پونه کوهی، گیاهی از خانواده نعناع که به نام علمی (Origanum Vulgare) شناخته می شود، همچنین با نام های مرزنجوش یا آویشن کوهی نیز معروف است. این گیاه دارای برگ های کوچک بیضی شکل و گل های زیبا به رنگ های سفید یا صورتی است.
پونه کوهی به عنوان یک داروی گیاهی دارای طبعی گرم و خشک شناخته می شود و کتیرا به عنوان مصلح آن به کار می رود.
فواید پونه کوهی برای ریه
این گیاه با دارا بودن ویتامین ها و مواد مغذی ضروری، به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و اثرات مثبتی بر عملکرد آن دارد. پونه کوهی به عنوان کاهش دهنده طبیعی هیستامین عمل می کند که در واکنش های ایمنی موضعی و تنظیم عملکرد روده تأثیرگذار است.
پونه کوهی به بهبود تنفس و ضدعفونی کردن ریه ها کمک شایانی می کند و می تواند جایگزینی مؤثر برای آنتی بیوتیک ها باشد. به منظور ضدعفونی کردن ریه بدون استفاده از داروهای شیمیایی، می توان از دم نوش پونه کوهی استفاده کرد. برای تهیه این دم نوش، کافی است یک قاشق چای خوری پونه را با یک لیوان آب جوش ترکیب کرده و اجازه دهید به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم بکشد و سپس آن را از صافی بگذرانید.
برای افزایش طعم این دم نوش، می توانید کمی عسل به آن بیفزایید و سپس نوشیدن آن را آغاز کنید. برای بهره مندی از خاصیت ضدعفونی کنندگی، پیشنهاد می شود روزانه سه فنجان از این دم کرده مصرف کنید.
فواید پونه کوهی برای عفونت
این گیاه به عنوان یک ضدعفونی کننده قوی در برابر قارچ ها و میکروب ها شناخته می شود. ترکیبات تیمول و کارواکرول موجود در آن می توانند از بدن در برابر انواع باکتری ها و عفونت ها محافظت کنند. افرادی که دچار عفونت های قارچی در گوش یا ناخن هستند یا خانم هایی که با عفونت های قارچی در ناحیه تناسلی دست و پنجه نرم می کنند، می توانند از پونه کوهی استفاده کنند.
استفاده از دم کرده و ضماد پونه می تواند در این موارد موثر باشد. همچنین پونه کوهی کاربرد مفیدی در درمان عفونت ادراری داشته و دم کرده آن از بهترین گزینه ها برای رفع این نوع عفونت است. علاوه بر این، پونه کوهی با تحریک گلبول های سفید خون به تسریع روند بهبودی کمک می کند.
فواید پونه کوهی برای اختلالات گوارشی
دم نوش پونه کوهی در درمان درد معده، نفخ و مشکلات دیگر گوارشی بسیار کمک کننده است. این گیاه غنی از فیبر بوده و به حفظ سلامت دستگاه گوارش کمک می کند. دم کرده پونه کوهی به ویژه برای تسکین اسهال و اختلالات روده مفید است.
طرز تهیه روغن پونه کوهی
برای تهیه روغن پونه، ابتدا برگ های تازه پونه را در روغن غوطه ور کرده و سپس با قرار دادن آن در زیر نور آفتاب یا حرارت ملایم، آب آن را تبخیر کنید. توجه داشته باشید که از ظروف در بسته برای این کار استفاده نکنید تا اسانس آن تغییر نکند. پس از آماده شدن، روغن را از صافی عبور دهید. این روغن تمامی خواص پونه کوهی را در خود دارد.
خواص روغن پونه کوهی
روغن پونه کوهی دارای خواص ضد سرطانی، بهبود علائم پیری، درمان تب خال و تسکین سرفه است. یکی دیگر از مزایای این روغن، تاثیر آن در درمان عفونت های ریشه مو می باشد. برای این کار می توانید روغن پونه کوهی را با روغن بادام شیرین ترکیب کرده و آن را میل کنید. همچنین این روغن در درمان برونشیت، آنفولانزا، برفک دهان و التهاب مفاصل نیز تأثیرگذار است.
این روغن خاصیت های ضد آلرژی، ضد باکتری، ضد میکروب و ضد قارچ دارد که کمک شایانی به درمان بسیاری از بیماری های عفونی می کند.
از دیگر خواص روغن پونه کوهی می توان به رهایی از خلط، درمان درد قفسه سینه، درمان سلولیت، تنظیم عادت ماهانه، بهبود آکنه، کنترل دیابت و مدیریت حملات عصبی اشاره کرد. استفاده موضعی و گیاهی از این روغن به بهبود سلامت بدن و حل مشکلات مختلف کمک قابل توجهی می کند.
روش مصرف پونه کوهی
پونه کوهی هم به صورت تازه و هم خشک قابل استفاده است. پونه تازه گزینه ای عالی برای افزودن به غذا و تهیه دم نوش محسوب می شود.
برای استفاده در غذا، برگ های تازه پونه کوهی را می توانید به سالادها، سوپ ها، سس ها و غذاهای گوشتی اضافه کرده تا عطر و طعم دلپذیری به آن ها ببخشید. همچنین، برای تهیه دم نوش، برگ های تازه پونه را در آب جوش ریخته و به مدت ۱۵ دقیقه اجازه دهید دم بکشد. این دم نوش برای تسکین مشکلات گوارشی و بهبود سرماخوردگی بسیار مفید است.
پونه کوهی خشک نیز گزینه مناسبی برای تهیه دم نوش بوده و به عنوان ادویه نیز قابل استفاده است.
زمان مناسب مصرف پونه کوهی
بهترین زمان ها برای مصرف دم نوش پونه کوهی شامل: صبح ناشتا برای بهبود هضم و کاهش نفخ، و قبل از خواب برای افزایش کیفیت خواب و کاهش استرس است. همچنین، در طول روز، به خصوص در صورت سرماخوردگی یا مشکلات گوارشی، مصرف پونه اثربخش خواهد بود.
مضرات پونه کوهی
زنان باردار باید از مصرف پونه خودداری کنند؛ زیرا ممکن است موجب انقباضات رحم، افزایش خونریزی قاعدگی و افزایش خطر سقط جنین شود. مصرف بیش از حد پونه نیز می تواند عوارضی از قبیل سردرد، افزایش ضربان قلب و فشار خون را به همراه داشته باشد و در موارد شدید، باعث مسمومیت شود. افرادی که دچار صرع یا تشنج هستند باید از مصرف این گیاه جدا پرهیز کنند. درحالی که روغن ساخته شده از پونه کوهی خاصیت ضدعفونی کنندگی دارد، اما مصرف بیش از حد آن ممکن است به مسمومیت بینجامد.
به همین دلیل، توصیه می شود که از مصرف بیش از حد پونه کوهی پرهیز شود، زیرا ممکن است عوارضی مثل سردرد، سرگیجه و حساسیت های پوستی را به همراه داشته باشد. همچنین، زنان باردار و شیرده قبل از استفاده از پونه کوهی بهتر است با پزشک خود مشورت نمایند.