یبوست به حالتی اطلاق میشود که در آن مدفوع به صورت خشک و سخت درآمده و تعداد دفع آن کمتر از سه بار در هفته باشد. شایان ذکر است که این معیار برای بزرگسالان تعیین شده است و در نوزادان حتی با فاصله ۵ روز یک بار و همچنین در کودکان در صورت دفع تا دو بار در هفته، یبوست محسوب نمیشود.
بسیاری از افراد به دلایل مختلفی همچون تغییرات رژیم غذایی، استرس، سفر، جراحی و غیره یبوست را به صورت موقتی تجربه کردهاند. برخی افراد، بهویژه خانمها و افراد بالای ۶۵ سال، ممکن است به یبوست مزمن دچار شوند.
علاوه بر این، در دوران حاملگی به دلیل تغییرات آناتومیکی و پس از زایمان به علت عوارض ناشی از داروهای بیهوشی و مسکنها، ممکن است افراد به یبوست مزمن مبتلا شوند.
در موارد سرطانهای کولورکتال نیز، یبوست یک علامت شایع محسوب میشود.
روشهای موثر برای مقابله با یبوست شامل انجام ورزش، پیروی از رژیم غذایی غنی از فیبر، مصرف پروبیوتیکها، تأمین آب کافی و در نهایت استفاده از ملینها میباشد.
ملینها بر اساس نوع اثرگذاری خود به دستههای مختلفی تقسیم میشوند: لوبریکانتها، حجمدهندهها، امولیانتها، محرکها و اسموتیکها. در اینجا به معرفی گیاه سنا به عنوان یک ملین در درمان یبوست خواهیم پرداخت.
گیاه سنا (Cassia Senna) جزء داروهای ملین محرک روده محسوب میشود. اثرات تحریک کننده این دارو معمولاً ۶ تا ۱۲ ساعت پس از مصرف آغاز میشود، بنابراین بهترین زمان برای استفاده از آن، شب قبل از خواب است.
موارد منع مصرف شامل: کودکان، بارداری، بیماری کرون، کولیت اولسراکتیو، هموروئید حاد، نارسایی قلب، آنمی حاد، فتق شکمی، سرطانهای مرتبط با سیستم گوارش، جراحیهای اخیر روده، و بیماریهای کلیوی و کبدی میباشد.
تداخلات: با داروهای مهارکننده کلسیم تداخل دارد. عوارض کوتاهمدت مصرف سنا که ممکن است در برخی از افراد مشاهده شود، شامل تغییر رنگ ادرار، نفخ، درد شکمی، حالت تهوع و راش میباشد. عوارض ناشی از مصرف مداوم آن میتواند شامل نارسایی کبد و کلیه، افزایش ریسک سرطان روده و تنبلی روده باشد.
سمیت: مصرف مقادیر زیاد آن ممکن است به اسهال خونی و استفراغ منجر شود. *نکته مهم در استفاده از گیاه سنا در هر شکل، چه قرص، پودر یا دمکردنی، این است که نباید بیشتر از ۷ روز متوالی مورد استفاده قرار گیرد.
