برآوردها متفاوت هستند، اما بهطور کلی بیشتر از ۸۰ درصد از افرادی که توانستهاند وزن قابل توجهی کاهش دهند، در عرض پنج سال دوباره وزن قبلی را به دست میآورند.
به نقل از یورونیوز، عدم موفقیت در کاهش وزن تنها به ضعف اراده برای ایجاد تغییرات بنیادی در شیوه زندگی، نظیر تغذیه سالم، کاهش کالری و افزایش تحرک بدنی، مربوط نمیشود. بلکه یک حقیقت تلخ و کوچک وجود دارد و آن اینکه بدن انسان به شکل خاصی طراحی شده تا چربی را حفظ کند.
دانیل لیبرمن، پژوهشگر دیرینهشناسی انسانی در دانشگاه هاروارد، این واقعیت را به این صورت توضیح میدهد: «همه موجودات زنده به مقداری چربی نیاز دارند، اما انسانها به گونهای تکامل یافتهاند که سطوح بسیار بالایی از چربی را دارند، حتی در مورد افراد لاغر نیز این موضوع صدق میکند. بنابراین، همواره تحت فشار بیولوژیکی ویژهای به منظور حفظ چربی قرار داریم.»
وی اضافه میکند: «چربی به عنوان منبع انرژی ذخیرهسازی عمل میکند. این ویژگی به انسانهای اولیه کمک میکرد تا زنده بمانند، انرژی لازم برای پیدا کردن غذا را تأمین کنند، فعالیتهای مغزیشان را حفظ کنند و به اندازه کافی سالم باشند تا بتوانند تولید مثل کنند.»
لیبرمن بر این نکته تأکید دارد که انسانها نه برای افزایش شادی یا سلامت، بلکه بیشتر به منظور بقا و موفقیت در تولید مثل تکامل یافتهاند.
او بیان میکند: «مغزهای بزرگ ما به مقدار زیادی انرژی نیاز دارند. به طوری که نوزاد وقتی به دنیا میآید، نیمی از انرژیاش صرف عملکرد مغزش میشود. به همین دلیل نوزادان انسان معمولاً با وزن بالا متولد میشوند. در واقع، نیاز جسمی بالای انسان به چربی، سبب شده تا نسبت به سایر گونهها، انسانها به طور غیرمعمولی چاق باشند.»
وی تأکید میکند که انسانها هرگز با هدف کاهش وزن عمدی تکامل نیافتهاند. اما تغییرات سریع در محیط زندگی به گونهای بوده که اکنون دیگر نیازی به فرار از حیوانات وحشی، طی مسافتهای طولانی با پای پیاده یا شکار نداریم و به همین دلیل با چاقی و اضافه وزن مواجه شدهایم، در حالی که برای کاهش وزن به طور طبیعی تکامل نیافتهایم.
پنج راهکار برای غلبه بر چالش کاهش وزن
لیبرمن پنج توصیه برای مقابله با مشکل کاهش وزن ارائه میدهد.
اول اینکه «چربی به ویژه برای انسانها بسیار اهمیت دارد. حتی بدن افراد لاغر نیز بین ۱۵ تا ۲۵ درصد چربی دارد که این مقدار سه تا چهار برابر بیشتر از سایر پستانداران است. بنابراین انتظار نمیرود که همه افراد به شکل مدلهای تبلیغاتی در تلویزیون یا شبکههای اجتماعی باشند.»
دوم آنکه چربی به واقع به ما در زنده ماندن و رشد کمک میکند، زیرا این چربی تأمینکننده انرژی مورد نیاز برای مغزهای بزرگ ما و همچنین انرژی لازم برای تولید مثل است و فعالیت بدنی ما را نیز تقویت میکند.
لیبرمن به عنوان توصیه سوم اشاره کرد: «اگر وزن شما به طور موقتی چند کیلوگرم نوسان پیدا کرد، نباید نگران باشید. بسیاری از این تغییرات به دلیل تغییرات آب بدن است.»
او میافزاید: «اگر کاهش وزن برایتان دشوار است، خود را سرزنش نکنید. ما هرگز به گونهای تکامل نیافتهایم که بخواهیم بهطور داوطلبانه کمتر مصرف کنیم، به عبارتی در رژیم غذایی انرژی خود را کاهش دهیم.»
نکته چهارم؛ لیبرمن توضیح میدهد که رژیم گرفتن میتواند واکنشهای گرسنگی بدن را فعال کند که این امر باعث میشود افراد تحت رژیم غذایی دچار هوسهای غذایی شوند و همچنین متابولیسم بدن به دلیل صرفهجویی در انرژی کاهش مییابد.
وی ادامه میدهد: «بنابراین وقتی افراد رژیم میگیرند، تقریباً همیشه در تلاش هستند تا بر سازگاریهای قدیمی و بنیادی خود به منظور جلوگیری از کاهش وزن غلبه کنند.»
اگر از خود میپرسید کدامیک برای کاهش وزن مهمتر است، رژیم غذایی یا ورزش، باید گفته شود که هر دو دارای اهمیت ویژهای هستند، ولی به دلایل مختلف.
پنجم؛ لیبرمن متذکر میشود: «شما ممکن است با رژیم غذایی وزن بیشتری نسبت به ورزش کاهش دهید، اما ورزش در جلوگیری از افزایش یا بازگشت وزن مؤثر است و به همراه آن مزایای بسیار زیادی برای سلامت روانی و جسمانی نیز دارد.»
منبع: سلامت نیوز
