عباس احدپور با اشاره به تعریف و هدف ایجاد «خانه‌های هلال» توضیح داد: این مراکز به‌منظور فعالیت‌های داوطلبانه طراحی شده‌اند و تحت حمایت جمعیت هلال احمر قرار دارند. خانه‌های هلال با ساختار، تجهیزات و فعالیت‌های مبتنی بر داوطلبی در سطح محله‌ها و مناطق روستایی، به‌ویژه در نواحی حادثه‌خیز راه‌اندازی می‌شوند.
وی در رابطه با انگیزه تأسیس خانه‌های هلال افزود: این اقدام بر اساس بند ۱۱ مصوبه اولین نشست شورای عالی مدیریت بحران در سال ۹۴ و ماده ۷۷ قانون پنج‌ساله به منظور افزایش تاب‌آوری جامعه و با رویکرد پیشگیری و تاسیس قانونی خانه‌های هلال در سراسر کشور صورت گرفته است. هدف این مراکز ارایه آموزش‌های همگانی است که تحت مسئولیت جمعیت هلال احمر دنبال می‌شود؛ بنابراین ما تصمیم گرفته‌ایم که از روستاها شروع کرده و به سمت شهرها برویم.
احدپور همچنین به مفهوم «مهاجرت معکوس» اشاره کرد و گفت: در حال حاضر شاهد برگشت عده‌ای از ساکنین شهر به روستاها در دوران بازنشستگی هستیم؛ این واقعیت موجب می‌شود افرادی که دارای تحصیلات و تجارب خاصی از زندگی در شهر هستند، به روستاها بازگردند. بنابراین باید در این مناطق تسهیلات مناسبی فراهم گردد تا این افراد در زمان بروز بحران‌ها قادر به استفاده از آنها باشند.
وی در ادامه گفت: در هنگام بروز هر حادثه، دقایق ۱۰ تا ۱۵ ابتدایی، زمان طلایی تلقی می‌شود و اگر افراد آموزش‌های لازم را ببینند، می‌توانند پیش از رسیدن نیروهای امدادی، اقدامات اولیه را انجام دهند.
مدیرکل توسعه دفتر خانه‌های هلال اظهار داشت: آموزش‌هایی که در این خانه‌ها ارائه می‌شود، به‌طور خاص برای آن مناطق طراحی می‌شود و حتی ساکنین روستاها می‌توانند با استفاده از ابزارهای ساده‌ای چون دیلم، بیل و کلنگ، در حفظ جان افراد و جابجایی اجسام در هنگام بحران نقش موثری ایفا کنند و آموزش‌های لازم را ببینند.
احدپور افزود: در خانه‌های هلال، آموزش به‌صورت رایگان ارائه می‌شود تا افراد بتوانند به خود و دیگران در زمان بحران کمک کنند. این مراکز تحت مدیریت هلال احمر قرار دارند، اما برای تأمین تجهیزات و امکانات، همکاری تمامی افراد در این زمینه ضروری است.
اهداف از ایجاد خانه‌های هلال چیست؟
وی درباره اهداف تأسیس خانه‌های هلال گفت: مهم‌ترین هدف، ارتقا تاب‌آوری محلی برای ساکنین با همکاری خود مردم است. همچنین ایجاد بستری برای مشارکت واقعی شهروندان در فعالیت‌های اجتماعی و امدادی از دیگر اهداف ماست که در این مراکز محقق می‌شود.
مدیرکل توسعه دفتر خانه‌های هلال به هدف سوم این مراکز نیز اشاره کرد و اظهار داشت: محوریت دادن به فعالیت‌ها در سطح محله از دیگر اهداف ماست. به عنوان مثال، بر اساس ویژگی‌های هر محله، تعداد خانوار و نوع خطرات موجود، فعالیت‌ها دسته‌بندی می‌شوند.
