رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، از انتشار تصاویری از آلبومخانه کاخ گلستان و همچنین انتشار عمومی عکسهایی از آثار باستانی شوش برای نخستین بار خبر داد و بیان کرد: پژوهشگران به شدت به این اطلاعات نیاز دارند. میبایست بتوانیم درهای مخازن را به روی پژوهشگران بگشاییم، زیرا با قفل کردن درها، هیچ آبشخور مناسبی برای پژوهشهای صحیح وجود نخواهد داشت.
مصطفی دهپهلوان در مراسم «شب کارتپستالهای تاریخی ایران» که به همت مجله بخارا و با همکاری پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار شده بود، برای علی دهباشی آرزوی صحت و سلامتی کرد و درباره اهمیت کارتپستالهای قدیمی و اسناد تصویری با ارزشی که حاکی از زندگی گذشتههاست، اظهار داشت: آگاهی دارید که در باستانشناسی، مفهوم زندگی روزمره به چه معناست؟ ما باستانشناسان در تلهای خاک بهدنبال همین ارکان روزمره هستیم. یافتههای گمشده و مشکوکی که زیر دست باستانشناسان به سختی قابل مشاهده است و باید بازسازی شوند؛ در صورتی که اسناد تاریخی در دسترس نداشته باشیم، کار ما در عصر حاضر نیز با چالشهای فراوانی روبرو خواهد بود، چه برسد به دوران باستان.
او همچنین به برخی مجموعهداران ایرانی اشاره کرد، از جمله استاد منوچهر لطفی ـ رئیس انجمن مجموعهداران کشور ـ و کرامتالله نیّر که در سال ۱۳۴۱ از دانشگاه تهران فارغالتحصیل گردید و قفلهای قدیمی را جمعآوری کرده است و در تابستان گذشته تعداد زیادی از این قفلهای تاریخی را به موزه نگارستان دانشگاه تهران اهدا کرده است. او ادامه داد: در کشور ما مجموعهداران متعددی وجود دارند که کارتپستال و عکسهای تاریخی را گردآوری میکنند و امیدواریم ما نیز در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و پژوهشگاه بتوانیم به این افراد کمک کرده و نقشی در حفظ این میراث فرهنگی ایفا کنیم.
این باستانشناس اظهار داشت: در موزه مقدم، استاد محسن مقدم و همسرش سلما کویومجیان تعداد زیادی کارتپستالهای ارسال شده از دوستانشان در اروپا را جمعآوری کردهاند که نکات جالب و دقیقی در پشت هر کدام ثبت شده و همه آنها نیازمند بررسی دقیق هستند و به یقین هر چه قدیمیتر شوند، بر ارزش آنها افزوده خواهد شد.
طبق گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی، دهپهلوان اضافه کرد: به ندرت مجموعهداری را میشناسم که اگر پژوهشگری بخواهد عکسی از او بگیرد، از دادن آن دریغ کند، اما اگر به موزهای مراجعه کنید، به سختی میتوانید عکس آثار را دریافت کنید و حتی اگر این کار صورت گیرد، کیفیت عکسها به قدری پایین است که قابل استفاده نیست و این مساله را بارها تجربه کردهام. از اینرو به همه مجموعهداران، به ویژه مهرداد اسکویی، که مجموعه خود را با دقت جمعآوری کرده و به ما فروختهاند، قدردانی میکنیم.
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری در ادامه به انتشار جدید برخی از عکسهای آلبومخانه کاخ گلستان و تصاویری که بازماندگان “رولان دو مکنم” از کاوشهای شوش منتشر کردهاند، اشاره کرد و گفت: پژوهشگران به شدت به این اطلاعات علاقهمند هستند.
دهپهلوان تاکید کرد: امیدوارم بتوانیم در مجموعه موزههای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به سمتی پیش برویم که درهای مخازن را به روی پژوهشگران بگشاییم، چراکه آنها تشنه این اطلاعات هستند. وقتی که این دادهها را در اختیار جامعه علمی قرار دهیم، بیشک موضوعات تحقیقاتی جدیدی به همراه بارشهای فکری و پژوهشی نو شکل خواهد گرفت و تا زمانی که درها را قفل کنیم، هیچ منبع سالمی برای پژوهشهای واقعی وجود نخواهد داشت.
اخیرا، یک فایل دیجیتالی حاوی بیش از سه هزار قطعه عکس از مجموعه آلبومخانه کاخ گلستان بهطور ناگهانی در فضای مجازی منتشر شده است. انتشار این عکسها، که گفته میشود دسترسی به آنها برای بسیاری از پژوهشگران تاکنون دشوار بوده، واکنشهای متفاوتی را به دنبال داشته است. کاخ گلستان در بیانیهای پس از این انتشار، با تأکید بر اینکه «هیچ شیء یا آلبومی از کاخ گلستان گم نشده است»، توضیح داد که «بخشی کوچک از آلبوم عکسهای تاریخی این کاخ به انتشار درآمده و به زودی آلبومهای عکس بیشتری از عکسخانه کاخ گلستان نیز منتشر خواهد شد» و افزود: «بهمنظور ارائه خدمات بهتر به جامعه دانشگاهی و پژوهشی و بر اساس شعار امسال ایکوم مبنی بر «موزهها برای آموزش و پژوهش»، مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان تصمیم به انتشار عمومی “آلبومهای سایه” گرفته و مراحل مرتبسازی عکسها و تغییر نام پوشهها در حال انجام است.»
در واکنشها به این موضوع، عزتالله ضرغامی ـ وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ـ طی صحبتهایی در مراسم روز جهانی صنایع دستی اظهار داشت: «توصیه من این است که هیچچیز محرمانه نباشد. ما از پشت دیوار با کسی صحبت نمیکنیم. هر آنچه داریم باید روشن و مشخص باشد و مردم باید از ذخایر ارزشمند آگاه شوند. اگر تلاشهایی برای بازگشایی موزه جواهرات صورت گرفت، به این دلیل است که عدهای سوال میکردند جواهرات کجا هستند و برخی نیز از گم شدن آنها صحبت میکردند. بسیاری جرأت نمیکردند در این مورد صحبت کنند. من خودم از موزه بازدید کردم و مشاهده کردم که تاجهای سلطنتی در محل خود موجود است. بهنظر من، این تاجها در مقایسه با دیگر اشیاء ارزش چندانی ندارند. ما هیچ اطلاعات پنهانی نداریم. من در انتصابات اولیه در صدا و سیما، آرشیو را آزاد کردم و فیلمهایی از تظاهرات گروههای مختلف را به نمایش گذاشتیم و این مساله سبب آغاز تغییراتی شد.»
