«دیابت بی‌مزه بارداری» یک اختلال نادر است که معمولاً در سه‌ماهه سوم بارداری بروز می‌کند.
این حالت می‌تواند مادر باردار را به شدت تشنه کند، به‌طوری‌که نیاز به نوشیدن چندین لیوان آب در طول روز احساس کند.
این مسأله می‌تواند به زیر بار حکم نیاز به رفتن به دستشویی بیش از یک یا دو بار در ساعت بیانجامد. این شرایط نه به‌دلیل بارداری، بلکه ناشی از دیابت بی‌مزه می‌باشد که گاهی به‌عنوان دیابت «آب» هم شناخته می‌شود.
چه عواملی سبب بروز دیابت بی‌مزه بارداری می‌شود؟
این وضعیت نادر به‌طور مختصر ممکن است در دوران بارداری به‌وجود بیاید؛ در این حالت، جفت می‌تواند آنزیمی تولید کند که موجب کاهش سطح «وازوپرسین»، هورمونی که مسؤول تنظیم میزان احتباس آب در بدن است، می‌شود. کمبود این هورمون می‌تواند به تشنگی غیرقابل تحمل و تکرر ادرار منجر شود. دیابت بی‌مزه بارداری همچنین می‌تواند اختلال در کنترل ادرار و بروز شب‌ادراری ایجاد کند. در برخی مواقع، این عارضه در خانواده‌ها ژنتیکی است و در موارد دیگر، اختلالی در شیوه کنترل تشنگی بدن وجود دارد و گاهی نیز علت دقیق آن مشخص نیست.
علائم چیست؟
بسیاری از زنان باردار به‌دلیل فشار ناشی از جنین در حال رشد بر مثانه، شب‌ها به دستشویی می‌روند. اما در صورتی که زیاد به این کار روی آورید و در عین حال احساس تشنگی شدید داشته باشید، ممکن است به دیابت بارداری مبتلا باشید. دیگر علائم شامل احساس حالت تهوع، سرگیجه و ضعف نیز مشاهده می‌شود.
چگونه تشخیص داده می‌شود؟
به گفته «وب ام دی»، پزشک با بررسی ادرار بیمار، معلوم می‌کند که آیا ادرار روشن و رقیق است یا غلیظ و زرد. ممکن است آزمایش خون نیز ضرورت پیدا کند.
چگونه درمان می‌شود؟
پزشک ممکن است به‌این نتیجه برسد که نیازی به درمان دیابت بارداری نیست. در این صورت، احتمالاً از شما می‌خواهد که به‌طور مکرر به مطب مراجعه کنید تا اطمینان حاصل کند که بدن شما مایعات را به‌درستی مدیریت می‌کند. همچنین باید مایعات کافی به همراه داشته باشید تا از بروز کم‌آبی جلوگیری شود. در برخی موارد، ممکن است نیاز به مصرف «دسموپرسین»، دارویی که نوعی وازوپرسین مصنوعی است، باشد و اغلب به‌صورت اسپری بینی استفاده می‌شود. این دارو می‌تواند به کنترل میزان ادرار کمک کند و همچنین افتراق بیماری را با اجازه به بدن برای جذب و مدیریت آب از کلیه‌ها اصلاح کند. اگر مشکل تشنگی شما علت دیابت بی‌مزه باشد، پزشک ممکن است درمان‌های دیگری پیشنهاد کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
چنانچه باردار هستید و نشانه‌های ذکرشده را تجربه می‌کنید، ضروری است که به پزشک مراجعه کنید:
– نیاز مکرر به رفتن به دستشویی، به خصوص در شب‌ها.
– احساس تشنگی شدید.
– نوشیدن آب به مقدار بسیار بیش از حد معمول روزانه.
معمولاً بیشتر موارد در طی ۴ تا ۶ هفته پس از زایمان بهبود می‌یابند، اما ممکن است در بارداری‌های بعدی دوباره عود کنند.
به‌طور کلی، متخصصان بر این باورند که مدیریت دیابت مستلزم تغییراتی در رژیم غذایی و سبک زندگی است. همچنین، استعمال سیگار نیز یکی از عوامل کلیدی است که می‌تواند مشکلات سلامتی بیشتری برای افراد دیابتی به‌وجود آورد.
پیگیری الگوهای سالم در زندگی روزمره نیز می‌تواند گام مؤثری در پیشگیری از دیابت باشد و هرگز برای آغاز این مسیر دیر نیست. اگر به‌دلیل اضافه وزن یا چاقی، سطح کلسترول بالا یا سابقه خانوادگی در معرض خطر دیابت نوع دو هستید، پیشگیری باید یک اولویت باشد. ایجاد چند تغییر سالم در حال حاضر می‌تواند به شما در جلوگیری از عوارض جدی دیابت در آینده کمک کند. این توصیه‌ها توسط متخصصان مایوکلینیک ارائه‌شده‌اند:
– کاهش وزن اضافی
کاهش وزن می‌تواند خطر ابتلا به دیابت را تا حد زیادی کاهش دهد. انجمن دیابت آمریکا پیشنهاد می‌کند که افرادی که مبتلا به پیش‌دیابت هستند، حداقل ۷ تا ۱۰ درصد وزن بدن خود را کاهش دهند تا از پیشرفت بیماری جلوگیری شود.
– فعالیت بدنی
تمام بزرگسالان سالم باید حداقل ۵ روز در هفته، ۳۰ دقیقه یا بیشتر ورزش‌های هوازی متوسط تا شدید مانند پیاده‌روی سریع، شنا، دوچرخه‌سواری یا دویدن را انجام دهند. همچنین، انجام ورزش‌های مقاومتی حداقل دو تا سه بار در هفته توصیه می‌شود. محدود کردن زمان‌های طولانی بی‌تحرکی مانند نشستن پشت رایانه نیز می‌تواند به کنترل سطح قند خون کمک کند.
– مصرف کافی فیبر خوراکی
غذاهای پر فیبر می‌توانند به کاهش وزن و کاهش خطر ابتلا به دیابت کمک کنند. به‌همین‌دلیل، باید غذاهای سالم و سرشار از فیبر را در رژیم غذایی خود بگنجانید، از جمله:
– میوه‌هایی نظیر گوجه‌فرنگی و فلفل
– سبزیجات غیرنشاسته‌ای مانند کلم بروکلی، سبزیجات برگ‌دار و گل‌کلم
– حبوبات مانند لوبیا، نخود و عدس
– غلات کامل نظیر ماکارونی و نان گندم کامل، برنج سبوس‌دار و جو سبوس‌دار و …
– مصرف چربی‌های سالم
رژیم غذایی شما باید شامل انواع غذاهای حاوی چربی‌های غیراشباع باشد که به‌عنوان «چربی‌های خوب» شناخته می‌شوند.
این چربی‌ها موجب افزایش سطح کلسترول خوب در خون و بالا رفتن سلامت قلب و عروق می‌شوند. منابع چربی‌های خوب شامل روغن زیتون، آجیل و دانه‌ها مانند بادام، بادام‌زمینی، تخم کتان، تخم کدو تنبل و … می‌باشند.