به طور کلی، افراد به طور منظم حرکات رودهای دارند و معمولاً این عمل به سادگی و بدون هیچ فشاری انجام میشود. البته میزان طبیعی حرکات روده و اجابت مزاج در هر فرد ممکن است متفاوت باشد، به طوری که حدود ۹۵ درصد بزرگسالان سالم الگوی حرکات رودهای بین ۳ بار در روز تا ۳ بار در هفته را تجربه میکنند.
در یبوست، تعداد حرکات روده کاهش یافته و در نتیجه مدفوع به شدت خشک و سخت میشود، که دفع آن را دشوار میسازد. اکثراً یبوست به خودی خود ناشی از بیماری یا اختلال گوارشی نیست، بلکه این شرایط به یک رژیم غذایی نامناسب، شیوه زندگی، مصرف داروها یا سایر عوامل مرتبط است که میتواند باعث سختتر شدن مدفوع یا ایجاد اختلال در دفع آن گردد. برخی از علل شایع یبوست در بزرگسالان به قرار زیر هستند:
• رژیم غذایی غیرفیبر – هر فرد به طور روزانه به حدود ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر نیاز دارد تا بتواند مدفوع خود را نرم نگه دارد و فعالیتهای روده به طور مناسب انجام شود. اکثر رژیمهای غذایی در ایالات متحده، فیبر کمتری از نیمی از این مقدار دارند.
• کمبود آب کافی – برای جلوگیری از خشک شدن و سختی مدفوع، رژیم روزانه باید شامل حداقل ۶ تا ۸ لیوان آب باشد. این مقدار میتواند شامل یک لیوان شیر، آب و سایر نوشیدنیها باشد، اما همچنین میتوان آب موجود در میوهها، سوپها، سبزیها و دیگر مواد غذایی را نیز در این محاسبه گنجاند.
• سبک زندگی بیتحرک – ورزش منظم برای تحریک انقباض طبیعی عضلات دیواره روده ضروری است، لذا زندگی کمتحرک یا ورزش ناکافی میتواند خطر ابتلا به یبوست را افزایش دهد.
• عدم توجه به نیاز به دفع به موقع – اگر حرکات روده را قبل از احساس نیاز به دفع انجام دهید، این مسئله یک واکنش عصبی طبیعی را تقویت میکند که به شما در دفع راحتتر کمک میکند. گاهی اوقات، به دلیل برنامه شلوغ یا عدم دسترسی به سرویس بهداشتی، افراد به این حس توجه نمیکنند. به تعویق انداختن مکرر اجابت مزاج میتواند منجر به بروز مشکلاتی شود که با یبوست مرتبط است.
• عوامل مربوط به سفر و تغییرات برنامهریزی – سفر میتواند به علت تغییر در رژیم غذایی، اختلال در زمانبندی عادی مصرف غذا و محدودیت دسترسی به سرویس بهداشتی، احتمال ابتلا به یبوست را افزایش دهد.
• مصرف بیش از حد ملینها – استفاده طولانیمدت و مکرر از ملینها ممکن است باعث وابستگی روده به این داروها برای تسهیل حرکات روده شود. به همین دلیل، عادت به مصرف مداوم این ملینها میتواند به یبوست منجر شده و شما را به ادامه مصرف وابسته سازد.
• عوارض جانبی داروها – یبوست ممکن است نتیجه عوارض جانبی برخی از داروهای تجویزی و غیرتجویزی باشد. داروهای شایع شامل مکملهای آهن و ویتامینهای حاوی آهن هستند. همچنین مکملهای کلسیم، آنتیاسیدهای حاوی آلومینیوم، داروهای ضدافسردگی، داروهای مرتبط با درمان اسکیزوفرنی، مسکنهای قوی، داروهای بیهوشی عمومی، دیورتیکها، آرامبخشهای عضلانی و برخی داروهای تجویزی برای درمان اختلالات تشنجی، بیماری پارکینسون، بزرگ شدن پروستات و فشار خون بالا نیز در این دسته قرار میگیرند.
• احساس درد یا ناراحتی در ناحیه مقعد – یک شکاف مقعدی یا هموروئید ممکن است باعث درد و ناراحتی در حین حرکات روده شود. (شکاف مقعدی به معنای ایجاد یک شکاف کوچک در پوست دور مقعد است و هموروئید به انقباض عضلانی در ناحیه مقعد مربوط میشود.) به منظور کاهش درد، فرد مبتلا به این مشکلات ممکن است در مواقعی در برابر تمایل به دفع مقاومت کند. این امر میتواند علائم یبوست را در آنها تشدید کند.
بسیاری از مواقع، یبوست میتواند نشانهای از یک بیماری یا اختلالی باشد که بر روی دستگاه گوارش، مغز یا نخاع تأثیر میگذارد. نمونههایی از این بیماریها عبارتند از: سندرم روده تحریکپذیر، انسداد روده، دیورتیکولیت، سرطان روده بزرگ، کمکاری تیروئید، هایپرکلسمی، بیماری مولتیپل اسکلروزیس، پارکینسون و آسیبهای نخاعی. همچنین، مشکل یبوست ممکن است به دلیل موقعیت غیرطبیعی ارگانهای لگن (بهعنوان مثال، سفت شدن رحم که به عنوان “پرولاپس رحم” شناخته میشود) یا انقباض غیرطبیعی عضلات در لگن نیز اتفاق بیفتد.
در برخی موارد، یبوست مداوم میتواند منجر به سفت شدن مدفوع شود که به مسدود شدن کولون (روده) در اثر یک توده مدفوعی که نمیتواند به دلیل انقباضهای روده بزرگ حرکت کند، منجر گردد. سفتی مدفوع میتواند باعث ایجاد درد و استفراغ در فرد مبتلا شود، و آنها ممکن است به درمان فوری یا بستری نیاز داشته باشند. سفت شدن مدفوع یکی از عوارض نسبتا رایج یبوست بلندمدت به ویژه در افراد مسن و بیمارانی است که مراقبتهای پرستاری دریافت میکنند و این عارضه در حدود ۳۰ درصد از افرادی که در مراکز مراقبتی زندگی میکنند، رخ میدهد.