وی با تاکید بر این که شهرها و روستاها متناسب با سطح حادثه‌خیزی آنها دسته‌بندی و اولویت‌بندی می‌شوند، ادامه داد: هدف چهارم ما، تقویت سرمایه اجتماعی است. ما در هلال احمر به عنوان کسانی که با مردم در ارتباط هستیم، خود را ثروتمندترین افراد جامعه می‌دانیم، زیرا ثروت واقعی ما خود مردم هستند. به‌عنوان نمونه، در سیل اخیر مشهد و سیستان و بلوچستان، در کنار نیروهای امدادی و پرسنل، اعضای خانه‌های هلال هم نقش مهمی ایفا کردند.
مدیرکل توسعه دفتر خانه‌های هلال درباره نحوه انتخاب رئیس خانه‌های هلال گفت: معتمدترین، مردم‌دار ترین و بهترین فرد محله به عنوان رئیس این خانه‌ها انتخاب می‌شود و مدیریت خانه‌های هلال به‌دست خود مردم بومی صورت می‌گیرد. در این مراکز، افراد آموزش‌های ابتدایی را دریافت کرده و در صورت نیاز، آموزش‌های تخصصی‌تری نیز فرامی‌گیرند.
احدپور اشاره کرد: دیده‌بانی نیز یکی از وظایف خانه‌های هلال است و در زمان بروز هر گونه مشکل، اعضای محلی به سرعت به نیروهای امدادی اطلاع می‌دهند و همچنین تا رسیدن آن نیروها، می‌توانند اقدامات اولیه را بر اساس آموزش‌هایی که دیده‌اند، انجام دهند.
وی در خصوص اهمیت ارزیابی حوادث گفت: ارزیابی در هر حادثه‌ای از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ این ارزیابی شامل تعیین نوع حادثه، وسعت آن، شدت وضعیت، شرایط راه‌ها و مراکز درمانی، تعداد آسیب‌دیدگان و میزان تخریب می‌باشد. در چنین شرایطی ممکن است در مسیر اعزام نیروها تا رسیدن به محل حادثه، چالش‌های زیادی وجود داشته باشد که منجر به تأخیر در رسیدن آنها شود. در این وضعیت، خانه‌های هلال به‌عنوان نیروی ارزیاب، داده‌های اولیه را به مرکز فرماندهی منتقل می‌کنند.
احدپور اضافه کرد: این افراد به طور فوری به نیروهای امدادی اطلاعات مربوط به حوادث را منتقل کرده و با توجه به حضورشان در محل، می‌توانند با دقت اطلاعات دقیق و صحیح را برای نیروهای امدادی ارسال کنند که این امر موجب تسریع در اقدامات نجات می‌شود. همچنین آنها می‌توانند به‌طور دقیق مشخص کنند که مردم آسیب‌دیده در آن زمان به چه چیزهایی نیاز دارند.
راه اندازی ۸ هزار خانه هلال در کشور
وی با اشاره به اینکه در نُه سال اخیر حدود هشت هزار خانه هلال در کشور تأسیس شده است، گفت: با در نظر گرفتن ۳۷ هزار دهیاری موجود در سطح کشور، هدف ما تأسیس ۳۷ هزار خانه هلال است که این امر تنها از طریق هلال احمر امکان‌پذیر نیست و همکاری مردم و نهادهای حاکمیتی مانند استانداران، فرمانداران، بخشداران، دهیاران، شهرداران و حتی سازمان‌های مردم‌نهاد نیز مورد نیاز است تا بتوانیم در خلال پنج سال آینده به این هدف دست یابیم.
مدیرکل توسعه دفتر خانه‌های هلال درباره تجهیزات پزشکی موجود در این مراکز نیز بیان کرد: یک بانک امانات برای تجهیزات پزشکی که به سالمندان و نیازمندان در خانه‌های هلال کمک می‌کنند، از جمله ویلچر و واکر وجود دارد که عموماً با حمایت خیرین همان منطقه تامین شده است.