کمال علیپور خنکداری در خصوص وضعیت دریاچه خزر به دنبال کاهش ورودی آب به این منبع آبی بیان کرد: در سالهای اخیر به دلیل وضعیت آب و هوایی و خشکسالی، منابع آبی در تمامی کشورها از جمله ایران دچار تنشهایی شدهاند و این موضوع به طور مستقیم بر دریای خزر تأثیر گذاشته است. به گونهای که خشکی و کاهش بارشها منجر به عقبنشینی این دریاچه در طرف کشور ما شده است.
او ادامه داد: به علت بارندگی کم در سالهای اخیر، تعداد زیادی از رودخانهها به ویژه در استانهای شمالی به سمت خشکی پیش رفتهاند. به عنوان مثال، از ابتدای اردیبهشت، رودخانههای بزرگی چون تجن، تالار، سیاهرود و هراز تقریباً طغیانی و خشک شدهاند. در استان گیلان نیز وضعیت سفیدرود قابل قبول نیست و در گلستان نیز مشکلاتی وجود دارد، به این ترتیب حوضه آبریز خزر از ناحیه ایران تقریباً خشک شده است.
این عضو هیات نمایندگان استان مازندران خاطرنشان کرد که سدسازیها هم در کاهش ورودی آب به دریای خزر بیتأثیر نبودهاند و گفت: در حال حاضر، تأمین آب برای کشاورزی و شرب یک موضوع حیاتی محسوب میشود. بنابراین ضروری است که ذخایر آبی برای شرایط کم بارش ایجاد شود. افزون بر این، در برخی مناطق استانهای شمالی، پدیده فرونشست زمین نیز مشاهده شده و دستیابی به آب زیرزمینی که خود نیز در حال کاهش است، باید با احتیاط و محدودیت انجام گیرد که این عوامل موجب شدهاند آب کمتری به دریای خزر وارد شود.
وی گفت: در حال حاضر، کشاورزان اقدام به احداث آببندهایی کردهاند تا آب را برای مصارف کشاورزی پمپاژ نمایند و همه این اقدامات به عقبنشینی جدی دریای خزر کمک کرده است. همچنین در سمت روسیه نیز سدسازیهایی روی رودخانه ولگا انجام شده است. بنابراین موضوع کاهش سطح آب دریاچه، مهمتر از تعیین حدود مرزی و سهم هر کشور از دریای خزر است که نیازمند توجه ویژه است.
این نماینده مجلس بر ضرورت برگزاری نشست مدیریت بحران در میان کشورها تأکید کرد و افزود: ما در مورد تعیین حدود و سهم هر کشور از دریای خزر، مسائل چندانی نداریم و این موضوع میتواند با برگزاری جلسات و توافقنامهها به راحتی حل شود. همچنین در زمینه حفاری چاههای نفت و گاز چالش خاصی بین کشورهای حاشیه خزر وجود ندارد، هرچند باید این موضوعات نیز با آرامش رفع و حل شود. اما نکتهای که باید بر آن تأکید کرد، توجه به حوضه آبریز خزر و کاهش سطح آب دریاچه میباشد.
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر، در برخی مناطق شمالی، دریای خزر حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ متر عقبنشینی کرده و این به معنای یک فاجعه دریایی و زیستمحیطی است. نیاز است برای کاهش مشکلات مربوط به کاهش سطح آب دریاچه، اقدامات لازم انجام شود و شورای مدیریت بحران و تنش آبی خزر تشکیل گردد، زیرا اگر تنها به شرایط اقلیمی توجه شود، مشکلات حل نخواهد شد.
