست برای اظهار نظر پاسخ نداد، اما پیشتر اعلام کرده بود که این ممنوعیت‌ها ناشی از تصورات نادرست است. در همین حال، رهبران اپوزیسیون در نپال، این اقدام را به شدت مورد انتقاد قرار دادند و آن را نامناسب و غیرمسئولانه نامیدند.
اتحادیه اروپا به موازات علیه تیک‌تاک شکایت کرده است
کمیسیون اروپا در اواخر سال گذشته تحت قانون خدمات دیجیتال، یک پرونده رسمی علیه تیک‌تاک گشود تا بررسی کند آیا این شبکه اجتماعی اقدامات کافی را برای حفاظت از کودکان انجام داده است یا خیر.
تیه‌ری برتون، کمیسر بازارهای داخلی اتحادیه اروپا اشاره کرد که حفاظت از کاربران خردسال یکی از اولویت‌های کلیدی برای اجرای قانون خدمات دیجیتال است. با توجه به وجود میلیون‌ها کاربر کودک و نوجوان، تیک‌تاک ملزم به رعایت کامل این قانون و ایفای نقش در حفاظت از این گروه سنی در فضای آنلاین است.
قانون خدمات دیجیتالی اتحادیه اروپا به رگولاتور‌ها قدرت جدیدی می‌دهد تا بر نحوه‌ی نظارت بر محتوای شرکت‌های فناوری بزرگ اقدام کنند.
در نهایت، با وقوع این رویدادها، در اواسط سال ۲۰۲۴، لایحه‌ای ضد تیک‌تاک در سنای آمریکا تصویب شد و سنای آمریکا به نفع قانونی رأی داد که به شرکت چینی بایت دنس فرصتی بین ۹ تا ۱۲ ماه می‌دهد تا تیک‌تاک را در آمریکا به فروش برساند. در غیر این صورت، با ممنوعیت این اپلیکیشن ویدئویی محبوب روبه‌رو خواهد شد.
این لایحه تحت تأثیر نگرانی‌های قانون‌گذاران آمریکایی از احتمال دسترسی غیرمجاز چین به داده‌های شهروندان آمریکایی و شنود از آن‌ها در این اپلیکیشن به تصویب رسید و جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد که این قانون را روز چهارشنبه امضا خواهد کرد.
مارکو روبیو، سناتور جمهوری‌خواه ارشد در کمیته اطلاعات این موضوع را بیان کرد که ما سال‌ها به حزب کمونیست چین اجازه دادیم یکی از محبوب‌ترین اپلیکیشن‌ها در آمریکا را کنترل کند که به طرز خطرناکی کوته‌بینانه بود. قانون جدید، مالک چینی این اپلیکیشن را ملزم به فروش آن می‌کند که یک گام مثبت برای آمریکا است.
در این راستا، منابع آگاه به بلومبرگ گزارش کرده‌اند که وزارت دادگستری آمریکا این ادعا که تیک‌تاک مصرف‌کنندگان آمریکایی را در مورد امنیت داده‌های آن‌ها گمراه کرده، پیگیری نخواهد کرد، اما در عوض، علیه این شرکت به دلیل نقض حریم خصوصی کودکان اقدام خواهد کرد.
این وزارت‌خانه همچنین قصد دارد بخشی از شکایت را که شامل ادعا می‌شود تیک‌تاک، مصرف‌کنندگان آمریکایی را با عدم اطلاع‌رسانی در مورد دسترسی کارمندان مستقر در چین به اطلاعات شخصی و مالی آن‌ها فریب داده است، حذف کند.