«تهران تگزاس شده که نصفه شبی با قمه راهزنی میکنند»؛ این جمله را راننده یک خودرو مطرح میکند که در ساعت ۲ بامداد هنگام عبور از یکی از خیابانهای تهران به دست یکی از اراذل قمه به دست مورد حمله قرار گرفته است.
تسلط بر فضا، عربدهکشی، تهاجم کلامی، بروز شرارت، قلدری، اخاذی، تیراندازی، قمهکشی و تخریب اموال، از جمله اقدامات اصلی اوباش و قانونشکنی هستند که با استفاده از انواع سلاحها اعم از کلت، کلاشینکف، چاقو، قمه و شمشیر، به همراه نوچههای خود در فضاهای عمومی و معابر اقدام به این کارها مینمایند.
طرحهای پلیس برای مقابله با اوباشگری از دیرباز وجود داشته و همچنان ادامه دارد؛ از زمانی که قرارگاه مبارزه با اراذل و اوباش در شهریورماه ۱۳۹۹ راهاندازی شد، این مجرمان تحت نظر و کنترل نیروی انتظامی قرار گرفتهاند تا جایی که سرهنگ سعید راستی، رئیس مرکز عملیات پلیس اطلاعات تهران، خبر از کاهش ۳۹ درصدی تعداد شرارتها در تهران در شش ماه نخست سال جاری میدهد.
رئیس مرکز عملیات پلیس اطلاعات تهران همچنین از راهبرد جدیدی برای برخورد با سارقان خبر داده و تصریح کرده که با توجه به دستورات فرماندهی کل انتظامی کشور، «پلیس در مواجهه با اوباش و افرادی که اقدام به تخریب، تیراندازی و چاقو کشی میکنند، به عنوان جرم مشهود و با رعایت قوانین مربوط به استفاده از سلاح، آنها را در مکان وقوع جرم هدف قرار داده و اقدام به برخورد مینماید.»
ماده ۳ قانون ناجا از اهداف تشکیل نیروی انتظامی به برقراری نظم، امنیت و تأمین آسایش عمومی و فردی اشاره دارد. در این راستا، مسئولیت مقابله با مجرمان، سارقان، قاچاقچیان و مخلان نظم و امنیت به عهده پلیس گذاشته شده است.
جانشین فرمانده کل انتظامی کشور، سردار قاسم رضایی، اظهار داشت که «بسیاری از ناامنیهای شهری ناشی از فعالیتهای ضد اجتماعی اوباش است»، همان افرادی که با حمل سلاحهای سرد و گرم سعی در نمایش قدرت خود در معابر عمومی دارند و بر این باورند که قدرت، تعیینکننده شرایط است.
سخنگوی فراجا، سردار سعید منتظر المهدی، بیان میکند که هر اوباشی که بخواهد با قمه، دشنه و چاقو، روند امنیتی جامعه را مختل کند، همواره باید نگران اجرای قانون و عواقب آن باشد. اما وکیل دادگستری فریدون احمدی معتقد است که متاسفانه «مجازاتهای مربوط به جرایمی چون اوباشگری که به نظم عمومی لطمه میزند و آرامش جامعه را مختل میکند، یا بازدارنده نیست یا به سادگی نادیده گرفته میشود».
کارشناسان حقوقی بر این باورند که یکی از جنبههای مهم در حقوق کیفری، بازدارندگی اصول قانون است تا مانع از ارتکاب جرم به وسیله افراد شود یا حداقل از تکرار آن جلوگیری به عمل آید. به همین دلیل، باید قوانین سختگیرانهتری در نظر گرفته شود تا اثر بازدارندگی لازم ایجاد شود. همچنین ستار پروین، جامعهشناس، با اشاره به اینکه در یک دید کلی، اوباشگری ناشی از نابرابریهای اجتماعی است، افزود که این افراد با انجام رفتارهای خشن به وضعیت خود در جامعه واکنش نشان میدهند. او در ادامه درباره راهکارهای لازم برای کنترل رفتارهای اوباشی در سطح جامعه تصریح میکند که مهمترین مسئله کاهش نابرابریهای اجتماعی و شهری، سیاستگذاری فرهنگی و ارتقای کارآمدی خانوادهها میباشد.
